Berat yüklerden kurtuluş demektir. Şaban ayının 15. Gecesinde Müslümanların, Allah tarafından affedilerek günah yükünden kurtulacağı umulduğu için bu geceye Berat gecesi denmiştir. 

Peygamber efendimiz bugünün hem gecesine hem gündüzüne önem vererek söyle buyurmuştur, “Şâbanın ortasında, gece ibadet ediniz, gündüz oruç tutunuz. Allah o gece güneşin batmasıyla dünya semasında(rahmetiyle) tecelli eder ve fecir doğana kadar, ‘Yok mu benden af isteyen onu affedeyim, yok mu benden rızık isteyen ona rızık vereyim, yok mu bir musibete uğrayan ona âfiyet vereyim, yok mu şöyle, yok mu böyle!’ der” buyurmuştur.1 Yine Allah resulü, “Allah Teâlâ -rahmetiyle- şâbanın on beşinci gecesi dünya semasında tecelli eder ve Kelb kabilesi koyunlarının kılları sayısından daha fazla kişiyi bağışlar.”2 buyurduğu rivayet edilmiştir. 

Genel olarak kandil günlerine has bir ibadet olmadığı için bu gecelerin ihyasında şunlar yapılabilir: Allah resulü “Ümmetimin en faziletli ibadeti Kuran okumaktır.”3 Buyuruyor. Hatta Allah “Kim Kuran okuma meşguliyeti sebebiyle dua etmekten geri kalsa, Rabbinin sözlerini anlamaya verdiği ehemmiyet sebebiyle Allah bu kişiye dua edenlere verdiğinden çok daha fazlasını vereceğini”4 kutsi bir hadiste buyuruyor.  Dolayısıyla bu gecede her zaman yaptığımızdan daha fazla olarak Kuran ve Tefsir okunabiliriz.  

Bunun dışında birçok tefsir alimi Duhan suresi üçüncü ayette bulunan “Biz onu (Kuranı) mübarek bir gecede indirdik.” Ayetinde Kastedilen ‘Kuran’ın ilk defa indirilmesinin’ bu gecede yani Berat gecesinde olduğunu söylemişlerdir. Kuran ilk defa Levh-i Mahfuzdan dünya semasına indirilmiş, daha sonra Ramazan ayında bulunan Kadir Gecesinden itibaren dünya semasından Allah resulüne peyderpey indirilmeye başlamıştır.5 Bu gece mahlukatın bir sene içindeki rızıklarına, zengin veya fakir, aziz veya zelil olacaklarına, yaşayıp yaşamayacaklarına, ecellerine ve hacıların sayılarına dair Allah tarafından meleklere malumat verileceği beyan olunmaktadır.6 Dolayısıyla bu gecede bol bol dua ederek Allah’tan bolluk, bereket ve rahmet dilenilmelidir. Ayrıca Rabbimizin, yok mu benden isteyen çağrısına uyarak O’na dua dua yalvarılmalıdır. 

Bu geceler, aşırı derecede meşguliyetler sebebiyle her zaman ibadet etme imkânı bulamayanlar için kaçırılmayacak fırsat günleridir. Günümüzde bazı kişiler sürekli olarak bu gecelerle alakalı hadislerin zayıflığından bahsederek insanları bu gecelerden ve ibadetlerden soğutuyorlar. Halbuki ilahiyat ilmiyle uğraşanlar bilir ki, en sağlam rivayetler, deliller, inançla alakalı meselelerde olmazsa olmaz olan gerekli delillerdir. İnanç dışında bulunan nafile amel ve ahlakla ilgili meselelerde ise zayıf hadislerle de amel edilir. Zayıf hadis, uydurma hadis demek değildir. Basit bir örnek verecek olursak: “Cennet anaların ayakları altındadır.” Hadisi zayıf bir hadistir. Bu hadisi, kandil gecesinin zayıflığını savunan birçok kişi de çeşitli konuşmalarında kullanmaktadır. Bu hadis senet veya metin açısından zayıf olsa bile hem Kuran’daki anne babayla ilgili ayetlerle hem de Peygamber efendimizin diğer sözleriyle paralel anlam taşıdığı için herkes tarafından kullanılmakta ve yadırganmamaktadır. Fakat konu kandillere gelince bazı kişiler feveran ediyorlar. Halbuki bu geceler hem ayetlerle –Duhan ve kadir sureleri gibi- hem de sahih hadislerle -Allah’ım Recep ve Şaban ayını hakkımızda mübarek kıl ve bizi Ramazan ayına ulaştır hadisi gibi- uyum içerisindedir. Bu geceleri ihya edenler çok şey kazanırlar, herhangi bir şey yapmayanlarda günah kazanmazlar.  Dolayısıyla Ramazan ayına doğru yaklaşırken son durak kapısı olan ve Bediüzzaman hazretlerinin ifadesiyle  ‘Bir nevi Kadir Gecesi kutsiyetinde.’7 Olan bu geceyi en güzel şekilde değerlendirmek gerekir.  

