Yapılan açıklamada Fethullah Gülen Hocaefendi’nin 15 Temmuz’dan hemen sonra ‘uluslararası bir komisyon kurulmasına dair’ yaptığı açıklama hatırlatıldı. Uluslarası topluma, ‘Türkiye’de devam eden insanlık suçlarına karşı sessiz kalmamaları çağrısında bulunulan’ açıklamanın tamamı şu şekilde:

Bugün, 15 Temmuz 2016 gecesi Türkiye’de yaşanan sözde darbe girişiminin dokuzuncu yıldönümü. O karanlık gecenin ardından – özellikle 16 Temmuz sabahından itibaren – binlerce masum vatandaşa karşı sivil darbe niteliğinde sistematik bir baskı ve zulüm kampanyası başlatıldı. Bu süreç, neredeyse bir milyon insanı adeta “toplumsal ölüme” mahkûm eden, eşi benzeri görülmemiş bir cadı avına dönüşmüştür

O gece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hiçbir soruşturma dahi yapılmadan sorumlu olarak doğrudan Fethullah Gülen Hocaefendi’yi suçladı. Oysa Hocaefendi, olaylar devam ederken bu şiddet eylemini kesin bir dille kınamış, Erdoğan’ın asılsız ithamlarını reddetmiş ve uluslararası bir soruşturma komisyonu kurulmasını talep etmişti. Hatta böyle bir soruşturma sonucunda, yalan ifadelere dayalı olsa bile, suçlu bulunması halinde Türkiye’ye dönüp yargılanmaya hazır olduğunu açıkça beyan etti. Hocaefendi’nin bu çağrısı olayın gerçek faillerinin ortaya çıkarılması için tarihi bir fırsat olmasına rağmen Erdoğan bu çağrıya hiçbir zaman yanıt vermedi ve bunun yerine ülkede büyük çaplı bir siyasi tasfiye ve intikam kampanyası başlattı.

15 Temmuz darbe girişimini araştırmak için kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonunun raporu, hükümetin resmi anlatısının asılsız olduğunun ortaya çıkmasından korkulduğu için kamuoyuna hiçbir zaman açıklanmadı. O gece suçlanan bazı subayların mahkeme ifadeleri ve daha sonra ortaya çıkan tanıklıklar, perde arkasında bazı üst düzey komutanlar, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) yetkilileri ve siyasi iktidar mensupları arasında bir iş birliği olabileceğine işaret etti. Alt düzeyde emir-komuta zinciri içinde hareket eden er ve subaylar kendi komutanlarınca ortada bırakılıp “darbeci” ilan edilirken, bu üst düzey komutanların hiçbiri mahkeme önünde hesap vermedi; tam tersine birçoğu terfi ettirilerek ödüllendirildi. (Bu konudaki detaylar için AfSV’nin hazırladığı özel rapora başvurulabilir).

Sistematik Baskı ve İhlaller
Erdoğan’ın 16 Temmuz 2016 itibarıyla başlattığı cadı avı, askeri aktörlerle sınırlı kalmadı, aksine genişleyerek gazeteciler, akademisyenler, avukatlar, insan hakları savunucuları ve hatta etnik-dini azınlıklar dahil toplumun hemen her kesimini hedef aldı. Özellikle barışçıl Hizmet Hareketi gönüllüleri, bu kampanyada orantısız ve sistematik biçimde hedef seçildiler. On binlerce masum insan, sadece bir sivil toplum hareketine gönül verdikleri için “terörist” damgasıyla işlerinden, özgürlüklerinden ve vatanlarından edildi.

Resmî rakamlar, bu sivil darbe sürecinin boyutlarını net bir şekilde ortaya koyuyor: 2024 itibarıyla, 15 Temmuz’la ilişkili suçlamalarla 705.000’den fazla vatandaş hakkında soruşturma açılmıştır. Bu rakam, darbe girişimine karıştığı iddia edilen asker sayısının on katından fazladır. Yine aynı dönemde 125.000’den fazla sivil vatandaş mahkûmiyet almıştır, ki bu da hüküm giyen askerlerin yirmi katı demektir.

Bugün itibarıyla yaklaşık 13.000 masum insan hâlâ cezaevlerinde tutulmaktadır. Başka bir deyişle, 15 Temmuz bahane edilerek yürütülen hukuki süreçler, olayın gerçek faillerinden çok sivil vatandaşları hedef almıştır. Üstelik bu cadı avı kapsamında çıkarılan OHAL kararnameleriyle 1.500’den fazla okul, 15 üniversite ve 500’ün üzerinde sivil toplum kuruluşu kapatılarak, binlerce öğrenci ve ailesi eğitim hakkından mahrum bırakılmıştır. Toplumun vicdanını yaralayan bu ihraçlar ve kapatmalar, milyonlarca insanı ekonomik ve sosyal hayattan silmeyi amaçlayan toplu cezalandırma uygulamalarına dönüşmüştür. Her türlü hak mahrumiyetine, hukuksuzluğa ve hatta işkencelere rağmen Hizmet hareketi katılımcıları barışa sadakatlerini korumuşlar, kendilerini ülke içi ve dışında hukuk kuralları içerisinde savunma dışında yollara tevessül etmemişlerdir.

