Site takipçilerine cüz cüz Kur’an okumanın yanı sıra video ve ses dosyaları üzerinden beş farklı okuyucudan Kur’an-ı Kerim’in otuz cüzünü de izleme ve dinleme imkanı sunuyor.

Aynı şekilde sitede Kur’an-ı Kerim’in ayrı cüzler şeklinde mealini okuma ve dinlemek de mümkün.

Bunların yanında otuz gün boyunca Ramazan-ı Şerif’le ilgili otuz makaleyi okuma, izleme ve dinleme fırsatı da sunuluyor.

Ramazan ve oruç konusuna dair sohbet, vaaz, soru ve cevaplar da sitede yer alıyor

Dua köşesinde ise yine Ramazan, oruç, Kur’an gibi konularda özel bazı dualar da mevcut.

Daha bereketli bir Ramazan ayı için ramazanufku.com yayında yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

De Standaard gazetesi muhabiri Sophie Faict, Müslüman birinin oruç tutarken neler yaşadığını anlamak ve Ramazan ayının bir kişiye neler kazandırdığını görmek için Müslüman bir ailede 24 saat geçirdi, oruç tuttu, sahur yaptı.

30 gün süren Ramazan ayının bir kişiyi nasıl etkilediğini gözlemlemek üzerine harekete geçen gazeteci Sophie Faict, Fedactio Anvers gönüllülerinden Ferhan Topkaya’nın evine misafir oldu. Bir önceki gece akşam yemeğinden sonra oruca niyetlenen gazeteci ertesi gün öğlen saatlerinde Ferhan Topkaya’nın evine gitti. Gün boyu Ramazan üzerine konuşmalar yapan ikili daha sonra iftar sofrasının hazırlıklarına başladılar.

Yapılan sohbetler içerisinde en çok dikkati çeken konunun inançlı insanların uzun süre aç ve susuz kalmalarının temel nedeninin Allah korkusundan kaynaklandığını düşündüğünü fakat orucun insanı terbiye eden yönüne tanık olduğunu belirtti.

Akşam ailece yapılan iftar sonrası teravih namazına katılan gazeteci, namaz esnasında manevi duygular hissettiğini paylaştı. 24 saat olarak planlanan ziyaret teravih sonrasında Ferhan Topkaya’nın evinde kısa bir istirahat ile devem etti ve sonrasında sahur yapıldı. Yaşadığı bu 24 saatlik deneyimi haberleştiren Sophie Faict, Ramazan ve orucun insanı zorlayan etkisinden ziyade bayram havasında geçtiğini okuyucuları ile paylaştı.

Belçikalı gazeteci 24 saat Fedactio gönüllüsüne misafir oldu: Oruç tuttu, sahur yaptı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İftar öncesinde yapılan sunumla misafirlere Ramazan’ın önemi, bu ayda neler yapıldığı, Ramazan’ın manevi ve kültürel boyutları, Türkiye’de devam ettirilen Ramazan adetleri ve diş kirası geleneğinden bahsedildi. Bazı Finliler’in Müslümanları daha iyi anlamak için o günü oruçlu geçirdi ve iftar vaktine kadar sabırla beklediler. İftar öncesinde Fince, İngilizce ve Türkçe dillerde dua edildi, Hıristiyanların yaklaşmakta olan Paskalya Bayramı tebrik edildi ve vaktin gelmesiyle hep birlikte iftar yapıldı. İftar menüsü olarak birbirinden güzel ev yapımı Türk yemekleri ve tatlılar ikram edildi. Ramazan ayında Türkiye’de sürekli duymaya alıştığımız ezgiler ve müzikler ortama daha da sıcaklık ve samimiyet kattı.

SKY yönetim kurulu uyesi ve iftarın organizatörü Buneyye Özmen, ‘Mülteci karşılama merkezinde Fince dilinin temellerini attıran öğretmeninde de programa katılması organizasyonu yapan aileleri oldukça mutlu etti.’ dedi.  İftar sonrasında çay eşliğinde tatlılar yenilirken, diş kirasına atfen yapılan çekilişle konuklara küçük hediyeler dağıtıldı. Ev sahipleri ve katılan misafirler, organizasyon sayesinde yeni dostlar edinirken, var olan dostluklarını da pekiştirdiler. Son derece keyifli ve neşeli bir akşamın yaşandığı program sonunda hem misafirler hem de kilise görevlileri oldukça memnun kaldılar. Organizasyona ev sahipliği yapan Türk ailelere şükranlarını sundular. Bazı konuklar bugüne kadar Oulu şehrinde böyle bir iftar ve birliktelik programının yapılmadığını, sonraki programlarda mutlaka tekrar davetli listesinde olmak istediklerini ifade etti. Organizasyona ev sahipliği yapan mekânın sorumluları da birliktelik ve dostluk içeren böyle daha nice organizasyonlara kapılarının hep açık olduğunu hatırlattılar.