Hepinize hayırlı kandiller diliyorum. 

Hizmetten | Mithat Tayyar

“Berat Gecesi” Ramazan ayına açılan son kapı | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Eskiden beri tasavvuf veya kalp hayatı denilince dünyadan yüz çevirme, uzak durma ve  ‘’bir lokma, bir hırka’’ ana prensip olarak söylenmiştir. Bir de buna uygun, “Muhâcirin fakirleri, onların zenginlerinden cennet’e 500 sene önce girerler.”1 Ve “Cennet’in kapısında durup baktım. Bir de gördüm ki, içeri girenlerin çoğu miskinlerdi (yoksullardı). Zenginler ise hesap vermek için alıkonulmuşlardı. Cehennemlik olduğu kesinleşenlerin de ateşe girmesi emrolunmuştu.”2 Ayrıca “Çiftlik ve akar edinerek dünyaya rağbet etmeyin.”3 Hadisleri arka arkaya getirilince, sanki İslam dini fakirliği ve dünya işlerinden tamamen uzak durmayı teşvik ediyormuş gibi bir anlam çıkmaktadır.  

İlk olarak şunu ifade etmeliyim ki; Bediüzzaman Said Nursi hazretleri, ‘’Bir lokma bir hırka’’ meselesinin yanlış anlaşıldığını, ‘Dünya’nın terkedilmesinin çalışma olarak değil, kalben olması gerektiğini söylemektedir. Ve sonra Kalbin Dünya’ya bağlanmaması gerektiğini, dünyanın zehirli bir bala benzediğini, lezzeti kadar acısının olduğunu ve nihayet sonsuz olmayıp yok olacağını söyler.4 Yani ‘Bir lokma, bir hırka’ kişinin şahsi olarak dünyaya meyletmemesini hatırlatan özlü bir cümledir. 

Yukardaki hadislerin izahına gelince; ilk hadis, fakirlerin önce cennete girmesi, zenginlerin mallarının hesabının çetin olacağıyla alakalıdır. Bu hesap bittikten sonra zenginlerin cennette fakirlerden daha aşağıda olacağını göstermez. Bunun aksine Allah resulü: 

 “ Kuvvetli mü’min, zayıf mü’minden daha hayırlı ve daha sevimlidir”5 

“Üstteki el(veren el), alttaki elden(alan el) daha hayırlıdır.”6  

“ İyi bir mal iyi bir insan için ne kadar güzeldir.”7 Buyurmuştur. 

İkinci hadisin izahına gelince, Allah Resulünün, çiftlik akar gibi şeylerin edinilmemesini, kişinin bu gibi şeylerle meşgul olarak Allah’tan uzaklaşmasına bağlamıştır. Hem ticaret yapıp hem de Allah’ı devamlı hatırlayanlarla ilgili Kuran’da, ‘Oralarda, sabah akşam O’nun şanını yücelterek tenzih eden öyle yiğitler vardır ki ne ticaretler, ne alım ve satımlar onları Allah’ı zikretmekten, namazı hakkıyla ifa etmekten, zekâtı vermekten alıkoymaz. Onlar kalplerin ve gözlerin dehşetten halden hale döneceği, alt üst olacağı bir günden endişe ederler.’’8 Buyurulmaktadır. Burada ticaret yapan ve zekât veren ‘ZENGİN’ ama Allah’ı anmaktan uzak durmayan kişilerden bahsetmektedir. 