Erdoğan hükümeti, 15 Temmuz gecesini hala resmi propagandasında “askerî vesayete karşı demokrasinin zaferi” olarak sunmaya çalışıyor. Ancak dünyadaki bağımsız gözlemciler için 15 Temmuz’un anlamı tam tersidir: Bu tarih, Türkiye’de demokrasinin kalan son sütunlarının da yıkılıp ülkenin tek adam rejimine geçtiği dönüm noktasıdır. Nitekim ABD merkezli İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) de Türkiye’nin son yıllardaki insan hakları karnesini şu sözlerle özetlemektedir: “Recep Tayyip Erdoğan’ın otoriter ve son derece merkezi yönetimi, Türkiye’nin insan hakları sicilini onlarca yıl geriye götürmüş; hükümeti eleştirenleri ve siyasi muhalifleri hedef almış; yargının bağımsızlığını derinden zedelemiş ve demokratik kurumların içini boşaltmıştır.” Bu tespit, 15 Temmuz sonrası Türkiye’de hukukun üstünlüğünün nasıl ağır yara aldığını açıkça gösteriyor.

Uluslararası Toplumun Tespitleri
Geçen dokuz yıl içinde Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve uluslararası insan hakları örgütleri her fırsatta Türkiye’deki ağır hak ihlallerine dikkat çektiler. Birleşmiş Milletler’in yıllık raporları, her yıl Türkiye’de binlerce insanın keyfi şekilde tutuklandığını, işkence ve kötü muamele iddialarının cezasız kaldığını ve hukuk devletinin sistematik biçimde aşındırıldığını belgeliyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), önüne gelen yüzlerce başvuruda Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine hükmetti. Özellikle tutuklu gazeteciler ve siyasetçiler (örneğin Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala davaları), AİHM kararlarına rağmen serbest bırakılmazken, Türkiye bu kararları uygulamayı reddederek taraf olduğu uluslararası anlaşmaları hiçe saydı. Avrupa Parlamentosu da 2019 yılında Türkiye ile üyelik müzakerelerinin askıya alınmasını kararlaştırarak ülkedeki demokratik gerilemeye tepki gösterdi.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri 15 Temmuz sonrası uygulamaları “alarm verici” bulduğunu belirtmiş; özellikle hamile kadınların ve bebekli annelerin tutuklanmasını “tamamen çirkin, son derece acımasız ve ülkeyi daha güvenli hale getirmekle hiçbir ilgisi olmayan” bir uygulama olarak nitelemiştir. Gerçekten de bu dönemde 100’den fazla hamile kadın sadece eşleri Hizmet Hareketi’yle irtibatlı olduğu iddiasıyla gözaltına alınmış, birçoğu doğum yaptıkları hastane odalarından kelepçelenerek cezaevine gönderilmiştir. Masum bebeklerin anneleriyle birlikte parmaklıklar ardına koyulması, zulmün ulaştığı insanlık dışı boyutu ortaya koymaktadır.

Uluslararası Sıralamalarda Düşüş
Türkiye’nin insan hakları alanındaki bu keskin düşüşü, uluslararası endekslerde de açıkça görülmektedir. Türkiye, Freedom House’un 2023 raporunda 100 üzerinden 32 puanla “özgür olmayan” ülke kategorisinde yer almıştır. Türkiye, NATO üyesi ülkeler arasında “özgür olmayan” statüsünde değerlendirilen tek ülke konumundadır. Basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke içinde 158. sıraya gerileyen Türkiye, yıllardır dünyanın en fazla gazeteci hapseden ülkelerinden biri olarak anılmaktadır. Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde 142 ülke arasında 117. sırada bulunan ülkemiz, Yolsuzluk Algısı Endeksi’nde ise 180 ülke arasında 115. sıraya kadar düşmüştür. Bu göstergeler, hukukun rafa kaldırıldığı ve keyfi yönetimin hüküm sürdüğü bir ortamda Türkiye’nin uluslararası itibarının da hızla erozyona uğradığını ortaya koymaktadır.