Finlandiya’nın tüm renkleri Kültürler Arası Toplumu iftarında buluştu yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Moderatörlüğünü Kübra Dalkılıç’ın yaptığı programda ilk olarak Hıristiyanları temsilen Stefan Konrad söz aldı. Hz İsa’nın 40 gün boyunca çölde geçirdiği çileli dönemi anan Hristiyanların bu sebeple tuttuğu Paskalya (Ostern) orucunu anlattı. Stefan Konrad, Hristiyanların orucunun Müslümanların orucundan farkının ‘vazgeçilmemek üzere niyet edilen bir unsurla sınırlı’ olduğuna işaret ederek, ‘’Temel prensip; her dinde olduğu gibi kul ile Yaratıcı arasındaki mesafeyi kapatmak amaçlanıyor. Bireyin vazgeçmekte zorlandığı bir şey belirlenip, o alışkanlıktan 40 gün boyunca vazgeçiliyor.’’ Dedi. Stefan Konrad, Hz İsa’nın Hristiyanların inancına göre çarmıha gerilip kabre girdikten kısa bir süre sonra kabrinden dirilişini kutladıkları Paskalya Bayramı’nın aynı zamanda bu orucun bitiş zamanı olduğunun altını çizdi.

Programa Yahudileri temsilen katılan Lev Schwarzmann,  yaklaşık 3500 yıl önce Mısır’da baskı ve zulüm gören Yahudiler’in Firavun’un elinden kurtuluşunu Pessach vesilesiyle oruç tutarak andıklarını belirtti. Lev Schwarzmann, tuttukları oruç sayesinde binlerce yıldır zulme maruz kalan insanların acılarını bugün gibi hissettiklerini söyledi. Yahudilerin Barış Günü olarak da bilinen Jom Kippur’da 25 saat boyunca süren oruç ibadeti hakkında da bilgi veren Lev Schwarzmann, ‘Bu oruç ibadeti sırasında elleri mecburi temizleme haricinde, yeme ve içme yoktur. Tıpkı İslam’da olduğu gibi yaşlılar, hastalar bugün de oruç tutmuyor. Kefaret olarak en az bir kişiyi doyuracak kadar maddi yardımda bulunuyor’ diye konuştu.

Müslümanları temsilen programa katılan Berlin İslami İlimler mezunu Büşra Dalkılıç’ın konuşmasında, Ramazan orucunun farklı yönlerini anlatan bir video gösterildi. Dalkılıç, İslam ile diğer semavi dinlerdeki oruç anlayışı arasında diyaloga vesile olan unsurlar olduğunu söyledi. Büşra Dalkılıç, Peygamber Efendimizin (sav) Medine’ye hicretinden sonra Hz Musa’yı örnek olarak oruç tutan Yahudilere şahit olduğunda ‘’Ben Musa’ya daha yakınım’’ deyip Ramazan orucu farz olmadan oruç tuttuğuna anlattı.

Konuşmalardan sonra ney dinletisi gerçekleşti. İftar saatinin gelmesiyle birlikte oruç açıldı. Sofra duasını Stefan Konrad yaparken, iftar masasında diyalog köprüleri kuruldu.

Üç semavi din temsilcileri orucu anlattı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

*Takva, vikaye kökünden gelir; vikaye de gayet iyi korunma ve sakınma demektir. Şer’î ıstılahta takva, “Allah’ın emirlerini tutup, yasaklarından kaçınmak suretiyle O’nun azabından korunma cehdi.” şeklinde tarif edilmiştir.

*Bir de takvanın oldukça şümûllü ve umumî mânâsı vardır ki, şeriat prensiplerini kemal-i hassasiyetle görüp gözetmeden, şeriat-ı fıtriye kanunlarına riayete; Cehennem ve Cehennem’i netice veren davranışlardan kaçınmaktan, Cennet’i semere verecek hareketlere; sırrını, hafîsini, ahfâsını şirkten, şirki işmam eden şeylerden koruyup kollamaktan, düşünce ve hayat tarzında başkalarına teşebbühten sakınmaya kadar geniş bir yer işgal eder. İster iman, İslam, ihsan mevzuunda isterse de hizmet konusunda iki günü eşit olan aldanmıştır.

*Kur’ân-ı Kerim, يَۤا أَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا اٰمِنُوا buyuruyor. (Nisâ, 4/136) Bu ayet-i kerimede “Ey iman edenler!” buyurulurken mazi kipi kullanılıyor. Fiillerde, teceddüt esastır. Bu açıdan burada mü’minlere yönelik olan hitap şu şekilde anlaşılır: “Ey imanını yenileyerek iman eden insanlar!” Fakat böyle olmakla birlikte, Cenâb-ı Hak bunun arkasından yine اٰمِنُوا “Yeniden bir kere daha iman edin” buyuruyor. Demek ki, insanın sürekli imanını kontrol etmesi, mârifet ve muhabbet açısından sürekli kendisiyle yüzleşmesi gerekiyor.

*Aslında herkes hem de her sabah gözlerini açarken yeni bir günün idrakiyle, dinini yeniden bir kere daha duymalıdır. Bugün ruhta, kalbde, histe duyulan din dünkü olmamalı. Yarın da bugünkü olmamalı. Öbür gün de yarınki olmamalı. Her gün ama her gün daha derin olmalı. Zât-ı Ulûhiyet ve eserleri vicdanda daha engince duyulmalı. Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) “İki günü müsavi olan aldanmıştır.” beyanı bu açıdan da çok önemlidir. Buna göre ister iman, İslam, ihsan mevzuunda isterse de hizmet konusunda iki günü eşit olan aldanmıştır. Oruç, sizden öncekiler için bir vazife olarak yazıldığı gibi size de farz kılındı.

*Levh; yassı, düz, üzerine yazı yazılabilecek bir cisim demektir. “Levh-i Mahfuz”; Allah tarafından üzerine maddî-mânevî, canlı-cansız her şeyin kayıt ve tesbit edildiği mânevî bir levha veya bütün bu hususlara bakan ilm-i ilâhînin bir unvanı kabul edilegelmiştir. Onun için herhangi bir tebeddül, tagayyür söz konusu olmadığından ötürü ona “Levh-i Mahfuz” denmiştir.

