İlk olarak umut ve umutsuzluk kavramları üzerinde duralım. İnsan oğlunun yeterince yaşam sevincinin olduğu, kendini mutlu hissettiği konuların sayısının fazla olduğu ve aslında yaşamak için birçok sebebinin olduğu zamanlar umutlu zamanlardır. Gelecek adına ümidimizin olması, yaşamak için çabalayıp o hayal ettiğimiz şeye kavuşma isteğimizin yani umudumuzun olması enerji verir bizlere. Hayaller, hedefler, ümitler ve umutlar diyebileceğimiz bir dörtlü hayatımızda önemli yer tutar ve belki de birçok şey onların etrafında şekillenir. Umutsuzluk, gelecek için olumlu düşüncelerimizin azaldığı bazen de sıfırlandığı, mutsuzluk oranımızın yüksek olduğu, içinden geçtiğimiz zor zamanlarda yaşadığımız bizi geriye çeken negatif bir duygudur.

İkinci olarak umutsuzluğa sebep olan şeyler nelerdir? Sorusunu cevaplayalım. Umutsuzluğa sebep olan şeyler; Çevresindeki insanlar tarafından terk edilmiş olduğunu düşünme,
tanıdıklarına karşı yabancılaşma hissi, güven duyduğu çevreyi kaybetme, herhangi bir konu ya da iş ile ilgili kendini yetersiz hissetme, yapması gereken bir iş hakkında yeterli güce ve enerjiye sahip olmadığı düşüncesi, baskı altında hissetme ve çaresizlik duygu ve düşünceleri insanı umutsuzluğa iten belli başlı sebeplerdir.

Aynı zamanda depresyon ve kaygı bozuklukları da umutsuzluğa sebep olan durumlardandır.

Üçüncü olarak: Umutsuzluğun belirtileri nelerdir? Sahip olduğumuz duyguları keşfetmek ve sebeplerini bulabilmek için bizdeki belirtilerini gözlemlemek önemli bir basamaktır.

Herhangi bir şeyi bir daha denemek için herhangi bir sebep bulamamak,

Negatif düşüncelerin altında ezilme hissi,

Yaptığında mutlu olabilecek hiçbir aktivite yokmuş gibi hissetme,

Sağlıklı uyku uyuyamamak,

Odaklanma zorluğu yaşamak, umutsuzluğun genel belirtileridir.

Son olarak Umutsuzluktan kurtulmak için neler yapmalıyız?

1-Beynimizin bize söylediklerinin tersini düşünüp, olumlu bakmayı denemek,

2-Geleceğe ait olumlu düşünceler beslemeye çalışmak,

3-Umutsuzluğun bize ne kazandırdığı konusunda düşünmek ve not almak,

4-Umutsuz olduğunuz konuda umutlu olmayı hayal edip, bunun size neler kazandıracağını
düşünmek,

5-Problem yaşadığımız konu ya da konularla ilgili çözüm sürecini farklı bir bakış açısı ile
ele almak,

6-Güvendiğiniz insanlarla, aile yakınlarınızla duygularınızı paylaşmak,

7-Yeni planlar üretmek ve aksiyona geçmek.

Son olarak umutsuz duyguların zamanla fikre dönüşeceği gerçeğini hatırlatmak istedim. Beynimizin negatif duygu ve arkasından gelen negatif düşünce kısır döngüsüne girmemesi için, pozitif duygu ve pozitif fikir algısı üzerinde çalışmanızı tavsiye ediyorum.

Hepinize umut dolu yarınlar dilerim. Sevgilerimle.

Umutsuzluk İle Nasıl Baş Edilir? yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Bu tarz düşünce ve tutumlar, ilişkilerimizdeki olumsuzluklardan tutun da aile içi huzurun olmaması, oradan da dünyada ki barışın sağlanamamasına kadar uzanmaktadır. Ramazan vesilesi ile kendimizi geliştirebileceğimiz konulara değineceğimi ifade etmiştim. Önyargılı düşünce tarzı ve bu mental yapıya bağlı oluşan tutumlarımızı nasıl terbiye edebiliriz? sorusunu birlikte cevaplayalım.

İlk olarak önyargılı olmak psikolojik olarak nasıl tanımlanır? ve önyargılı olmak ve ötekileştirme kavramları arasında bir bağlantı var mıdır? Sorularını cevaplayalım. Önyargılı olmak her insan için; herhangi bir olayı, durumu, fikri, bir grup ya da oluşumu veya bir insanı tanıma ve bilme sürecinde kullandığımız bir yoldur. Herhangi yeni bir durumla karşılaştığımızda ilk bakış açımız, sahip olduğumuz bilgi birikim ve tecrübelerinin buluşup bir yargı oluşturması ile meydana gelir. Kendimize bu noktada sorabileceğimiz en doğru soru; zihnimizde ki mevcut bilgilerin ya da edindiğimiz tecrübelerin bu yeni bakış açısı için doğru zemini oluşturacağından emin miyiz? sorusudur.

İçinde büyüdüğümüz geliştiğimiz ailenin ve toplumun ya da aidiyet duyduğumuz grup ya da grupların önyargıları, bizim önyargı seviyemizin temelini oluşturur. Önyargılar herhangi yeni bir durum için bizde oluşan olumsuz ve bazen de yanlış fikir ve düşünceler demektir.

Önyargılarda bulunan ortak özellikler içinde belli bir guruba karşı ayırımcılık yapma eğilimi, kalıplaşmış net inançlar ve negatif duygular gelmektedir. Ötekileştirme ise bu fikirlerden kaynaklanan, tutum ve fiillerdir. Bu fiiller toplum içerisine ayrıştırma ve dışlama davranışları olarak yansır.

En sık rastlanan önyargı çeşitleri; ırk farklılıkları, din farklılıkları, yabancı düşmanlığı, farklı sosyoekonomik statüler, cinsiyet farklılıkları, kültürel farklılıklar, farklı temel dayanağı olan guruplara karşı duyulan önyargılardır.

İkinci olarak, önyargıya sahip olan insanın ve diğerlerinin bu durumdan nasıl etkilediği konusunu ele alacağım: Özellikle bir guruba karşı beslediğimiz önyargılı fikirler bize o gurupta bulunan her insanın aynı olduğu kabulünü getirir. Bu guruba ya da guruplara ait bakış açımızdan dolayı, o grup içerisinde bulunan bilim insanlarına, farklı alanda bilgili veya bilge kişilere de aynı gözle bakmak bizi onların bilgilerinden faydalanma konusunda engeller.

O insanların hepsine aynı önyargılarla baktığımız için, çoğu zaman onları dinleme ihtiyacı duymayız ya da dinlesek bile önyargılarımız bize kalın duvarlar örer ve onları yeterince duyamayız. Bir başka önemli madde ise; önyargılarımızın bizleri önyargılı olduğumuz konu, kişi ya da gurupla ilgili farklı bilgi edinmeden engellemesidir. Bu durum, belki de bizde bir yeniliğe sebep olabilecek önemli bilgileri almamızı engeller.

Daha da acısı bu durum, dünyada adil bilgi dağılımı ya da gelişimini bile etkileyebilir. Örneğin bir ırk ya da bir guruba karşı duyulan önyargı, o gurupta bulunun insanların işe alımlarından ekonomik durumlarının iyileşmesine kadar birçok alanda onlara karşı engeller oluşturur.

Üçüncü olarak önyargılarımızı nasıl tespit eder ve nasıl düzeltiriz? sorusunu cevaplayalım: Önyargılarımızın bazen çok köklü bazen ise farkına varmadan bizi kuşatan yargılar olduğunu anlarız. Mevcut önyargımıza ait; hangi çeşit bir önyargı olduğunu, sebebini ve seviyesini tespit etmeden onunla mücadele etmek mümkün olamaz. Başka biri ya da birilerini önceden yargıladığımızı hissettiğimiz anda bu konuda çalışma yapmamız gerektiğini kendimize itiraf etmekle başlayabiliriz bu durumu düzeltmeye.

Kendimizde bir önyargı tespit ettiğimizde şu soruları kendimize soralım: Ne zamandır bu düşünceye sahibim?  Neden böyle düşünüyorum?  Sebeplerinizi sıralayın.  Bu düşünce şeklime ait, doğru bildiğim şeylerle ilgili delil ve kanıtlarım var mı?  Bu kişi ya da gurupla ilgili benim bildiklerim dışında farklı bilgilerde mevcut olabilir. Şu durumda araştırmalıyım.  Bu bilgilerim önyargım olabilir mi?

Yukarıda ki sorular haricinde kendimizi önyargılı ve ötekileştirici bir birey olmaktan uzaklaştırmak için birkaç tavsiyem daha var sizlere: Önyargılı olduğunuz gurubun da size önyargısı olduğunu düşüyor olabilirsiniz, bunu düşünerek empati yapmaya gayret edin.

Kendinizi onlardan biri olarak hayal edin ve o insanları hemen yakınınızda birileri olarak algılamaya çalışın ve sonrasında onlarla konuşmalarınızı artırın.

Önyargılı olduğunuz kişi ya da gurup mensupları ile ilgili araştırma yapın ve onlarla vakit geçirerek yakından tanımaya çalışın.

Tüm insanlar ve gruplar için eşit yasa ve uygulamaları savunma konusunda kendinizi eğitin.

Not: Dünyanın her insan için eşit, adil ve huzurla yaşanabilecek bir yer olmasında önyargılardan ve ötekileştirmelerden sıyrılmanın çok büyük öneminin olduğunu unutmayalım.

Önyargılarımızdan Nasıl Kurtuluruz? yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.