Sınır Tanımayan Zulüm
Erdoğan rejiminin zulmü, yalnızca ülke sınırları içinde kalmayıp dünyanın dört bir yanına uzandı. Freedom House tarafından hazırlanan 2021 tarihli kapsamlı bir rapora göre Türkiye, yurt dışındaki muhaliflerine yönelik sınır ötesi baskı politikalarında dünyanın en kötü faillerinden biridir. Erdoğan rejimi, kendisine muhalif gördüğü kişileri dünya çapında avlamış, istihbarat operasyonlarıyla kaçırarak veya uluslararası mekanizmaları kötüye kullanarak Türkiye’ye getirmiştir. Nitekim ABD Dışişleri Bakanlığı verileri de 2016’dan bu yana Türkiye’nin 20’den fazla ülkeden 100’ün üzerinde kişiyi zorla geri getirdiğini ortaya koymaktadır. Bu kişiler arasında eğitimciler, iş insanları, gazeteciler ve hatta farklı ülkelerde iltica arayan sıradan vatandaşlar bulunuyor. Örneğin, Kosova’da altı eğitimcinin 2018’de Türk istihbaratınca kaçırılıp Türkiye’ye götürülmesi, Malezya ve Pakistan gibi ülkelerde benzeri insan kaçırma hadiselerinin yaşanması uluslararası camiada infial uyandırmıştır. Freedom House’un verilerine göre Türkiye, 2014’ten bu yana en az 30 farklı ülkede operasyonlar düzenleyerek muhaliflerini hedef almış durumda. Birleşmiş Milletler’in Zorla veya İrade Dışı Kaybetme Çalışma Grubu defaatle bu kaçırma vakalarında Türkiye ve ilgili ülkelerin uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair kararlar vermiştir.

Rejimin baskısından kaçmak isteyen insanlara pasaport verilmemesi, mevcut pasaportların iptal edilmesi ve yurt dışına çıkış yasağı gibi uygulamalar halen devam etmektedir. Yurt dışına çıkmaya çalışan vatandaşların bazıları Meriç nehrinde çocuklarıyla can vermiş, bazıları Ege Denizi’nde mülteci botlarında hayatını riske atmıştır. Yurt dışına çıkabilen on binlerce Türk vatandaşı ise mülteci konumuna düşmüştür. Tüm bunlar, Türkiye’deki zulmün ülke sınırlarını aşıp küresel bir insan hakları meselesine dönüştüğünü göstermektedir.

Adaletin Araçsallaşması
15 Temmuz, Türkiye’yi fiilen bir parti devletine dönüştürmüş; yargı ise Erdoğan hükümetinin elinde bir cezalandırma aracına çevrilmiştir. Hukukun temel ilkeleri yok sayılarak mahkemeler muhalifleri susturmanın aracı haline getirilmiştir. Bunun yakın zamandaki örneklerinden biri, İstanbul’un seçilmiş Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun siyasi gerekçelerle bir yasak ve hapis cezasına çarptırılması olmuştur. Kamuoyu yoklamalarına göre yapılacak ilk seçimde Erdoğan’ın en güçlü rakiplerinden biri olan İmamoğlu’na yönelik bu karar, yargının nasıl siyasallaştığını tüm dünyaya göstermiştir. Dahası, İmamoğlu’na destek için barışçıl gösteri yapan 1.400’den fazla vatandaşın gözaltına alınması, toplumsal muhalefete gözdağı vermek amacıyla yargı organının suiistimal edilmesine güncel bir örnek teşkil etmektedir. Bugün geldiğimiz noktada, üniversite öğrencilerinden ev hanımlarına kadar toplumun her kesiminden insan, sırf hükümet politikalarını eleştirdiği veya “yanlış” kişilerle arkadaşlık ettiği için kendini bir anda “silahlı terör örgütü üyesi” suçlamasıyla hakim karşısında bulabilmektedir. Adalet duygusunun bu denli zedelendiği bir ortamda, toplumun devlete güveni de derinden sarsılmıştır.

Uluslararası Topluma Çağrı
Bu trajik yıl dönümde, uluslararası topluma çağrımız Türkiye’de devam eden insanlık suçlarına karşı sessiz kalmamaları ve Türk hükümetinden, imzacısı olduğu uluslararası antlaşmalar kapsamındaki hukuk ve insan hakları yükümlülüklerini yerine getirmesini açık ve güçlü bir biçimde talep etmeleridir.

Bu bağlamda atılması gereken bazı somut adımlar şunlardır: Özellikle cezaevlerindeki kadın tutuklular (hamile kadınlar ve anneler dahil), düşünce suçluları, gazeteciler ve tüm siyasi mahpuslar derhal serbest bırakılmalıdır. Mesleğini icra ettikleri için hedef alınan avukatlara yönelik baskı ve yargılamalar son bulmalıdır. Zulümden kaçmak için vatandaşların yurt dışına çıkışına konan engeller kaldırılmalı ve pasaportları geri verilmelidir.

Son olarak, Türkiye’ye verilecek her türlü diplomatik, ekonomik veya askeri destek, ülkenin korkunç insan hakları sicilinde somut ve ölçülebilir iyileşmeler sağlanması şartına bağlanmalıdır. Demokratik değerlerin ve insan onurunun korunması adına, uluslararası toplumun net ve ilkeli bir duruş sergilemesi hayati önem taşımaktadır. Zulme karşı sesini yükselten her bir kuruluş ve ülke, Türkiye’de haksızlığa uğramış sayısız insan için umut ışığı olacaktır.

15 Temmuz’un yıldönümünde bir kez daha Türkiye için adalet, özgürlük ve insan hakları talebimizi yineliyoruz. Bu menfur girişimde hayatını kaybeden masumları rahmetle anıyoruz.