*Ulema, Levh-i Mahfuz’un yanında, يَمْحُوا اللهُ مَايَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ “Allah dilediğini mahv u isbat eder ve ana kitap (Ümmü’l-Kitap) O’nun nezdindedir.” (Ra’d, 13/39) âyetinin delâletiyle, bir de “Levh-i Mahv u İsbat”tan bahsederler. *Oruçtan maksad, Allah rızası, nefsin terbiyesi, irâde eğitimi ve takvadır. Oruç tutan insan Allah’ın bir emrini yerine getirdiği gibi, kötülüklerden kaçınma ve yasaklardan uzaklaşma konusunda kendine hâkim olmayı öğrenir. Bundan dolayı, geçmiş milletlerin üzerine de oruç farz olmuştu ve o, her dinin temel rükünlerinden birisiydi. Belki sadece orucu tutma keyfiyetinde bir kısım farklılıklar vardı. *Allah Teâlâ’nın orucu bize farz kıldığı gibi bizden öncekilere de farz kıldığını beyan buyurması, ilahi emirlerin temel ve gaye bakımından birliğini iş’âr etmek; ayrıca bu farzın önemini belirtmek; onun bir ceza değil insanların menfaatine bir emir olduğunu bildirmek ve yerine getirilmesi için teşvik etmek sadedindedir.

Oruç, takvaya yürüme yolunda bir köprüdür. | M.Fethullah Gülen Hocaefendi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İftar Sevinci’nde değerli hocalarımızdan Kur’an-ı Kerim tilaveti, günün konuğu, Fethullah Gülen Hocaefendi’nin vaazlarından Gönül Bestesi, Dünyadan Ramazanlar ve Medrese-i Yusufiye’de Ramazanlar bölümü olacak. Konuklarımızla Ramazan’ın dini, sosyal ve toplumsal boyutunun yanı sıra, güncel sosyal ve ailevi konuları işleyeceğiz. Gönül Bestesi’yle ‘hey gidi günler’ yolculuğuna çıkacağız. Dünyadan Ramazanlar’la, farklı kıta ve ülkelerden konuklarımız olacak. Özgürlüklerinden mahrum edilenlerin Medrese-i Yusufiye’de geçen Ramazanları’nı dinleyeceğiz, hayalen kendimizi onların yerinde hissedeceğiz.

Ramazan boyunca her gün saat 18:30’da (Türkiye saati 19:30) evlerinize konuk olacağız.

Hizmetten YouTube ekranlarında ‘İftar Sevinci’ başlıyor yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Ne diyor, buyurun hep birlikte dinleyelim: “Ey insanlar büyük ve mübarek bir ay yaklaştı, gölgesi başınızın üstüne düştü. Bu öyle bir aydır ki, içinde bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecesi vardır. Allah o mübarek ayın gündüzlerinde orucu farz, gecelerinde nafile namazı meşru kıldı. Bu ayda küçük büyük bir hayır yapan insan, başka aylarda bir farz eda etmiş gibi sevap alır. Bu ayda bir farzı yapmak, başka aylarda yetmiş farz yerine geçer… ila ahir.”

O zaman değerli dostlar, bu ayın bereketinden istifade edebilmek için bu seneki Ramazanımızı Kur’an ayı ilan edelim. Zira, “Ramazan ayı, öyle bir aydır ki Kur’ân, o ayda indirilmiştir.” (Bakara, 2/185) Madem Kur’ân-ı Hakîm, Ramazan’da indirilmiş. Bizde o semâvî hitabı en güzel şekilde karşılayabilmek için Ramazan’da nefsin istek ve arzularından uzak duralım. Bizleri birinci derecede ilgilendirmeyen mâlâyâni şeyleri terk edelim. Gündüzünde tuttuğumuz oruç ile melekler gibi o Kur’ân’ı yeni nâzil oluyor gibi okuyalım ve dinleyelim. Ondaki Cenab-ı Hakkın muradını güya bize verilen bir vazife gibi dinleyelim. Veya o hitabı Resul-i Ekrem(sav)’den işitiyor gibi kulak kesilelim. Eğer yapabilirsek Hz. Cebrail’den, dinliyor gibi bir kudsî hâle girerek onu anlamaya çalışalım.

Evet, Ramazan-ı Şerifte İslâm âlemi bir mescit hükmüne geçiyor. Bu mescitte milyonlarca hâfız o Kur’ân’ı, o semâvî hitabı arzlılara işittiriyorlar. Her Ramazan,  “Ramazan ayı, öyle bir aydır ki Kur’ân, o ayda indirilmiştir.” âyetini, nuranî, parlak bir tarzda gösteriyorlar. Böylece Ramazanın Kur’ân ayı olduğunu ispat ediyorlar. O, yeryüzü mescidindeki cemaatin bazı fertleri huşû ile o hâfızları dinlerler. Bazıları da kendi kendine okurlar.

İşte böyle mukaddes bir mescitte, nefsin istek ve arzularına tabi olursak, o mescitteki cemaat tarafından nasıl karşılanırız, o cemaat bu duruma nasıl bir tepki verir, hayalen bunu görmeye çalışalım. Aslında hayalen dediğime bakmayın. Mahşer günü “Defterini oku. Bugün muhasebeci olarak kendi işini görmeye kendin yetersin! ” (İsra, 15/14) denildiğinde bu manzarayla -hafizanallah- karşılaşma ihtimalimiz var.  O yüzden bu kutsi ayın bereketinden istifade edemeden zamanı tüketmek aklı selim olan hiç kimseye yakışmaz.

