Ramazan: Ruha Uyanmak, Yeni Dostlar Edinmek, Huzuru Bulmak

Müslümanların oruç ayı olan Ramazan, hayatımı değiştirdi. Benim açımdan herhangi bir kutsallıktan dolayı değil.

Bir Hristiyan olarak gün boyu oruç tutmaya en yakın olduğum şey, Paskalya öncesi perhiz (Lent) için çikolatadan vazgeçmek. Bunun yerine, 2006 yılının Ramazan ayında Philadelphia’da bir otelde bir “iftar” yemeğine davet edildim.

İftar, Müslümanların gün boyu yiyecek ve içeceklerden uzak durmalarının ardından kutladıkları gün batımı yemeğidir. Global Hizmet Hareketi’nin kendisinden ilham aldığı Müslüman vaiz ve bilgin Fethullah Gülen’in takipçileri tarafından iftara davet edildim.

Gülen, Türkçe “servis” anlamına gelen “Hizmet” adlı küresel bir harekete öncülük etti. Şimdi, 16 yıl sonra geriye dönüp bakıyorum ve o iftarın hayatımı sayısız yönden daha iyiye doğru değiştirdiğini görüyorum.

Dışarıdan bakıldığında Ramazan ayı çok çetin görünüyor. Çoğu Müslüman çok erken kalkar, gün doğumundan önce hafif bir yemek yer ve sonra gün batımına kadar bir daha yemek yemez ve hiçbir şey içmez.

Kulağa eğlenceli gelmiyor. Planlama ve disiplin gerektirir.

Ancak Fethullah Gülen, Ramazan ayı boyunca neşe duyduğunu ve Ramazan’ın bitmesini istemediğini yazıyor.

“Ramazan boyunca kutsal bir heyecan duyulur” diye yazıyor. Şafak yeni bir ışık ve vaat getiriyor … ilahi bir şekilde dizilen renkleriyle ufukta beliriyor akşamlar, sessizliğin gizemiyle sarmalanmış geceler; Bize Mutlak Sevgili ile özel bir görüşmeyi fısıldıyorlar.”

Başka bir deyişle, Hıristiyanlar Tanrı’nın sevgisine yeni yollarla uyanmak için Lent’in 40 gününü kutlarken, Müslümanlar aynı olasılığı Ramazan ayında buluyorlar.

Genellikle Müslümanların oruçlarını açmak için yedikleri ilk şey hurmadır. O tatlı lokma, bir günlük yoksunluktan sonra daha da tatlı. Ve bu tat, Tanrı’nın insanların her zaman nasıl hissetmelerini istediği konusunda anlık bir andır. Tanrı, her nefeste, her harekette, yaşam veren suyun her yudumunda yaşamın sıradan armağanlarını takdir etmemizi ister.

Bu takdir aynı zamanda bizi başkalarının acılarına karşı da uyandırabilir. Ramazan ayında merhamet eylemleri yaygındır. Bazı Müslüman aileler, bir ay boyunca her akşam evlerinde farklı misafirleri ağırlar – her akşam bir akşam yemeği partisi. Gülen uygulamayı teşvik ediyor: “İnananlar” diye yazıyor, “ (Müslümanlar ) hayat felsefeleri ne olursa olsun komşularını iftar yemeğine davet etmelidirler.” Ramazan sayesinde yabancılar, hatta belki düşmanlar dost olabilir.

Örneğin, bir ay boyunca her aile her gece farklı bir aileyi onlarla yemek yemeye davet etseydi, Güney Afrika’nın ne kadar farklı olabileceğini hayal edin. İş arkadaşları, komşular, yoldan geçenler yemeği, sohbeti ve hayatlarını paylaşmak için bir yemeğe oturun! Böyle bir misafirperverlik bir kasabayı, mahalleyi, topluluğu, ulusu dönüştürebilir.

Yani Ramazan, birkaç saatliğine yemekten vazgeçmekle ilgili olduğu kadar, yeni arkadaşlar edinmekle de ilgilidir. Ama sonuçta barışı bulmakla ilgili. Çatışmalarla parçalanmış bir dünyada, gün doğumundan gün batımına kadar yemekten kaçınmak ve ardından başkalarıyla birlikte orucunu açmak gibi basit bir eylem, hayatın değerini anlayan ve hayatı hafife almayan bir yaşam bilincini geliştirme kapasitesine sahiptir.

Bu derin düşünür ve aktivistin İngilizcedeki ilk eleştirel biyografisi olan “Fethullah Gülen: Bir Hizmetin Hayatı” kitabımın araştırmaları için dünyayı dolaşıyorken, onun takipçileri arasında Gülen’in Arapça rida (rıza) dediği çekici ve kıskanılacak bir duyguya ilham verdiğini keşfettim. Rida, “istifa” kelimesinin köküdür ve bu kelime genellikle böyle tercüme edilir. Ancak İslam düşüncesinin tasavvufi (manevi) türünde önemli olan kavramı anlamanın daha iyi bir yolu, (yaratıcıya) minnettar bir tavırla yaşamaktır.

Yani rida ile yaşayan insan, Allah’ın verdiği her şeyi şükrederek kabul eder.