AfSV’den ’15 Temmuz’ Açıklaması yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Kermese yerli hakta katılırken, soğuk havaya rağmen etkinliğe ilgi büyük oldu.

Programda toplanan gelirin Türkiye’deki mağdurlara gönderileceği öğrenildi.

Dernek Başkanı Akif Sönmezateş, Türkiye’deki mağdur ve mazlum kardeşlerimiz için bugün Schaffhausen’de halka açık kermes düzenledik. Hava çok soğuk olmasına rağmen ilgi büyük oldu. Ayrıca Schaffhausen sakinleriyle diyalog imkanı oluştu. Özelikle kadın üyelerimiz kermes boyunca aktif olarak gönüllü çalıştılar. Kadın gönüllüler başta olmak üzere emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum” dedi.

İsviçreli Gönüllülerden Türkiye’deki Mağdurlar Yararına Kermes yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

“Gençler Buluşuyor” programı kapsamında Somali, Suriye, Afganistan ve Türkiye’den gelen gençler ‘maklube’ sofrasında tanışma fırsatı buldu.

Mosaik Dialog &Kultur e.V ikinci başkanı Mustafa Uzun, kurum olarak gençlere kendi aralarında tecrübe paylaşımı yapabilecekleri bir ortam oluşturmaktan mutlu olduklarını ifade etti.

Ağırlıklı olarak Almaya eğitim sistemi, Ausbildung alternatifleri, entegrasyon sürecinde dilin önemi gibi konuların ele alındığı toplantı, önümüzdeki aylarda farklı konularla tekrarlanacak.

Rüsselsheim’da Somali, Suriye, Afganistan ve Türkiye’den Gençler Aynı Sofrada Buluştu yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Programa katılan konuşmacılar, bu 3 ülkede yaşanan insan hakları ihlallerini anlattı.

Programın başında kısa bir konuşma yapan Weltanwälte e.V Derneği Başkanı Mehmet Reşat, İnsan Hakları Sözleşmesi’nin imzalanmasının üzerinden tam 75 yıl geçmesine rağmen dünyanın birçok noktasında büyük insan hakları ihlallerinin yaşandığını söyledi. Son 10 yıldır da Türkiye’nin bu konuda en çok ihlal yaşanan ülkelerden biri olduğunu söyledi.

BEBEĞİYLE BİRLİKTE CEZAEVİNDE 5 YIL

2017 yılına kadar Türkiye’de avukatlık yapan Özge Elif Hendekçi, Reşat’ın ardından kürsüye çıktı. Hem Türkiye’deki ihlalleri, hem de 3 aylık bebeği ile beraber girdiği ve tam 5 yıl kaldığı cezaevinde yaşadığı zorlu süreci anlattı. Dönemin Cumhuriyet Savcısı Hasan Yılmaz tarafından kendisi hakkında, önce hükumet yanlısı medyaya ‘izdivaç ablası’ diye haber yaptırıldığını ardından da o haberi delil gösterilerek iddianame hazırladığını belirtti. İstanbul Barosu avukatlarından Özge Elif Hendekçi’nin, Tokat Cezaevi’nde bebeğiyle birlikte yaşadığı işkence ve hukuksuzlar ise dinleyenleri dehşete düşürdü.

Hendekçi, özellikle 17-25 Aralık öncesinden itibaren iktidarın bütün hazırlıklarını 15 Temmuz için yapmaya başladığını vurguladı. Ceza hakimliklerinden başlayıp birçok konuda taşların teker teker döşendiğini ve bunun amacının 15 Temmuz’a hazırlık olduğunu söyledi. İnsan haklarının sadece metin üzerinde yazılı ve sadece bir cümle için geçerli olduğu Türkiye’de, bir soykırım yaşandığını vurguladı.

AFGANİSTAN’DAKİ HAK İHLALLERİ

Daha sonra söz alan Afganistanlı savcı Jahangir Jaweed, Taliban’ın Afganistan’da iktidara geldiğinden beri anayasanın askıya alındığını dile getirdi. Jaweed, “Ülkemizde hukuk, hak ve özgürlükler yok ediliyor. Afganistan’da şu anda medeni haklar, kadın hakları, basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, seçme özgürlüğü, eğitim hakkı, beraat ilkesi, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi, adil yargılanma ilkesi yok. İşkence ve yasadışı gözaltı günlük olaylardan. Taliban yönetimi geldikten sonra devletin temel direği olan yargının adı değiştirildi ve tüm hakimler görevden alındı. Öyle ki mahkemelerimizde hukukçu kalmadı. Ceza muhakemesinin önemli süreçlerinden biri olan soruşturma aşaması ortadan kaldırıldı. Taliban yönetiminin ilk altı ayında 2 bin hakim ve bin 16 savcı görevden alındı, bazıları ise öldürüldü. Avukatlara yönelik eşeklere bindirme, şehirde koşturma gibi çirkin muameleler ve insanlık dışı cezalar tüm ulusu etkiledi. Afganistan ve dünya buna tanıklık ediyor” ifadelerini kullandı.