Ayrıca bir kutsi hadiste Cenab-ı Hak, Efendimiz (sav)’in dilinden bize şu müjdeyi vermektedir: “Oruç dışında insanoğlunun her ameli kendisi içindir. Oruç ise benim içindir ve mükâfatını da ben vereceğim.” (Buhârî, Savm, 9; Müslim, Sıyâm, 163)

Şimdi bu hadisi şerifi dikkatlice baktığımızda şunu görmek mümkün. Cenab-ı Hak bize diyor ki; “Sizler oruç dışındaki ibadetlerinizle kendiniz için çalışıyorsunuz. Ama Ramazan ayı gelip çattığında tuttuğunuz oruçlar vasıtasıyla benim için çalışıyorsunuz. Dolayısıyla bu ayda tuttuğunuz orucun ücreti tarafımdan ödenecektir.” Şimdi şöyle düşünelim. Bu alem sarayının Sultanı olan zatın teftişine tabi tutulup, ücreti O’nun tarafından ödenecek bir işte çalışıyor olsaydık, nasıl bir titizlik gösterirdik. Ayrıca ödenecek ücretin miktarı baştan belirlenmemiş. Niye? Çünkü işin kalitesine göre çok büyük bir ikramiye alma ihtimaline binaen o sarayın sultanı ahalisi arasında sanki bir müsabaka düzenlemiş ve kim daha iyi iş çıkaracak onu görmek istiyor.

İşte değerli dostlar, bu ramazanı bu maksada matuf ciddi özen gösterelim. Kur’an’ın bu ayda indirilmiş olmasının bir hikmeti vardır diyerek, bu ayda o hikmeti yakalamak için bol bol Kur’an okuyalım inşaallah. Yapılacak mukabeleleri takip edelim. Mümkünse hatimle teravih kılalım.

Rabbim tutacağınız oruçları, okuyacağınız Kur’anları, Efendimiz (sav)’in sünneti olan teravih namazlarını, yapacağınız hayru hasenatları ve dualarınızı şimdiden kabul buyursun. Rabbim, Ramazan Bayramı’yla beraber Medrese-i Yusufiye’de bulunan insanımızı da hürriyetlerine kavuşturarak gerçek manada bir bayramı hepimize yaşatsın. Âmin.

Büyük ve mübarek bir ayın gölgesi üzerimize düştü | RECEP ATICI yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Bilindiği gibi Muharrem ayı hicri takvimin ilk ayıdır. Muharrem senenin bir bakıma “fecr”i yani sabahı gibidir. Bundan dolayı İbn Abbas, “Fecr Suresi’nde Allah’ın yemin ettiği “fecr” yani tan yeri ağarması vaktinden aynı zamanda murat Muharrem’dir.” der. Muharrem aynı zamanda Kur’an-ı Kerim’de hassasiyet gösterilmesi emredilen haram aylardandır. Allah Resulü (sas), içinde savunma hariç savaş yapılması yasaklanan ayları şöyle sayar: Zilkade, Zilhicce, Recep ve Muharrem. Bu aylarda savaş yapmak, kan dökmek ve kötülükte bulunmak yasaklanmıştır. Dolayısıyla yasağın ihlal edilmesi ve günah işlemenin cezası diğer aylara göre daha çoktur.

Muharrem ayında nasıl ibadet edilmeli?

Bu ayda yapılacak ibadetlerin ve niyazların Cenab-ı Hak katında fazlasıyla yerini bulacağı Peygamberimiz Hz. Muhammed (sas) tarafından, en güzel şekilde açıklanmıştır. Mesela, o bazı hadislerinde şöyle buyurmuştur: “Âşure Günü’nde tutulan orucun Cenab-ı Hak katında, o günden önce  bir senenin günahlarına kefaret olacağını kuvvetle ümit ediyorum.” “Kim, Muharrem ayında bir gün  oruç tutarsa, o ayda tuttuğu her gününe karşılık o kimse için otuz sevap vardır.’’

Konuyla ilgili başka bir rivayet de şöyledir: Peygamberimiz Medine’ye geldiği zaman Yahudilerin Aşure Günü oruç tuttuklarını gördü ve bunun ne orucu olduğunu sordu. Onlar da: “Bugün Cenab-ı Hakk’ın İsrailoğulları’nı Firavun’un zulmünden kurtardığı bir gündür. Hz. Musa bu günde oruç tuttuğu için biz de tutarız.’’ dediler. Hz. Muhammed Mustafa: ‘’Biz Hz. Musa’ya sizden daha yakınız ve hak sahibiyiz.’’ dedi ve o gün oruç tuttu. Sahabelerine de tutmalarını tavsiye etti. Şah-ı Merdan, Damad-ı Nebi Hz. Ali, Hz Muhammed’in şöyle buyurduğunu nakleder:“Her kim Âşûre gecesini ibadetle, zikirle, dualarla geçirerek değerlendirirse Hak Teâlâ da onu dilediğince lütuflandırır.”

‘Muharrem, Cenab-ı Hakk’ın ayıdır’ yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Zilhicce Ayını Dinimizde ve Kültürümüzdeki Önemi

Kamerî ayların 12’ncisi olan Zilhicce ayı, İslâm’ın beş esasından biri olan Hac ibadetinin yerine getirildiği, umumi af ve bağışlanma ayıdır. Zilhicce (zülhacce) sözlükte “hac ayı” demektir. Hac farizası bu ayın sekiz- on üçüncü günleri arasında ifa edilmektedir. 