Bir de şu hadisi izah ederek yazıyı sonlandıralım. Allah Resulü, kendisini sevdiğini –üç defa- söyleyen bir sahabiye şöyle der: “Eğer beni seviyorsan, o halde fakirliğe karşı kendine bir zırh hazırla. Çünkü fakirlik, beni sevene yüksekten inen bir selden daha çabuk ulaşır.”9 Buyurmuştur. Efendiler efendisi bununla âdete şunu söylemek istemiştir: Beni seveceksen, benimle beraber olacaksan, o zaman İslâm davasından dolayı benim başıma gelecek olan tehlikelere, sıkıntılara, zorluklara ve problemlere dayanmalısın ki, bunlar senin de başına gelebilir. İşte bu sıkıntılardan birisi de başa geldiği zaman sabredilecek, isyan edilmeyecek olan fakirliktir.10 Bu davaya baş koyduysan Yunus Emre’nin dediği şu sözü unutmayacaksın, 

Bu yol uzundur, 

Menzili çoktur, 

Geçidi yoktur, 

Derin sular var…  

  Hizmetten | Mithat Tayyar

Allah fakiri mi daha çok sever zengini mi? | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Sonra yavaş yavaş büyüdük. Küçükken nereden bilebilirdik ki ‘’Gazoz Kapaklarının’’ hiçbir değerinin olmadığını.  İnsan, on yaşında olunca çok kıymetli geliyor gözüne.  Şimdi hayalimde gidiyorum o yıllara da ne kadar aldanmışız. 

Gülmeyin lütfen bu anlattıklarıma. Çocukluk deyip geçmeyin. Farklı mı insanlar şu anda? Kibir, hırs ve kıskançlık bir olunca, bu duyguları taşıyan dünyaperest insanları etrafınızda görmüyor musunuz? 

Dünyanın geçici heveslerine takılan şehvetinin, makam ve mal hırsının peşinde koşan, sanki ilelebet dünyada kalacakmış gibi dünyaya gereğinden fazla değer veren insanları görmüyor musunuz? 

Koca koca! insanların makam adına koltuk kavgalarına şahit oluyoruz. Ne farkı var ki gazoz kapaklarından. Güç peşinde koşan bir sürü avare. Bir virüsle bile baş edemeyen, su içerken bile diğer elinden yardım alarak bardağı ağzına zar zor götüren aciz insanların dünyayı yönetme hırsı ne kadar şaşırtıcı.  

Allah resulü bir gün etrafında bulunan ashabına “Eğer Dünya’nın Allah katında bir sineğin kanadı kadar değeri olsaydı, Allah Teâlâ o dünyadan hiçbir kâfire bir yudum su dahi içirmezdi.”1 Buyuruyor. Üstad Bediüzzaman, bu hadisi açıklarken dünyanın üç yüzünden bahsediyor: 

 ‘’Dünyanın birinci yüzü kendisine bakar. Yani Dünya geçici bir yaşam alanıdır, fanidir. Elde ettiğiniz bütün mal, makam, servet ve başka değerler ölümünüzle birlikte yok olup gider. Yani dünya sadece eğlence için sınırlı ve geçici bir yaşam yeridir. Ahirete ve sonsuz yaşam alanı olan Cennet’e kıyasla sineğin kanadı kadar bile değeri olmayan basit bir yerdir. 

Dünyanın ikinci yönü vardır ki, bu da ahirete bakar. Kişi bu dünyayı ahiretin tarlası olarak kullanırsa, bu takdirde burası, az bir sermaye ile sonsuz hayatın satın alındığı, çok karlı bir sermayeye dönüşür ki bu yönüyle dünya çok kıymetli ve gayet güzeldir.  