ERİTRE’DEKİ ZULÜM

Eritreli gazeteci Kibreab ise Eritre’nin Afrika’daki ‘Kuzey Kore’ olarak tanımlandığını söyledi. Kibreab, ülkesinde yaşanan insan hakları ihlallerinin kelimelerle anlatılamayacağını belirtti. Kibreab, Eritre’de tek adam iktidarının ve korku ikliminin hâkim olduğuna şu sözlerle dikkat çekti: “Orda insanlar kolayca ve sebepsiz yere ölebilirler, birden kaybolabilirler. Yargı ve basın özgürlüğünden söz etmek mümkün değil. Birleşmiş Milletler’in bildirdiğine göre Eritre’de hâlâ sebepsiz yere hapis yatmakta olan on binden fazla insan var.”

Programın yapıldığı salonda ayrıca, Almanya’da yaşayan sürgün insanların yaptığı resimlerden oluşan ‘özgürlük ve barış’ konulu bir de sergi açıldı.

Şahitleri Türkiye, Afganistan ve Eritre’deki İnsan Hakları İhlallerini Anlattı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Slovenya’nın Polçane bölgesinde 24 Haziran’da düzenlenen uluslararası kum güreşleri turnuvasında Türkiye’yi gönüllü olarak temsil eden 4 güreşçiden 3’ü dereceye girdi.

Arda Pekşen 80 kiloda ve Erdem Sönmez 50 kiloda 1. olurken, Enis Erkan da 80 kiloda 4. oldu.

Aileleri ile birlikte Slovenya’da yaşayan genç güreşçiler, 15 Temmuz öncesinde Hizmet Hareketine bağlı okullarda beden eğitimi öğretmenliği yapan Fahri Sönmez antrenörlüğünde güreşlere hazırlanıyorlar.

Kısıtlı imkanlara rağmen 4 yıldır güreş antrenmanlarına devam eden genç güreşçiler, Türkiye adına gönüllü olarak büyük başarılara imza attılar.

Slovenya’daki Güreş Turnuvasında Türkiye’yi Gönüllü Temsil Eden Gençlerden Büyük Başarı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Frankfurt’taki eski Gestapo hapishanesi Klapperfeld’deki sergi 30 Temmuz’a kadar ziyarete açık.

Serginin dünkü programında gazetecilerin katıldığı bir panel düzenlendi. Panel öncesi, adını Yunan ‘adalet’ tanrıçasından alan, adaleti ve halkı parayla satın alan siyasetçileri anlatan “Themis ve Politik” adlı performans sergilendi.

Panele Alman Gazeteciler Cemiyeti (DJV) Başkanı Frank Überall da katıldı. DJV Başkanı Überal International Journalists Association’a (IJA) konuştu.

Sürgündeki ve Türkiye’deki tutuklu gazetecilerin yanında olduklarını söyleyen Überall, “Türkiye’de gazetecilere yönelik hak ihlalleri var. DJV olarak dikkatimizi Türkiye’ye ve basın özgürlüğüne odaklayacağız. Ancak bu uzun bir süreç olacak. Diplomatik ve gazetecilik baskısına ihtiyaç var” diye konuştu.

Gestapo Hapisanesindeki sergiyi de gezen Frank Überall, “Gazetecinin yeri cezaevi değildir. Avrupa Birliği ve Alman hükumeti bu konuda gerekli adımları atmalıdır. Sürgündeki gazeteciler ve Türkiye’de tutuklu bulunan gazetecilerle dayanışma içindeyiz. Tutuklu gazetecileri serbest bırakın!” çağrısı yaptı.

Überall, sürgündeki gazeteciler için vize sürecinin kolaylaştırılması gerektiğini belirterek, “Federal Almanya Cumhuriyeti’ni, Avrupa düzeyinde gerekli etkiyi göstermeye ve suç işlemeyen, kamu görevini yerine getiren Türk meslektaşlarını güvence altına almaya çağırıyorum. Dolayısıyla gazeteciler eğer zulüm görüyorlarsa, elbette iltica hakkına da sahiptirler ve bu doğrultuda böyle bir prosedürden faydalanabilirler ya da en azından geçici olarak vize alarak burada çalışma fırsatına sahip olabilirler. Buraya girebilir ve işlerini sürgünde sürdürebilirler. Çünkü bu çok zor bir durumdur. Bu bakımdan hızlı ve bürokratik olmayan çözümlere ihtiyacımız var. Bu da en başta vize sürecinin kolaylaştırılması anlamına geliyor. Ama tabii ki sadece Türkiye için değil. Rus gazeteciler için de bu yolun kolaylaştırılması gerekiyor. Vize bu güncel durumda temel bir insan hak olarak görülmeli” dedi.

ZULÜM ISRARLA ANLATILMALI

Panele katılan gazeteci Cevheri Güven izlenimlerini şöyle aktardı: “Tenkil Müzesinin Frankfurt Klappfeld’deki sergisinde, medyanın rolü üzerine konuştuk. Çok emek harcanmış önemli sergi. Son haftaya girildi.”