Bu mübarek ayın birinden onuna kadar olan zaman dilimi “leyâl-i aşere”, yani on mübarek gecedir. 10. gün Kurban Bayramı’nın ilk günüdür…  Müfessirlerin çoğunluğu, Fecr sûresinin 2. âyetinde üzerine yemin edilen on gecenin Zilhicce ayının ilk on gecesi olduğu görüşündedir. 

وَالْفَجْرِ {1} وَلَيَالٍ عَشْرٍ {2} وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ {3} وَاللَّيْلِ إِذَا يَسْرِ

 Fecre, on geceye, çifte ve teke, akıp giden geceye yemin olsun ki kıyamet gelecektir.” Fecr 89/1-4 buyrulmaktadır. Gerçi Ramazan’ın son on gecesi veya Muharremin onuna kadar geceleri de ayette geçen sayılı günler olarak değerlendirenler var.  Bunlar hakkında da rivayet vardır. İbni Cerîr: Doğru olan bu zamanın Zilhiccenin ilk on gecesi olmasıdır. Çünkü Ehli te’vilin delilleri bunun üzerinde icma’ etmiştir. Ve denilmiştir ki Hz. Musânın miykatındaki tamamlanan on gece Zilhiccenin ilk on gecesidir. (Elmalılı H. Yazır)

Zilhiccenin sekizinci günü; Terviye Günü (derin derin düşünme günü) gündür. Bugünün Hz. İbrahim’in (a.s) oğlu Hz. İsmail (a.s) la ilgili gördüğü rüyanın ilk günüdür ve bugün bu rüyanın ne manaya geldiğini düşündüğü gündür.

Zilhiccenin dokuzuncu günü “arefe” dir.

Zilhiccenin onuncu günü ve devamındaki üç gün (toplamda dört gün) Kurban Bayramıdır. Ayette geçen; وَالْفَجْرِ El-fecr, Mücahid’den gelen rivâyete göre; Kurban Bayramının fecrini ifade etmektedir. وَالشَّفْعِ “Çift”, Kurban Bayramının ilk günü. (Zilhiccenin 10. Günü) وَالْوَتْرِ “Tek” Arafe günü. وَاللَّيْلِ إِذَا يَسْرِ “Geçip gitmekte olan “akıp giden gece” ise; sabahı bayram olan gecenin seher vakitleridir. Hamdi Yazır: 8/5791-5798.  Bir başka ifadeyle, hacda akşam ve yatsı namazlarının birleştirilerek yatsı vaktinde kılındığı gece “Müzdelife gecesi” şeklinde de tefsir edilmiştir.

İbn Abbas’ın, وَاذْكُرُواْ اللّهَ فِي أَيَّامٍ مَّعْدُودَاتٍ  “Bilinen günlerde Allah’ın ismini zikretsinler” âyetinde geçen (el-Hac 22/28) “bilinen günler” ifadesini de Zilhiccenin ilk on günü veya teşrik günleri diye yorumladığı nakledilir. Ancak ifadenin mutlaklığını ve başka pek çok âyette birçok kozmik varlık ve olaylara, belirleme yapılmaksızın yemin edildiğini dikkate alarak, bunu da “bütün geceler” olarak anlamak daha uygun olur diyenlerde vardır.

Zilhiccedeki Leyali-i Aşere’nin Faziletleri Nelerdir?

Zaman ve mekânlar bütün kıymet ve kutsiyetini, hakikatte Allah’ın dilemesinden alırlar. Bu İlâhî dileme ise varlıklar için binbir maslahat ve hikmetler içerir. Ayrıca o zaman dilimlerinde gerçekleşen mühim olaylar ve o mekânları dolduran kıymettar mekînler de, içinde bulundukları zaman ve mekâna değer kazandırmışlardır. İslâm’da mübarek zaman dilimlerinin kudsiyeti de meşiet-i İlâhî’den geldiği için, Müslümanlara sonsuz feyz ü bereketin nüzulü için birer vesile olmaktadırlar. Mübarek ay, gün ve geceler, İslâm’ın şeairindendir; hususi kıymetleri ve kerametleri vardır. Kâinat, semavat, feza-yı âlem ve bütün varlıklar bu kutlu zaman dilimlerine hürmet etmektedir. Âyet veya hadîslerin, kutsallığını tespit ettiği ve Mü’minlerin de yüzyıllardan beridir kutladığı bu mübarek ay, gün ve geceler, senenin içine dağılmış vaziyette bulunmaktadır. 

“Ferd hususî meziyet ve fazîletleriyle belli şeylere taliptir ve Allah onları verir; ama cemaate Allah’ın vereceği bazı şeyler vardır ki, onlar ancak cemaat halinde istendiği zaman verilir. Bir yağmur duası, bir bayram namazı, bir Arafat’ta toplanma (ibadetlerinde olduğu gibi).” Asr Get Ter 4/172, 

Fecir suresinin ilk ayetleri havi olduğu çok hakikatların yanında bir de Zilhiccenin ilk on gecesinde yapılan ibadetlerin Allah’ın katındaki ehemmiyet, kutsiyet, fazilet ve kıymetini ifade etmektedir. Efendimiz (s.a.s); “Allah katında ibadet edilecek -sâlih amel işlenecek- günler içinde zilhiccenin ilk on gününden daha hayırlısı yoktur” Buyurmaktadır. 

İbadetlerin gerçek derinliği ile eda edilebilmesi için, her ibadetten önce bir hazırlık dönemi var. 

Kur’an okumak, Kabeyi tavaf etmek veya Namaz kılmak için önce abdest alındığı, Ramazan öncesi üç aylarla başlayan bir antraman ve konsantrasyon dönemi olduğu gibi, günlerin en hayırlısı olan “yevün-nahr”ı yani Kurban Bayramı’nı hakkıyla değerlendirebilmek için adeta bir hazırlık süreci var. 

İbni Abbas’tan (r.a) gelen rivayete bugünlerdeki ibadetlerin faziletli çok büyüktür: Efendimiz (s.a.s) şöyle buyurdu:

«مَا مِنْ أَيَّامٍ، الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهَا أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ، مِنْ هَذِهِ الْأَيَّامِ» يَعْنِي الْعَشْرَ، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، إِلَّا رَجُلٌ خَرَجَ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ، فَلَمْ يَرْجِعْ مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ»

“Allah katında içinde bulunduğumuz şu günler (Zilhicce’nin ilk on günün) deki salih amelden daha sevimli başka günler yoktur.” Sahabeler, sordular: “Ya Resulallah, Allah yolunda cihat da mı?” Resulullah (s.a.v.) cevap verdi: “Evet, Allah yolunda cihat da. Meğerki bir adam canıyla ve malıyla cihada çıkıp da kendisine ait mal ve candan hiçbir şeyi geri getiremez olursa, o başka.”  

Başka bir rivayette: “Allah indinde Zilhiccenin ilk on gününde yapılan amellerden daha kıymetlisi yoktur. Bugünlerde tesbihi, tahmidi, tehlili ve tekbiri çok söyleyin!” 

Ebu Hureyre (r.a) dan gelen başka bir rivayette ise Efendimiz (s.a.s): «مَا مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا أَيَّامٌ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَنْ يُتَعَبَّدَ لَهُ فِيهَا مِنْ أَيَّامِ الْعَشْرِ، وَإِنَّ صِيَامَ يَوْمٍ فِيهَا لَيَعْدِلُ صِيَامَ سَنَةٍ، وَلَيْلَةٍ فِيهَا بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ» 

“Allah’a ibadet edilecek günler içinde Zilhicce’nin ilk on gününden daha sevimli günler yoktur. O günlerde tutulan her günün orucu bir senelik oruca, her gecesinde kılınan namazlar da Kadir Gecesine denktir.” Tirmizi, Savm: 52; İbn-i Mâce, Sıyam: 39;Ebû Dâvûd, Savm 61. Buyrulmaktadır. 

Tirmîzî’nin değerlendirmelerinde bu hadis gariptir. Bu hadisi sadece Mes’ûd b. Vasıl’ın Nehhas’ın rivâyetinden bilmekteyiz. Yahya b. Saîd el-Kattan, Nehhas hakkında hafızası yönünden tenkit ederek zayıf görmüştür. 

El-Bânî;  Bu rivayeti zayıf görmüş ve ravisi tenkit edilmiştir. İmam Buhari bu hadisi “Katâde’den, Saîd b. Müseyyeb’den ve Peygamber (s.a.v.)’den mürsel olarak buna benzer bir şey rivâyet edilmiştir.”

Kurban Bayramı’ndan önce 10 gün oruç tutmanın hükmü nedir?

Hz. Âişe (r.anha) şöyle demiştir: 

«مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَائِمًا الْعَشْرَ قَطُّ [حكم الألباني] : صحيح

“Peygamber (s.a.v.)’i Zilhicce’nin on gününde hiç oruçlu görmedim.” Ebû Dâvûd, Savm 62; İbn Mâce, Savm 39; Tirmizi: Savm 51 / H. No: 756 Sahih rivayetler arasında Allah Resulünün böyle bir oruç tuttuğuna dair bir bilgiye rastlamıyoruz. 

Sadece Hz. Hafsa validemizden rivayet edilen zayıf bir hadis-i şerifte şöyle denilmektedir: “Hz. Peygamber (sav) dört şeyi hiç terk etmemiştir. Aşure orucu, Zilhiccenin ilk on günü ve her aydan üç gün oruç ve sabah namazından önce iki rekat namaz..” (Müsned, 6/287; Nesei, Sıyam , 83.) Bu rivayette Zilhicce ayının ilk on günü tutulan oruç kaydı hariç, diğer üç husus üzerinde sahih rivayetleri bulmamız mümkündür. Ama 10 gün oruç hakkında, bu rivayetten başka bir rivayet görmüyoruz. Aksine Ebu Hureyre’nin rivayetine göre “Allah Resulü (sav) arefe günü Arafat’ta oruç tutmayı yasaklamıştır.” Müsned, 6/287. Gerçi bazı hadis şarihleri bunu, güçten, kuvvetten düşerek hac menasikine güç yetiremez düşüncesiyle sadece hacı adayları için geçerlidir demişlerdir. Hacı olmayanlar için, “arefe gününde tutulan oruç bundan önce ve sonra birer yıllık günahlara keffaret olacağı Allah’tan umulur“(Müslim, Sıyam, 197.) hadisini de delil göstererek tutmalarının evla olacağını söyleyen fukaha vardır. 

