İnsan kâinatın meyvesi olduğuna, insanın kalbi de o meyvenin çekirdeği bulunduğuna göre, mayası muhabbet olan kâinat ağacında ne kadar muhabbet varsa, insanın kalb çekirdeğine de o kadar muhabbet yerleşmiştir. Çünkü çekirdekler, tamamen ağaçlarından sağılmış ve süzülmüş birer hülasadırlar. Öyleyse denilebilir ki; insanın kalbinde, kâinatı kaplayacak kadar bir aşk yatmaktadır.

Acaba bu muazzam sermaye nereye sarf edilecektir? Beş kuruşluk birşeye, bir milyon fiyat biçilmez. Nefere, “Paşam’ denilmez. Herşey yerli yerince gerek. Evet, bu sevgi lâyıkına gitmeli, sonsuz Cemale yönelmelidir. O sermedi Cemal ise, bütün şaşaası ile İlahi Kudretin güzel sanatlarında tecelli etmekte ve kalplerden kendisine çevrilen her muhabbet ve muhabbet ifadesinden haberdar olmaktadır. Halbuki mecazi meşukların nice abayı yakmış dilhunları vardır ki, o mecazların çoğunun, ekseriya aşıklarından haberleri bile olmaz. Sabaha kadar nice yanıp yakılan, feryadına cevap bekleyen, mecazın kapısı önünde ileri geri talim edenler vardır ki, sanki kayalara çarpılmış gibidirler. Hatta çok defa büyük bir nefretle karşılaşırlar. Çünkü biçtikleri fiyat çok büyüktür, öbür taraftan temiz fıtratlar da böyle mübalağa ve nümayişten bizar olurlar.

Mühim bir mesele için yurdundan yuvasından kopup gelen gurbetçiler gibi, ruhlar âleminden buralara, çok mühim sermayeler ile ticarete gelen insanlığın, boşa sarf edecek, mecazlar için saçıp savuracak hiç birşeyi yoktur. Hem hakikat dururken abesle iştigal gibi mecazla meşgul olmanın, ham hayaller peşinde koşmanın sonu takipsizlik değil; saniyelerin ve verilen sermayelerin zerre zerre hesabı var.

Hem de akl-ı selimle meseleye eğildiğimiz zaman, Hakiki’ Bir’i bırakıp binler faninin peşinde dolaşmanın akıl karı olmadığını da anlamış oluyoruz.

Cihan dolu derdin varken
Devran-ı felekle yenilenen
Diyorsun binden birine
Bakmadan geriye
Bırakıp gidenlerin
“Gel gitme, gel gitme,
Beni perişan etme!”
Dönse de ne fayda
Neye, hangi dev
Fani vuslatta!..
Ve kimin düşeceksin peşine
Feryatları döşeyip yol yol
Bir sen,
Ve bu kadar Leyli!
Anla gayri, herşey fani,
Sonu varır yokluğa
Fani dünyada
Çağır da kurtul nida nida
“Gel Hakikat, dol ruhuma!”

Safvet Senih

Muhabbet | Safvet Senih yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Gerçek muhabbet, insanın, bütün benliğiyle Sevgili’ye yönelip O’nunla olması, O’nu duyması ve topyekün başka arzulardan, başka isteklerden sıyrılabilmesiyle tahakkuk eder ki, böyle bir mazhariyete ermiş babayiğidin kalbi, her an Sevgili’ye ait ayrı bir mülâhaza ile atar.. hayâli, her zaman O’nun büyülü ikliminde dolaşır.. duyguları her lâhza O’ndan, başka başka mesajlar alır.. irâdesi bu mesajlarla kanatlanır ve gönlü sürekli vuslat mesîrelerinde seyahat eder.

Muhabbet kanatlarıyla nefsini aşan, aşk u şevk buudunda Rabbine ulaşan muhib, zâhirî uzuvları, bâtınî duygularıyla gönlünün Sultanı’na ait hak ve mükellefiyetlerini yerine getirirken, kalbi hep O’nu müşâhede ile meşgul; hüviyeti, Hakk’ın sübühât-ı vechiyle[1] yanmış ve hayrette; dudağında kâse-i aşk ve önünde bir bir gayb perdeleri aralanırken o, bu perdelerin arkasından sızan baş döndürücü mânâların mütâlaasıyla mahmûr ve erişilmez bir temâşâ zevki içindedir. Yürürken Hakk’ın emriyle yürür, dururken O’nun emriyle durur. Konuşurken O’ndan esintilerle konuşur, susarken de O’nun hesabına susar. O, kimi zaman “billâh”, kimi zaman “minallah”, kimi zaman da “maallah” ufkundadır.

Muhabbet, Hakk’a nisbet edildiğinde ihsan, halka isnat edilince de baş eğme, söz dinleme, kayıtsız-şartsız inkıyâd etme mânâlarına da hamledilmiştir ki, Râbiatü’l-Adeviyye’nin:

تَعْصِي اْلإِلَهَ وَأَنْتَ تُظْهِرُ حُبَّهُ
هَذَا لَعَمْرِي فِي الْفِعَالِ بَدِيعُ
لَوْ كَانَ حُبُّكَ صَادِقًا لَأَطَعْتَهُ
إِنَّ الْمُحِبَّ لِمَنْ يُحِبُّ مُطِيعُ

“Allah’a isyan edip durduğun halde O’nun muhabbetinden dem vuruyorsun.. kasem ederim bu anlaşılır gibi değil! Eğer muhabbetinde sâdık olsaydın O’na itâat ederdin; çünkü seven sevdiğine itâat eder.”[2] sözleri, bu mülâhazayı ifade etme bakımından oldukça ehemmiyetlidir.