Yaptığı haberler yüzünden bir dönem cezaevine kalan gazetecilerden Cevheri Güven, 15 Temmuz sonrası başlayan Tenkil sürecini, ailesiyle birlikte çektiği zorlukları, Türk medyasının mevcut durumunu, gazetecilere yönelik hak ihlallerini ve sürgünde gazeteciliği değerlendirdi.

Türk medyasının neredeyse tamamen Erdoğan rejiminin kontrolünde olduğunun altını çizen gazeteci Güven, Türkiye’deki demokratik iklimi tekrar oluşturmak için sayısı iki yüzü aşkın sürgündeki gazeteciye önemli görevler düştüğünü söyledi.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Kürtlere ve Alevilere yapılanların benzerlerinin 15 Temmuz sonrası Tenkil süreciyle devam ettiğine dikkat çeken gazeteci Cevheri Güven, işkence ve zulümlerin mutlaka kayda geçirilmesi ve ısrarla anlatılması gerektiğini vurguladı. Güven, son dönemde artan gazeteci tutuklamalarını da eleştirdi.

ÖLÜMDEN DÖNDÜM

Panelin moderatörü, International Journalists Association e.V. Dış İlişkiler Koordinatörü gazeteci Yüksel Durgut da Tenkil sürecinde yaşadıklarını ve cezaevi sürecini anlattı. Hapiste Bypass ameliyatı olmak zorunda kaldığını ancak olumsuz koşullar ve insanlık dışı muameleden dolayı ölüm tehlikesi atlattığını belirten gazeteci Durgut şunları söyledi:

“Bir gecede bizi terörist ilan ettiler. Mahkemede savcı benimle ilgili hiçbir sormadı. Mahkeme o kadar kısa sürdü ki yanımdaki 15 yıllık polis memuru bile şaşırdı. Bypass ameliyatı olmuştum. Öksürürken dikişlerim patlamasın diye göğsüme bastırdığım yastığı bile aldılar elimden. Ölümden döndüm. Süreçte TOKİ’den aldığım evime bile el koydular. Buna rağmen gidip son taksitini ödemiştim.”

ÇOCUKLARI BİLE KENDİLERİNDEN UTANACAK

15 Temmuz sonrası siyah bir Transporter ile kaçırıldığını ve aylarca işkence gördüğünü gözyaşları içinde anlatan Mustafa Özmen şöyle konuştu:

“Polisler tarafından bir panelvana atıldım. Kafama çuval geçirdiler. Tekme tokat vurmaya başladılar. Ankara’da Çiftlik denilen gazeteci Cevheri Güven’in de yayınlarında bahsettiği yere götürdüler. 3 metrekare bir yerde 92 gün boyunca tutuldum. İşkencenin her türlüsünü gördüm. Diş kırma, elektro şok, tekme, tokat üstümde tepindiler. Bana işkence edenler eşime çok küfrediyordu. Çünkü eşim beni kurtarmak için çok uğraştı. Ben işkence görürken eşim müracaat etmedik yer, çalmadık kapı bırakmamış. Bundan çok rahatsız olmuşlar. İşkenceciler bunun duyulmasını, anlatılmasını istemiyorlardı. Bu yüzden işkenceleri elden geldiğince duyurmalıyız. Onların en büyük korkusu bir gün yaptıkları işkencenin ortaya çıkması. Bana bu işkenceleri yapanlar hukuk önünde hesap verecek. Çocukları bile soyadlarını değiştirecekler. O çocuklar babalarından utanacaklar. İşte Kosova İstihbarat Başkanı yargılandı ve ceza aldı. Türkiye’dekiler de yargılanacaklar ve hesap verecekler.”

IJA’ya konuşan DJV Başkanı Überal:
"Sürgündeki ve Türkiye’deki tutuklu gazetecilerin yanındayız"

Tenkil Müzesi'nin tarihi Gestapo Hapisanesindeki sergisini gezen Alman Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Frank Überall:
"Türkiye'de gazetecilere yönelik hak ihlalleri var. Gazetecinin… pic.twitter.com/98sl5VEdyC

— International Journalists Association (@journalists_tr) July 23, 2023

Tenkil Müzesinin Frankfurt Klappfeld’deki sergisinde, medyanın rolü üzerine konuştuk. Çok emek harcanmış önemli sergi. Son haftaya girildi. pic.twitter.com/UdBNyiHg7g

— Cevheri Güven (@cevheriguven) July 22, 2023

Tenkil Sergisini Gezen Alman Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Überall: “Türkiye’deki Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma İçerisindeyiz” yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Turkey Tribunal’in organizatörü Prof. Dr. Johan Vande Lanotte daha önce Tribunal’in “insanlığa karşı suç” unsurlarının oluştuğuna dair verdiği kararla, Lahey’e (Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne), Avrupa Konseyi’ne, Avrupa Birliği’ne ve Birleşmiş Milletler’e başvurularda bulunacaklarını söylemişti. Belçika eski bakanı Prof. Dr. Johan Vande Lanotte, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne başvuru yapacakları ilk dilekçenin taslağının hazır olduğunu açıkladı.