Seleften bazıları faziletli günlerin gündüzlerinde oruç tutmuşlardır. Ancak sahih rivayetlerde Zilhicce ayının ilk on günüde oruca rastlamıyoruz. Bu günlerde oruç tutulması ile insan sevap kazanabilir, zaten dini bayramlar ve Ramazan ayı dışında senenin her günü nafile oruç tutulabiliyor. Ancak buna vaciptir, sünnettir vs gibi hüküm vermek doğru olmaz. 

Zilhicce Ayını Dinimizde ve Kültürümüzdeki Önemi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Neden?

Doğrudan nefislerimize seslenmek için.

Kimileriniz, “Başlamadık, ama başlayacağız” diyebilirsiniz.

Bir kısmınız, “Günler uzun, Ramazan oruçlarını zor bitirdik, bu yıl tutamayacağız” diye düşünebilirsiniz.

Kimileri de, “Tutsam mı tutmasam mı?” ikileminden henüz kurtulamamış olabilir.

Bazıları da, “Başlamak ne demek? Bitirdik bile” müjdesini verebilir.

Gerçekten de böylesi ibadet âşıkları vardır.

Merhume validem öyleydi. Ramazan Bayramının ikinci günü Şevval oruçlarına başlardı.

Ben de uyarmadan edemezdim.

“Anne böyle yapmasan daha iyi olur” derdim. “Çünkü misafirler geliyor, ikramda bulunuyoruz. Onları yemeye teşvik ediyorsun, ama kendin yemiyorsun. Onlar da oruçlunun karşısında yiyip içmeye utanıyor olabilir.”

Aslında Şevval orucuna hemen Ramazan bayramının ikinci günü başlamak caizdir. Ama yukarıda anlattığım gerekçeden dolayı bunu uygun bulmuyorum. En iyisi Ramazan bayramının ilk üç günü geçtikten sonra başlamaktır diye düşünüyorum.

Evet, oruç âşıklarına bundan başka diyeceğimiz bir şey yok. Allah oruçlarını kabul etsin.

Gelelim ilk üç gruba. Bilhassa “Şevval oruçlarını tutmayı düşünmüyorum” diyenlere.

Teşvik için namazda olduğu gibi oruçta da olağanüstü uygulamaları olan Peygamber Efendimizin (s.a.v.) şu hadis-i şerifine kulak verelim:

“Kim Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval ayından altı gün ilâve ederse, sanki yıl orucu tutmuş olur.” (Müslim, Sıyâm: 204; Tirmizî, Savm: 53; Ebu Dâvud, Savm: 58)

Demek ki, Ramazan ayı ve bayramından sonra Şevval ayı içinde “altı gün orucu” adıyla bilinen orucu tutmak sünnettir.

Şevvâl ayının ilk gününde yani Ramazan Bayramının birinci gününde oruç tutulması tahrimen mekruhtur, yani harama yakındır. Bayramın diğer günlerinde ve Şevvâl ayında kaza veya nafile oruç tutulabilir. Ancak bayramlar bir yönüyle ikram etme ve ikram alma günleri olduğu için Şevval ayının ilk üç gününden sonra başlanması daha şık olur.

Oruç ayı Ramazanın tamamlayıcısı durumunda olan Şevvâl ayında tutulacak altı günlük oruç, bir Müslümana bir yıllık oruç sevabı kazandıracaktır.

Bu altı günlük orucun hiç ara vermeden peş peşe tutulması mecburiyeti yoktur; Şevval ayı içinde olmak şartıyla aralıklarla da tutulabilir.

BİR SENE ORUÇ TUTMAK GİBİ

Şevvâl ayında tutulacak altı günlük oruçla, bir yıl oruç sevabının nasıl elde edileceği hususunu ise âlimlerimiz şöyle açıklamaktadırlar:

Dinimizde, bir iyilik yapana on sevap verileceği yolundaki hadis esas alındığında, bir Müslüman otuz günlük Ramazan orucuna ilâveten Şevvâl ayındaki altı günlük oruçla otuz altı gün tutmuş olmaktadır. Bu otuz altı günlük oruç, hadiste ifade edilen on sevap ile çarpıldığı zaman 360 gün elde edilir. Böylece kamerî yıl hesabıyla bütün bir yıl oruçla geçirilmiş gibi olur.

Tabiî ki bu açıklama, verilecek sevabın en asgarîsini ifade etmektedir. Çünkü Ramazan ayındaki salih amellere bin katlı sevap verildiğine dair ulemanın beyanları vardır.

Eğer şartlar müsaitse Şevval orucu tutanlar, dost ve akrabalarını iftara davet ederlerse, hem bu orucu tutmak isteyenlere hatırlatıp teşvik etmiş olurlar, hem de iftar sevabı kazanırlar.

Bu arada “Sebep olan yapan gibidir” sırrınca herkes insanları telefonla ve sosyal medya hesaplarıyla Şevval oruçlarına teşvik ederse fazladan sevap kazanmış olur.

ŞEVVAL ORUCUNUN MÜKÂFATI

Büyük âlim, fazıl ve velilerden Süfyanı Sevrî Hazretleri Şevval orucuyla ilgili yaşadığı ibretli bir hadiseyi şöyle anlatıyor:

Ben Mekke-i Mükerreme’de üç sene oturdum. Mekkelilerden bir kimse her gün Harem-i şerife gelir, tavaf eder, namaz kılar ve sonra bana selam verip giderdi. Ben bu kimse ile tanıştım. Bir gün o kimse beni yanına çağırdı. Bana şöyle dedi:

“Ben öldüğüm vakitte kendi elinle beni yıka, namazımı kıl ve defneyle. O gece beni terk etmeyip kabrimde gecele. Münker ve nekir meleklerinin suali anında bana tevhidi telkin et.”

