21 Nisan Pazartesi günü, Katolik Kilisesi’nin lideri Papa Franciscus’un ölüm haberini büyük bir üzüntüyle öğrendim. Vatikan Camerlengo’su, Papa’nın o gün saat 07:35’te vefat ettiğini açıkladı. Sağlık durumunun bir süredir kötü olması nedeniyle haber tamamen beklenmedik değildi. Ancak, bir gün önce geleneksel Paskalya duasını okuması ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’i Vatikan’da kabul etmesi nedeniyle, ölümünün zamanı sürpriz oldu.

Pek çok açıdan sıra dışı bir papalık dönemi

12 Mart 2013 akşamı eski Kardinal Jorge Bergoglio’nun 266. Roma Piskoposu seçilmesi birçok açıdan bir ilkti. Yaklaşık 800 yıl sonra ilk kez bir papa (Benedict XVI) kendi isteğiyle görevinden ayrılmıştı. Ve ilk kez Avrupalı olmayan biri Papa seçilmişti.

Bu durum, Papa Franciscus’un papalığı boyunca da kendini gösterdi. Önceki selefine kıyasla dünyaya bakışı çok daha az Avrupa merkezciliği içeriyordu. Ayrıca alçakgönüllü tavırları, geçmişteki birçok papadan farklıydı.

Papa Franciscus, seleflerine kıyasla tematik olarak da farklı öncelikler belirledi. Yoksullukla mücadele, barış için çaba, bölünmelerin aşılması, mültecilerle empati kurma gibi konulara özel önem verdi.

“Karşılıklı saygı kültürü”: Papa Franciscus’un İslam’a bakışı

Papa Franciscus, İslam’a bakışında tutarlı bir şekilde diyalog, kardeşlik ve karşılıklı saygıyı savundu. Bu tutumu, 9 Şubat 1998’de önemli bir İslam âlimi olan Fethullah Gülen Hocaefendi ’yi kabul eden Papa II. Jean Paul’un yaklaşımına daha çok benziyordu. Bu, 12 Eylül 2006’da yaptığı ve Hristiyan-Müslüman ilişkilerini zedeleyen “Regensburg Konuşması” ile hatırlanan Papa Benedict XVI’dan farklıydı.

Papa Franciscus’un görev süresinin önemli bir dönüm noktası, 2019’da Abu Dabi’de El-Ezher Üniversitesi’nin baş imamı Ahmed el-Tayyib ile birlikte imzaladığı “İnsan Kardeşliği Bildirisi” oldu. Bu bildiri, çağımızın en önemli dinler arası belgelerinden biri olarak kabul edilir.

Bu belgede her iki dini lider de fanatizmi, aşırılığı ve Tanrı adına şiddeti kınadılar. İnancın, başkalarını kardeş olarak görmeyi, onlara yardım etmeyi ve onları sevmeyi gerektirdiğini vurguladılar. Bu anlayıştan “karşılıklı saygı kültürü” doğmalıdır.

Papa Franciscus, Hristiyanlar ve Müslümanların birçok ortak değeri ve ibadet biçimini paylaştığını birçok kez dile getirdi: Tevhid inancı, dua, oruç, hac, merhamet, paylaşımın önemi, yoksullara ve muhtaçlara yardım gibi.

Ayrıca Papa, din özgürlüğünün önemini ve saygılı bir diyaloğun zorunluluğunu vurguladı. Hristiyanlar, Yahudiler ve Müslümanların tek Tanrı’ya taptığını belirtti. İbrahim’in ortak iman atası olduğunu hatırlattı. Diyaloğun temelinin saygı, insan onurunun ve haklarının kabulü ve sosyal barış için çaba olması gerektiğini ifade etti.

Hizmet, Katolik Kilisesi ile diyaloğu yıllar içinde geliştirdi

Bu yaklaşım, Fethullah Gülen Hocaefendi’nin ve onun ilham verdiği Hizmet Hareketi’nin de temel anlayışıdır. Papa II. Jean Paul ile yapılan görüşmeyle Hizmet ile Katolik toplulukları arasındaki diyalog sona ermedi. ABD’ye sürgün edilmeden önce Türkiye’de Gülen, farklı dini liderlerle düzenli diyalog toplantıları organize etti.

Bu çabalarla Fener Rum Patriği, Doğu Asur Kilisesi Patriği, Yahudi ve Ermeni cemaatlerinin temsilcileri dinler arası diyaloğa katıldı.

2000’li yıllardan itibaren Almanya, Avrupa ve diğer kıtalarda Hizmet Hareketi, dinler arası diyaloğu yoğunlaştırdı. Almanya’da Diyalog ve Eğitim Vakfı ile yerel diyalog dernekleri bu konuda merkezi bir rol oynadı. Hristiyan ve Yahudi cemaatlerle yapılan bu diyaloglar sadece dini konularla sınırlı kalmadı.

Papa Franciscus’un mirası saygı ve umut uyandırıyor

İnanca dayalı girişimler, ortak iyinin, empatinin, sosyal bilincin, demokrasinin ve çoğulculuğun güçlendirilmesi için birlikte çaba gösteriyorlar.

Bu, vefat eden Papa Franciscus’un anlayışıyla da örtüşmektedir. Diyalog ve Eğitim Vakfı Başkanı (Almanya’daki Hizmet Hareketi’nin muhatabı) olarak, Papa’nın yaşam eserine saygı ve minnetle eğiliyorum. Ayrıca Hizmet adına, Katolik Kilisesi’nin Papa Franciscus’un mirasının temel unsurlarından biri olan dinler arası diyaloğu sürdüreceğine dair umudumu ifade etmek isterim.

Kaynak: Demokratie.Teilhabe.Journalismus (dtj)

İnancın Köprü Kurucusu: Papa Franciscus’un Ölümüne Dair yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.