Turkey Tribunal’in organizatörü Prof. Dr. Johan Vande Lanotte, ”Türkiye’nin ve ortak hareket ederek insanlığa karşı suç işleyen ülkelerin yetkililerine karşı Uluslararası Ceza Mahkemesi dilekçemiz hazır’ diyerek duyurdu. Prof Johan Vande Lanotte, Turkey Tribunal’in YouTube kanalından konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: ”Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısına iletmek üzere, Türkiye ve ortak haraket eden diğer bazı ülkelerin işlediği insanlığa karşı suçlara yönelik dilekçemizin taslak halini tamamladık. Yaklaşık 2800 sayfa dilekçenin hazırlanması büyük bir işti. 8 kitap halindeki dilekçenin ilki işkence konusunda. Bu kitapta Türk yetkililer tarafından kötü muameleye maruz bırakılmış toplamda 800’e yakın işkence mağduru ve tanığı içine alan 544 işkence vakasını raporladık.”

Dilekçe 2900 sayfaya tekabül ediyor. Zorla kaybetmeler, işkence vakaları ve keyfi tutuklamalar üzerinden Türkiye’de toplumun belli kesimlerine yönelik sistematik ve yaygın bir saldırı ile insanlığa karşı suç işlendiğini kanıtlıyor. Dilekçe, bu aşamada sadece UCM savcısına iletilecektir, kamuoyu ile paylaşıma açık olmayacak. Roma Statüsü’nün 12/2-a maddesine göre, Mahkeme’nin yargı yetkisini kullanabilmesi için işlenen suçun Statü’ye taraf olan devletlerden birinin ülke sınırlarında işlenmesi gerekmektedir. Yapılan bu başvurunun temeli de Statü’ye taraf 8 farklı ülkede Türkiye ve o ülke yetkilileri tarafından işlenen insanlığa karşı suçlara dayanmaktadır.

Bağımsız bir mahkeme olan Turkey Tribunal,  24 Eylül 2021’de Cenevre’de görülen davanın sonucunda Erdoğan rejiminin insanlığa karşı suç işlediği hükmüne varmıştı. Mahkemenin hakimleri arasında eski Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yargıçları, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu sekreteri, Güney Afrika Anayasa Mahkemesi Yargıcı, Avrupa Konseyi İdare Mahkemesi Başkan Yardımcısı da bulunuyordu. Mahkeme’de işkence, zorla kaybetmeler, cezasızlık, basın ve ifade özgürlüğü, adalete erişim hakkı ve Türkiye’de insanlığa karşı işlenen suçlar’dan oluşan 6 farklı başlıkta alanlarında uzman kişiler tarafından raporlar hazırlanmış ve yargılama yapılmıştı.  

İşkenceciler Lahey yolunda… Turkey Tribunal: Türk yetkililerin karıştığı 544 işkence vakasını raporladık yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Almanya’da Rüsselsheim-Mosaik Dialog & Kultur e.V. Derneğinin üyeleri “Babamla iftar-Oğlumla İftar” programı çerçevesinde Raunheim’da düğün salonunda bir araya geldi. İftar programında konuşan Derneğin 2’nci Başkanı Mustafa Uzun, Ramazan’ın getirdiği manevi iklimin önemine vurgu yaptı. Uzun, “Savaşların olmadığı ve insanların kardeşlik içerisinde kucaklaştığı güzel günlerin bir an önce gelmesini diliyoruz. Bu salonda mübarek Ramazan gününde çok güzel bir kardeşlik tablosu var. Buradaki güzelliğin tüm dünyaya yansımasını istiyoruz. Başta Ukrayna olmak üzere bir an önce savaşların bitmesi için dua ediyoruz.” Diye konuştu.

Konuşmaların ardından Türkiye’deki yaşadıkları hukuksuzluklar nedeniyle ülkesini terk ederek Almanya’ya gelen dernek üyelerinin entegrasyonuna yardımda bulunan dernek yöneticilerine ‘vefa’ belgesi verildi. Kısa sürede entegrasyonunu tamamlayıp Almanya’da işe başlayanlar ile gençlik faaliyetlerine destek olan dernek gönüllülerine de başarı belgesi takdim edildi.

Ödül töreninin ardından iftar duası yapılarak oruç açıldı. İftar sonrası ise Ramazan’ın unutulmaz geleneklerinden biri olan “Diş Kirası” adıyla programa katılan çocuklara sürpriz hediyeler verildi.

Ramazan iftarında Rüsselsheim’dan Ukrayna ve Türkiye’deki mağdurlara dua yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrasında Türk Hükümeti’nin eğitim hakkı ihlallerine ışık tutan raporda, eğitim hakları ihlal edilen öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilere yer veriliyor.

