Yazarlar

“Ben Hümanistim” demek ne anlama gelir? | Dr. Murad Karasoy

“BEN HÜMANİSTİM” DEMEK NE ANLAMA GELİR?

 Ahmet Cevizci hocaya göre Hümanizmin, felsefi, sosyo-politik ve pedagojik olmak üzere üç temel ilkesi vardır. Sosyal boyutu ile hümanizm, insanların eşitliğine ve birbirleri ile dayanışmalarına vurgu yapan genel bir hümanist etik’i temel alırken, politik açıdan da çoğulcu ve adil bir demokrasinin savunuculuğunu yapar. Eğitim açısından ise Hümanizm, insana yüksek bir değer atfeden, her türlü dini, ideolojik ve milli değer/düşüncelerden bağımsız olarak insanın gelişmesini, yüceliğini, refah ve mutluluğunu düşünce ve eylemin nihai hedefi yapan anlayışın eğitim teorisi ile pratiği anlamına gelmektedir.

Hümanizmin, “eğitimin daha politik, politik olanın da daha pedagojik olması gerektiği” yönlü görüşleri ve “insanın gelişmesini dini-milli değer ve düşüncelerden soyutlanmaya” bağlayan felsefi görüşü, eğitimi hümanizmin merkez unsuru haline getirmiştir. Hümanist eğitim, diğer iki alana (felsefe ve sosyo-politik) ayar verip kaynaklık yapmaktadır. Bu sebeple, hümanist ilke ve prensiplerle kurulu hümanizm, eğitimdeki hak ve özgürlüklere büyük önem vermektedir. Hümanist eğitimin önem verdiği genel etik kuralları olarak şunları sayabiliriz: Fikirlere, kültüre, sosyo-ekonomik duruma, cinsiyete ve cinsiyet tercihine saygı, eşitlik, özgürlük, her türlü otoriteden uzak durmak vb.

Ahlak ile Hümanizmin birbirine iyice yaklaşıp örtüştüğü pek çok alan olduğu gibi asla uyuşamayacağı ve yan yana gelemeyeceği farklı değerlendirmeleri de vardır. Semavi dinlerin hemen hepsinin ahlak anlayışları ile bazı hümanist değerler arasında da ciddi farklılıklar vardır. Aslında bugün batı ve bazı doğu toplumlarında yaşanan problemlerin temelinde bu farklı yaklaşım tarzları yatmaktadır (feminizm ve lgbtq+ gibi). Bu durum da ‘insan’ı teizmden uzaklaştırmaktadır.

İnsanın hümanist yüzü, onun da senin/benim gibi düşünmesi veya yaşaması anlamına gelmemektedir. Bilakis hümanizm, eğitimin ahlaktan arındırılmasını gerekli ve zorunlu kılmaktadır. Hem de bunu politik gücü yani devlet eliyle yapar. İnsanın hümanist değerlerle buluşması ve onun kendi kararını vermesi için gerekli tedbirler alınır (özellikle çocuklar için). Çünkü o tepeden tırnağa politik bir bireydir.

Günlük konuşmalarımızda alelade kullandığımız hümanizm/humaniteryan/hümanist gibi kavramların arka planında bulunan bazı anlam derinliklerini söyledikten sonra soruyu kendime tekrar sormak mecburiyeti hissediyorum:

"Ben Hümanistim" demek ne anlama gelir? | Dr. Murad Karasoy 2

‘Ben hümanist miyim?’

Hizmetten | Dr.Murad Karasoy

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu