Bilindiği üzere ‘Arife’ “Zilhicce ayının dokuzuncu günü, yani Kurban bayramından önceki gün” anlamında dilimizde kullanılır. Gerçi Türk toplumu Ramazan bayramından önceki güne de Arife demiştir. Ancak o, kurban bayramından önceki Arife günüyle aynı anlama gelmez. Zira Kurban bayramından önceki günde Hac ibadetinin kabul olma şartlarından biri olan Arafat’ta vakfeye durma ibadeti yapılır. Bu bilinen bir gün olması itibariyle Arife kelimesi arapça, “bildi” fiilinden türemiş bir kelime olup “önceden bilme, geleceği haber verme” anlamındadır.

İşte, bu açıdan Kurban bayramından önceki gün olan Arife, çok önemlidir. Dolayısıyla Arife gününü bu perspektiften değerlendirmek çok mühimdir. Bugün her oturup-kalkışımızda dudaklarımızdan dua televvünlü kelimler dökülmesinde büyük fayda vardır. Belkide bir “eşref-i saat”e, “eşref-i dakika”ya rastlayabilir. O gün Üstadımızın, “Bir ân-ı seyyale vücud-u münevver, milyon sene bir vücud-u ebtere müreccahtır.” ifadesinde olduğu gibi, öyle bir ân-ı seyyâle yakalanabilir; hemen o esnada duaya, “Evet!” denebilir. Arife gününü bu nazarla bakmakta fayda var.

Gene Üstadımız Mektûbât adlı eserinin 26. Mektubunda diyor ki; “Sûre-i İhlâsı Arefe Gününde yüzer defa tekrar edip okuyordum.” Bir başka yerde de; “Bizim memlekette eskide Arefe gününde bin İhlâs-ı Şerif okurduk. Ben şimdi bir gün evvel beş yüz ve Arefe’de dahi beş yüz okuyabilirim. Kendine güvenen, birden okuyabilir.” (Şualar, 13. Şua) buyurmaktadır.

Evet, malumunuz, Çarşamba günü bayram olunca ondan önceki gün olan Salı günü (27 Haziran) Arife oluyor. O gün mümkün mertebe dünya ile bağlantılarımızı bir kenara bırakıp Arafat’ta dua eden Hacıların duasına iştirak etme sadedinde içten dualarımızı, onların makbul dualarına katmak ve oruçlu olmak güzel olur. Ayrıca o gün sabah namazından itibaren her namazın farzından sonra olmak üzere teşrik tekbirlerini de unutmayalım ki, bu teşrik tekbirleri vacip olup (23 vakit) gelecek hafta Cumartesi günü ikindi namazına kadar devam eder. Zilhicce’nin onuncu günü ise Kurban bayramı oluyor. O gün mutlaka üzerimize vacip olan bayram namazına da iştirak edelim.

Bilindiği üzere, bizim literatürümüzde bayramlar, asıl bayramı hatırlatması adına âdeta birer tembih mahiyetindedir. Bizler, şahsî hayatımız adına, Alvar İmamı Muhammed Lütfî Efendi’nin de dediği gibi, “Mevlâ bizi affede / Bayram o bayram olur / Zulmetler bir bir gide / Bayram o bayram olur.” diyoruz.

Hocaefendi de bu mevzuyu şöyle değerlendiriyor: “Bizim gerçek bayramınız, bu bayramların hatırlatması ile -esasen- o bayramdır. Yani, insanların re’fet ile, şefkat ile birbirlerini kucakladıkları, kendi şahısları, şahsî kaprisleri adına silinip gittikleri, varlıklarını -bir yönüyle- başkalarına adadıkları o mübarek günlerdir. Onlara, “Allah günleri” anlamında “Eyyâmullah” denir. İşte asıl bayram, o bayramdır.”

Evet insanlık, tarihin değişik dönemlerinde böyle bayramları yaşamıştır ve bu bayramların en büyüğünü de, İnsanlığın İftihar Tablosu Efendimiz (s.a.s), insanlığa yaşatmıştır. Bizce, o bayramların en büyüğü; bir yönüyle bütün insanlığın içine/gönüllerine açılma bayramı olmalıdır. Diğer bir ifadeyle gönüllerin, gönüllere açılma bayramı.. İslam’ı herkese duyurma bayramı.. Allah’ı, herkese sevdirme bayramı.. Cenâb-ı Hakk’ın insanlara teklif ettiği sistemi, bir sevgi sistemi olarak sunma bayramı. İşte, gerçek manasıyla bayram o olacaktır. Diğer bayramlar ise buna vesile oluyorsa hakiki manasıyla bayram olur.

Şimdiden kurban bayramınızı en içten dileklerimle kutluyorum…

Arife Günü ve Bayram yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.