Ben de o kimsenin istediklerini yapmayı kabul ettim. Bana emrettiğinin aynını yaptım. Kabrinde geceledim. O gece uyku ile uyanıklık arasında iken:

“Ya Süfyan! Beni korumaya ve senin telkinine ihtiyaç kalmadı” diye bir ses işittim.

O zaman merak edip sordum:

“Ne sebeple bu lütfa eriştin?”

Bana cevap olarak:

“Ramazan-ı şerifin orucunu tutup Şevval’den altı gün daha eklemem sebebiyle” dedi.

O zaman ben uyandım. Yanımda kimseyi göremedim. Abdest aldım, namaz kıldım, uyudum; böylece üç kere aynı rüyayı gördüm. Bildim ki bu Rahmanîdir; şeytandan değildir. O zaman da kabrin yanından ayrıldım ve “Ya Rabbi! Beni Ramazanın orucuna ve Şevval’den altı gün oruca muvaffak kıl” diye dua ettim. Allahü Teala Hazretleri beni de muvaffak kıldı.

SÜNNET ORUÇLAR HANGİLERİDİR?

Sünnet olan Şevval orucu vesilesiyle diğer sünnet oruçları da kısaca hatırlatalım ki, oruçla ilişkimiz sadece Ramazan’dan ibaret olmasın. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

1: Muharrem ayının 9 ve 10’uncu veya 10 ve 11’inci günleri oruç tutmak sünnettir. Bu oruca Aşûre Orucu denir.

Hadîs-i şerîfte, “Aşûre orucunun geçmiş yılın günahlarına keffâret olacağı” (Tirmizî, Savm: 47)) belirtilmiştir. Bu oruç, aşûre günü olan Muharremin onuncu gününe, öncesinden veya sonrasından bir gün ilâve ile birlikte tutulmalıdır. Çünkü sadece Muharremin onuncu günü oruç tutmak mekruhtur. Ancak sadece onuncu gün müsait olan terk etmek yerine bir gün de tutabilir.

2: Her kamerî ayın 13, 14 ve 15’inci günü tutulan oruçlar sünnettir. Bu günlere eyyâm-ı bîz (aydınlanma günleri veya dolunay günleri) denir. (Tirmizî, Savm: 44)

3: Her haftanın pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak sünnettir. (Tirmizi, Savm: 44; Nesai,Sıyam: 36, 70; İbn Mace, Sıyam: 42)

Resûl-i Ekreme (s.a.v.) pazartesi günü oruç tutmak hakkında sorulunca, şöyle buyurmuştur:

“Bu, benim doğduğum, Peygamber olarak gönderildiğim ve bana Kur’an indirilen gündür.” (Müslim, Sıyam:197)

4: Hz. Dâvut (as)’ın yaptığı gibi, bir gün oruç tutup bir gün iftar etmek de menduptur. Bu tarz tutulan oruca “Savm-ı Dâvud” denir.

Resûlüllah Efendimiz (s.a.v.), “Allah indinde en makbûl oruç, kardeşim Dâvud`un orucudur. Bir gün yer, bir gün tutardı.” (Gazali, İhya, 1/673) buyurarak, ümmetini bu şekilde oruç tutmaya teşvik etmiştir.

5: Şaban ayı, oruç tutmak bakımından, en sevaplı ve faziletli aylardan biridir. Resûlüllah Efendimiz (s.a.v.), hiçbir ayda, Şaban ayındaki kadar çok oruç tutmamıştır. Sebebi kendisine sorulunca şöyle izah etmişlerdir:

“Bu ay, Receb ile Ramazan ayı arasında insanların kendisinden gafil oldukları bir aydır. Hâlbuki o, içerisinde amellerin Rabbü`l-Âlemîne arz olunduğu bir aydır. Binaenaleyh, ben, amelimin, oruçlu olduğum halde Allah’a arz olunmasını dilerim.” (Nesâî, Sıyâm: 70; İbn Ebû Şeybe, el-Musannef, nr. 9858)

6: Zilhicce ayının ilk dokuz günü oruç tutmak da hadiste teşvik edilmiştir.

Bu günlerin kıymetini anlatan Sevgili Peygamberimizin (s.a.v.) muhteşem müjdesi şöyledir:

“Allah’a ibadet edilecek günler içinde Zilhicce’nin ilk on gününden daha sevimli günler yoktur. O günlerde tutulan her günün orucu bir senelik oruca, her gecesinde kılınan namazlar da Kadir Gecesine denktir.” (Tirmizi,Savm: 52; İbn-i Mâce,Sıyam: 39)

7: Ayrıca belirli bir günle ilişkili ve düzenli olmayan oruçların olduğunu Aişe Validemizin (r.a.) rivayet ettiği şu hadisten öğreniyoruz:

“Resûlullah (a.s) sabah (namazından sonra) eve geldiğinde, ‘Yiyecek bir şey var mı?’ diye sorardı. Biz, ‘Hayır yok’ dediğimizde, ‘O halde ben de (nafile) oruç tutarım’ derdi.”

Oruç ibadeti, Ramazan dışında çok ihmal edildiği için mümkün mertebe sünnet oruçlardan tutmaya çalışalım ki, başkalarına da örnek olmuş ve teşvik etmiş olalım.

Kaynak: Cemil Tokpınar | Tr724

Şevval oruçlarına başladınız mı? | Cemil Tokpınar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.