Dünyanın üçüncü yönü ise Allah’a bakar. Kişi yeryüzünün güzelliklerine, Allah’ın sıfatlarını yansıtan, O’nun sanat eserlerinin bulunduğu bir teşhir alanı, bir vitrin olarak bakarsa bu yönüyle dünya gayet kıymetli ve değerli bir yerdir.’’2 Diyor.  

Evet. Yaşını başını almış ama dünya hırsı adına çocuk ruhlu kalmış basit insanların elde etmeye çalıştıkları makam, koltuk ve servetlerin dünya itibariyle, gazoz kapakları kadar değeri yoktur. İnsanoğlu keşke bu hırslarını, insanlara fayda uğrunda kullanabilseydi. 

Dünya dediğin bir yere kadar. Dünya senin olsa, sonuçta yolun bir sonu var. On yıl kadar önce, 2020’nin sonunda ölen Pierre Cardin’le alakalı bir hatıra okumuştum. Meşhur Fransız Modacı Pierre Cardin çok zengin birisiydi. Bir gün yardımcısıyla birlikte Paris’te gezerken bir villaya rastlamış ve bu onun çok hoşuna gitmiş. Yardımcısına dönmüş ve bu villanın sahibini araştırıp evi satın almasını istemiş. Yardımcısı hafif şaşkın bir şekilde Pierre Cardin’e dönerek ‘’Efendim orası zaten sizin eviniz’’ demiş.  

Pierre Cardin’le yardımcının bu konuşmayı yaptığı zamanlarda, Pierre Cardin’e ait yüz elliden fazla evi bulunuyormuş…Ve şu anda kendisi aramızda bulunmuyor. Karun kadar malı olan bir çok kudretli kişinin şu an da aramızda bulunmayışı gibi. Eğer kişi, insanlara faydalı bir işle meşgul değilse veya ahirete yönelik baki bir eseri yoksa, yaşanılan bu hayatın bir ‘Gazoz kapağı kadar önemi yok.’ 

İsteyenler yazarımızın Youtube kanalından bu yazının videosunu izleyebilir.  

https://youtu.be/f3hEF-fIsIo 

Hizmetten | Mithat Tayyar

Gazoz kapağının değeri ve Pierre Cardin | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Maddi olarak asfalta yapıştığımız, debbağın sevdiği deriyi yerden yere vurması gibi adeta yerlere pelesenk olduğumuz, sıkıntı üstüne sıkıntı yaşadığımız şu birkaç yıldır, acziyetimizi iliklerimize kadar hisseder olduk. Ne hapiste olan masumları, Yusufları dışarı çıkarabiliyor ne arafta kalmış muhacirlere tam yardım edebiliyor ne de kendimize ait maneviyatımızdaki sökükleri tam dikebiliyoruz. Şu an Yaradana olan itimadımızla, kozanın içinde vaktini bekleyen kelebekler gibi kanatlarımızın hür olacağı zamanı bekliyoruz.

Kimisi, her yeni günde sesleniyor etrafa, yok mu şafağı gören, ne zaman doğacak bu güneş diye. Kimisi de kendi içine doğru bir çığlık atıyor, en yüksek perdeden Rabbine ulaşsın diye. Heyhat ki; mal da O’nun, mülkte, dava da O’nun, biz de. Bu noktadan itibaren hikmet konuşur, bize de susmak.

Bütün bu uzun girişten sonra meseleleri şöyle izah edeyim. Füsusul Hikemde, Muhyiddin Arabi hazretleri, din anlatanların acziyetinden bahsediyor. Din anlatan kişi, Rabbini anlatmaya başlar. Derken davası büyür ve etrafa yayılmaya başlar. Bir süre sonra bazı sıkıntılar görülür. Ve artık sorunlar çözülemez hale gelir. Derken din anlatan kişi anlar ki dava ona ait değil, dava Allah’ın davası.² Onun vazifesi gösterişsiz bir şekilde dini anlatmak ve tohum saçmaktır. Karışmaz Allah’ın işine. Kul O’nun, dava O’nun, her şey O’nun. Perde olmamalı kişi Allah’ın davasına.