Ve Gülen’den ilham alan insanlar için son yıllarda kabul etmek zorunda kaldıkları şey, herkesin inancını zorlayacak cinsten. Türk hükümetinde yapılan bir dizi değişikliğin ardından “terörist” olarak etiketlendiler; Orwellci bir “büyük yalan” örneği, eğer varsa. Birçoğu ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Bazıları hapishanede öldü. Hepsi acı çekti.

Yine de tüm dünyada iftar yemeklerine sponsor olmaya devam ediyorlar: Arnavutluk’un Tiran kentinde; Sydney, Avustralya; Rio de Janeiro, Brezilya; Jakarta, Endonezya; Nairobi, Kenya; Abuja, Nijerya; Toronto, Kanada; ve Cleveland, ABD – yüzlerce diğer yerler arasında.

Bu dayanıklılık da ramazanın meyvesidir. Kısıtlama uygulamak, gecikmiş hazzı öğrenmektir.

Ve gecikmiş tatmin, derinleştirilmiş bilgelik ve yeteneğin kapılarını açar.

O ilk iftar yemeğinden beri dünyanın her yerinden binlerce arkadaş edindim. Araştırmalarım sayesinde hayat, kendim ve tarihin beklenmedik durumları hakkında üstlendiğim diğer projelerden daha fazlasını öğrendim. Ve ne olursa olsun, hayatı her koşulda derin bir huzur kuyusunda yaşayabileceğimizi keşfettim.

Hizmet insanları ve Fethullah Gülen kendi içlerinde ve dışarıyla barışı inşa etmek Ramazan’ın asıl gayesidir.

(Gülen) şöyle yazıyor: “Ramazan ruhları yeniler, sıhhatli kalpleri besler… Bu nedenle, zorluklara rağmen, irademizin hakkını verir ve gönlümüzü [Ramazan’a] açmayı başarırsak… bize nimetler yağar. Öfke, şiddet ve hiddet duracak, barış ve uzlaşma ortamı hakim olacaktır.”

Öyle olsun. O iftardan bugüne kadar hayatımda böyle oldu, çikolatadan başka bir şeyden vazgeçmememe rağmen.

Jon Pahl Güney Afrika gazetesine Ramazan’ı yazdı: Hizmet iftarı benim hayatımı değiştirdi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Güney Afrika’nın 135 yıllık gazetesi The Star’da yayınlanan haber de, Hizmet gönüllülerinin 20 yıl önce açtığı Horizon Okulu için, “Johannesburg’un merkezinde bulunan, kaliteli Afrikalı liderler yetiştimeyi amaç edinen bu okul, mükemmelliğin ve sosyal dayanışmanın sembolü haline geldi” yorumu yapıldı.

“İlk bakışta sakin görünen okulda, içeri girildiğinde kırmızı üniformalarıyla bir öğrenci ordusunun sizleri selamladığı Horizon’da çoğunlukla Afrikalı öğrenciler, biraz da Hint kökenli öğrenciler eğitim görüyor” denilen haberde, Horizon’un, 2000 yılında Türk hayırseverler tarafından kurulduğu ve bugün mezunlarının ülkenin en iyi üniversitelerinde okuduğu, bir çok mezunun da iş dünyasında prestijli mesleklerde çalıştığı ifade edildi.

The Star haberinde Horizon müdürü Zor Bey’in şu ifadelerine yer verildi, “Vizyonumuz bütün çocuklara kaliteli eğitim vermek, ahlaki, fiziksel ve eğitimsel olarak gelişmelerini sağlayan ve teşvik eden bütüncül bir yaklaşık sunmaktır. Türkiye’den buralara kadar iyi bir Matematik ve Fen Bilimleri eğitimi vermek için geldik, ilk dönemlerde imkanlarımız çok kısıtlı idi, halen de sınırlı imkanlarımızla Afrikalı gençlerin hayatlarında güzel bir etki bırakmak için kararlı şekilde çalışıyoruz”

Haberde, üniversitelerin araştırmalarına göre Güney Afrika’daki eğitimin çok büyük sorunlarla devam ettiğinden, eğitim kalitesinin düşüklüğünden ve siyah ailelerin ekonomik olarak dezevantajlı bölgelerde fakirlikle, suç örgütleriyle ve uyuşturucu tehlikesi ile mücadele ettiklerinden bahsedilerek, siyahların yaşadığı böyle bir bölgede yer alan Horizon’da ise durumun farklı olduğunu, imkanı olmayan öğrencilere burs ve yurt imkanları sağlandığı, ırkçılığın halen yaygın olduğu ülkede farklı kesimlerden öğrencilerin bu okulda beraber eğitim gördüğü,  ülke tarihinde ilk defa  Horizon’dan siyah bir öğrencinin Uluslararası Matematik Olimpiyatları’nda madalya aldığı bilgisi paylaşıldı.

Horizon’un öğrencilerinin ülkenin kamuya ait enerji kurumu Eskom’un bilim olimpiyatlarında altın ve gümüş madalya aldıkları ve Merkez Bankası’nın da düzenlediği yarışmalarda dereceler kazandıklarından bahsedilen yazıda, ülkenin ulusal ve eyalet eğitim bakanlarının da Horizon’dan övgüyle bahsettikleri belirtildi. Haber “Horizon’un ziyaret ettikten sonra ülkem hakkında biraz daha umutlu oldum” sözleri ile tamamlandı.

135 yıllık gazeteden Horizon’a övgü: Bu okul yeni bir ufuk veriyor yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.