Muhabbetin iki önemli rüknü vardır:

1) Zâhirî ki; her zaman Sevgili’nin hoşnutluğunu takip etmektir,

2) Bâtınî ki; iç âlemini O’nunla alâkalı olmayan her şeye karşı bütün bütün kapamaktır. Hak erleri, muhabbet dediklerinde bu mânâdaki muhabbeti kastederler. Onlara göre, lezzet, menfaat, hatta mânevî hazlara karşı duyulan alâkaya muhabbet denmez; dense dense ona “mecâzî sevgi” denir.

Ne var ki, muhabbet-i hakîkî dahi olsa, Mahbûb’a taalluku itibarıyla, herkeste aynı seviyede değildir:

1) Avamın muhabbeti, düşe-kalka bir muhabbettir ki, bunlar, Hakikat-i Ahmediye’nin (a.s.) gölgesinde ihsan rüyâları görür, mârifet şafaklarına dair emâreler müşâhede eder ve yer yer ötelerden şahaplarla ürperir ve uzaktan uzağa hayret ra’şeleri duyarlar.

2) Havâssın muhabbeti ki; onlar, muhabbet âleminin üveykleri gibidirler. Hemen her zaman Kur’ân’ın aydınlık dünyasında Ahlâk-ı Muhammedî’yi (s.a.s.) temsille ömürlerine derinlik kazandırır ve onu temsil ederken de, maddî-mânevî, bedenî-ruhî hiçbir beklentiye girmez, hiçbir zevke talip olmazlar.. vazifelerini en seviyeli şekilde yerine getirip başarılı bir temsil sergileyebilirlerse, tıpkı salkımları ağırlaşan meyve ağaçları gibi, tevâzu kanatlarını yerlere kadar indirir ve “Sevgili!” der inlerler.. bir falso ve fiyaskoyla sarsıldıklarında da nefislerinin başına çullanır ve onunla yaka-paça olurlar.

3) Havâs ötesi havâssın muhabbetidir ki; bunlar Muhammedî (s.a.s.) semâda yağmurla bütünleşmiş bulutlar gibidirler; varlığı O’nunla duyar, O’nunla yaşar, O’nunla görür, O’nunla soluklarlar. Hiç bitmeyen bir devr-i dâim içinde sürekli dolar-boşalır; dolarken, hasret, çile ve vuslat arzusuyla dolarlar; boşalırken de ışığa biner, yeryüzüne iner ve canlı-cansız bütün varlığı şefkatle kucaklarlar.

Muhabbet seviyeleri farklı dahi olsa, O’na aşk u iştiyakla yönelen herkes, alâkasının seviyesine göre mukabele ve iltifâta mazhar olur. Birinciler, hususî rahmet ve inâyet bulurlar O’nun kapısında.. ikinciler, celâlî ve cemâlî sıfatların idrâk ufkuna ulaşır, beşerî boşluklardan ve karanlıklardan kurtulurlar.. üçüncüler, O’nun vücudunun nurlarıyla ziyâdâr olup eşyânın hakikatine uyanır ve varlığın perde arkasıyla münasebete geçerler. Yani Cenâb-ı Hak evvelâ, sübühât-ı vechiyle tecelli edip, sevdiği kimselerin cismânî ve zulmânî sıfatlarını yakar-yıkar, sonra da cemâlî nurlarıyla onları, sem’ u basar gibi ilâhî sıfatlar dairesine alır; damlayı derya, zerreyi de güneş yapar. Yani onları, benlik ve nefisleri cihetiyle acz ü fakra uyarır, yok oldukları iz’ânına ulaştırır ve gönüllerini Zât-ı Ulûhiyetin envâr-ı vücûduyla doldurur.

Bu mazhariyete eren muhib, varlık ve yoklukla izâh edilmeyen bir ebedî hayata erer ve ateşte kızarmış bir demirin, ateş olmadığı halde, kendini ateş zannedip “ben ateşim” dediği gibi, o da duyuş ve sezişlerini bu türlü hulûl ve ittihâd şâibeli sözlerle mırıldanır. Bu türlü durumlarda esas olan göz açıklığı ve Sünnet mîzanlarıdır. Ama; hâl’e mağlup, müşâhede ve hazlarıyla mahmûr hak erleri, bazen bu gerçeğe muhalif beyânda da bulunabilirler. Bu gibi durumlarda, insafla onların niyetlerini araştırmak ve aceleden hüküm vermemek çok önemlidir. Aksine, insan farkına varmadan اَلْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ “Kişi sevdiğiyle beraberdir.”[3] sözüyle maiyyet-i ilâhiyeye mazhar pek çok kimseye düşmanlık beslemiş ve مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا kudsî hadisinde ifâde buyurulduğu gibi, Allah dostlarına düşmanca tavır almakla, Allah’a karşı ilân-ı harp etmiş olur.[4]

اَللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا اْلإِيمَانَ وَزَيِّنْهُ فِي قُلُوبِنَا وَكَرِّهْ إِلَيْنَا الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ وَاجْعَلْنَا مِنَ الرَّاشِدِينَ وَصَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ سَيِّدِ الْمُرْشِدِِينَ

Kaynak: Kalbin Zümrüt Tepeleri M.Fethullah Gülen

[1] Azamet nurlarının tecellisi.
[2] el-Beyhakî, Şuabü’l-îmân 1/386.
[3] Tirmizî, zühd 50.
[4] Buhârî, rikak 38.

Muhabbet yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Muhabbetin Dozunu Ayarlama yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.