Bir gün Bilal Habeşi hazretleri Mescidi Nebevide otururlarken, arada bir kendinden geçer ve Allah diye inleyiverir. Etrafta bulunanlar bundan rahatsız olur, ama kimsede ona bir şey demez. En sonunda Hz. Ömer durumu Allah Resulü’ne bildirir. Resuli Ekrem Efendimiz, Bilal’i çağırtır ve neden böyle davrandığını sorar. Bunun üzerine Bilal habeşi, ‘‘Ya Resulullah, mescitte oturmuş ve Rabbimizin hidayeti üzerine tefekkür ediyordum. ‘‘Ey Resulüm, Sen sevdiğin kişiyi hidayete erdiremezsin. Fakat Allah’dır ki kimi dilerse ona hidayet verir ve O hidayete erecekleri daha iyi bilendir.’’³ Bu ayeti düşündüm. Sonrasında aklıma şu geldi. Hidayeti vermek Allah’ın elinde, şayet hidayet vermek sizin elinizde olsaydı, benim gibi zenci bir köleye hidayet sırası acaba ne zaman gelirdi. İnsanlara hidayeti vermek, Allah’ın elinde olduğu için buna şükrediyordum. İşte buna hayret ediyordum’’ dedi.

Allah Resulü aleyhisselatü vesselam, Mekke’nin sıkıntılı yıllarındayken, bir gün yolda gidiyordu. İleride Yasir ailesine eziyet edildiğini gördü. Onları bu durumdan kurtaramıyordu. Ümmetin firavunu Ebu Cehil onlara eziyet ediyordu. Allah Resulü, onlara sabır diledi ve ‘‘Allah’ım, Sen, Yasir ailesini bağışla!’’ diyerek dua etti. Ardından ‘‘Sabredin ey Yasir ailesi, size müjdeler olsun. Sizin mükafatınız Cennettir.’’⁴ buyurdu. İnsan mükafatı bu dünyada da bekliyor, ama elden ne gelir. Yasir ailesi orada şehit olmuştu.

Dünyanın en yakışıklı, en zeki insanı olmak da kişiyi kral yapmıyor. Bazen Yusuf gibi hapiste kalıyor insan. Ama her şeyi takdir eden Zat, zamanı gelince küçücük bir sebeple, devrin kralına gösterdiği bir rüya ile Yusuf’u kozasından çıkarıveriyor.

Son olarak şunu söyleyeyim ki: Allah Resulü Taif’ten dönerken ki anını, en aciz, en sıkıntılı anı olarak ifade ediyor. Ama gelin görün ki, Allah’ın en büyük yardımı da o zaman geliyor. Hiçliğe erdikçe, Rabbine sığınıp O’nu bildikçe yükseliyor. Şu an bize düşen vazife de acziyetimiz içinde hiçliğe erip, içimize doğru derinleşerek, elimizden gelenin en iyisini ortaya koymaktan başka bir şey olmasa gerek. Kozadaki kelebekler gibi uçmayı bekliyoruz. Ama kimi bu dünyada uçacak, kimi ahirete kanat çırpacak.

Her şey Sen’den, Sen Ganiysin.

Hizmetten | Mithat Tayyar

Dipnotlar:
¹ Acluni, Keşfül Hafa, 2/276.
² Füsusul Hikem MEB. Yayınları.
³ Kasas Suresi 56.
⁴ İbn Sad, Tabakat, 3/249; İbn Hişam, Sire 1/342.

Yok mu güzel bir haber? | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

“Her duyduğunu söylemesi kişiye yalan olarak yeter!” (Müslim, Mukaddime, 5.) 

Hizmetten.com YouTube kanalı Perşembe akşamları CANLI sohbetlerine devam ediyor. Birbirinden değerli konukların yer aldığı programımızın konuğu İlahiyatçı Yazar Mithat Tayyar idi.