– Rapor, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrasında Türk Hükümeti’nin eğitim hakkı ihlallerine ışık tutuyor.
– Raporda, eğitim hakları ihlal edilen öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilere yer veriliyor.
– Türk hükümeti, Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi (ICESCR) kapsamında eğitim hakkının temel özelliklerinin korunması ve uygulamasında uluslararası yükümlülüklerini açıkça ihlal ediyor.
– Türk hükümeti, akademik özgürlükleri ve diğer temel özgürlükleri ihlal ederek Türkiye’deki yüksek öğretim üzerinde yıkıcı etkiler bırakmış ve Türkiye’nin geleceğini tehlikeye atmıştır.

Nasıl Destek Olabilirsiniz?

Türkiye’de öğrenci, öğretmen, eğitimci ve akademisyenlerin yaşadıkları eğitim hakkı ihlallerinin duyurulmasını rica ediyoruz. Maruz kaldığınız eğitim hakkı ihlallerini sosyal medya kampanyasında #RighttoEducationTurkey ve Türkiyede EğitimHakkı etiketleriyle paylaşıp, bize destek olabilirsiniz.

Kampanya Destek Çağrısı

Tarih: 24 Ocak 2022- Pazartesi
Saat: 11:00 AM (USA-New York)
12:00 PM (Güney Amerika)
17:00 (Avrupa-Afrika)
19:00 (Türkiye)
21:30 (Güney Asya)

Konu: Türkiye’de Eğitim Hakkına Saldırı
Kaynak: https://jwf.org/jwf/wp-content/uploads/2022/01/Assault-on-the-Right-to-Education-in-Turkey.pdf
Hazırlayan: Journalists and Writers Foundation (JWF)

Etiket ve Hesaplar
#RighttoEducationTurkey
Türkiyede EğitimHakkı
@JWFoundation_

GYV, Uluslararası Eğitim Günü’nde Türkiye’deki eğitim hakkına saldırıya dikkat çekecek yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

JWF’de Türkiye’nin Interpol bildirim sistemini kötüye kullanmasını iki örnekle kayıtlara geçirdi. JWD, Selahaddin Gülen davasının, Interpol sisteminin Türkiye tarafından siyasi olarak kötüye kullanılmasının başlıca örneği olduğunu belirterek, şu cümlelere yer verdi; ‘’Selahaddin Gülen, Interpol Ankara tarafından yayınlanan kırmızı bülten uyarısına istinaden 17 Ekim 2021’de Nairobi’de gözaltına alındı. Daha önce yargılandığı ve 2008 yılında tüm suçlamalardan beraat ettiği halde asılsız suçlardan dolayı tekrar tutuklandı. Selahaddin Gülen, 3 Mayıs 2021’de Kenya’dan kaçırılması ve 5 Mayıs 2021’de Ankara’ya yasadışı olarak nakledilmesinin ardından, Türk makamları tarafından anayasal düzene karşı işlenen suçlar ve terörizm nedeniyle soruşturulup yargılandı.’’

Bir başka örnek ise Muaz Türkyılmaz davası oldu. Muaz Türkyılmaz, 8 Eylül 2020’de Hollanda’ya giden uçağa binerken Panama göçmenlik makamları tarafından pasaportuna el konulmasının ardından 14 Eylül 2020’de Panama City’de tutuklandı. Panama Şehri’nde iade öncesi birkaç ay tutuklu kaldıktan sonra Muaz Türkyılmaz nihayet mahkeme tarafından serbest bırakıldı ve üçüncü bir ülkeye güvenli bir şekilde ulaşmayı başardı.

JWF, ‘’Selahaddin Gülen ve Muaz Türkyılmaz davaları, haklarındaki asılsız suçlamaları ve Interpol genel sekreterliği ve Panama hükümeti tarafından reddedilen talepler incelendiğinde, Türk yetkililerin Interpol’e ve üye devletlere gözaltı ve iade talepleri için yanıltıcı bilgiler verdikleri ortaya çekiyor.’’ tespitinde bulundu.

JWF hazırladığı raporda, İnterpol sistemini istismar eden Türk hükümetinin yurtdışındaki muhaliflere yönelik tüm kırmızı bülten ve difüzyon taleplerinin İnterpol ve üye devletler tarafından ihtiyatlı ele alınması ve reddedilmesi uyarısı yapılıyor.

JWF, Pazartesi günü Türkiye’nin İnterpol sistemini kötüye kullanmasına karşı sosyal medya kampanyası düzenliyor. JWF yetkilileri, sosyal medya kampanyasına destek olunması ricasında bulundu.

Tarih: 22 Kasım 2021- Pazartesi

Saat: 11:00 AM (New York)

12:00 PM (Amerika Kıtası)

17:00 (Avrupa-Afrika)

19:00 (Türkiye)

21:30 (Hindistan)

Hashtag: #TurkeyAbusesInterpol

Twitter: JWFoundation_

Türkiye’nin İnterpol sistemini kötüye kullanmasına karşı sosyal medya kampanyası yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.