Barış Cem Kaya’nın moderatörlüğünde gerçekleşen programın konusu “Duyulan meselelere” ne kadar itibar edilmesi gerektiği idi.

İlginç anektod ve kıssaların yer aldığı bu muhteşem sohbeti YouTube ve Podcast kanallarımızdan izleyebilirsiniz.

SOUNDCLOUD

Duyduğunu söylemek! | Barış Cem Kaya sordu Mithat Tayyar cevapladı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Buhari, Şurut 15.
İbn Hişam, es-Siretü’n-Neeviyye, III-IV, 317.
İhsan Arslan, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi C.12, Sayı 3.

Hizmetten | Mithat Tayyar

Olumsuz Davranışlar Karşısında Peygamberimizin Tavrı-4 | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Bir gün Resulüllah’ın huzuruna genç bir delikanlı gelerek zina etmek için izin istedi. Orada bulunanlar, hayretler içinde genci ayıplamaya, terslemeye, hatta bağrışmaya başladılar. Resulüllah ise, yumuşak bir sesle “yaklaş” buyurdu. Sonra gencin doğruyu bulması için şu soruları sordu: “Annenle zina yapılmasını ister misin?” Genç: “Yoluna kurban olayım, hayır istemem ya Resulallah!” diye cevap verdi. Hz. Peygamber: “Diğer insanlar da anneleriyle zina yapılmasını istemezler” diyerek gence soru sormaya devam etti: “Peki, kızın için böyle bir şey düşünür müsün?” Genç: “Olamaz, ya Resulallah!” dedi. O, insanların da kızları için zinadan hoşlanmayacaklarını belirtti ve aynı şekilde kız kardeşi, halası ve teyzesi için de benzeri soruları sordu, aldığı cevaplar üzerine insanların da bu mahremleri hakkında zinaya razı olmayacaklarını ifade ettikten sonra elini gencin göğsüne koyup: “Ya Rabbi! Bunun günahını bağışla, kalbini temizle ve namusunu muhafaza et!” diye duada bulundu. Genç tam manasıyla ikna olmuş ve onun duasıyla itmi’nâna kavuşmuş olarak Resulüllah’ın huzurundan ayrıldı; bir daha kesinlikle herhangi bir kötülüğe meyletmedi.¹

Kaynaklar bu gencin ‘Cüleybib’ olduğunu söylüyor. Delikanlı, Allah Resulünün huzuruna gelmiş ve özgür bir ortamda soru sormuştu. İçinden geçenleri özgürce ifade etmişti. Mescitte bulunanların gence kızmasına rağmen, Allah Resulü delikanlıyı ikna edici bir şekilde sorularını cevaplamıştı. Efendimizin sadece Cüleybib’in sorusuna cevap vermemiş, işi tamamen neticeye erdirip sorunu çözme adına, onu evlendirmek istemişti. Bu olaydan sonra Allah Resulü, Cüleybîb’i evlendirmek için bir sahâbîye: ‘‘Kızına talibim’’ dedi. Kızını kendisi için istediğini zanneden sahâbî: ‘‘İsteğin başım gözüm üzerine, onur ve şeref duyarım Ya Resulallah’’ diyerek sevincini belirtti. Yanlış anlaşıldığını düşünen Efendimiz, kızını kendim için değil Cüleybîb için istiyorum değince, sahabî durakladı ve: ‘‘Annesiyle görüşmem ve onun iznini almam’’ gerekir diyerek evine gitti. Kızına Peygamberimizin talip olduğunu söyleyince hanımı bu habere çok sevindi. Onun bu sevincini gören eşi, kızımızı Peygamberimiz kendisi için istemiyor deyince, eşinin sevinci yarıda kaldı ve şaşkınlık içerisinde ‘‘Kim için istiyor’’ diye sordu. Eşi: ‘‘Cüleybîb’’ diye cevap verdi. Hanımı, Cüleybîb’in daha önceki hayatına nispetle ‘‘Ne Cüleybîb mi? Kızımızı kimler istedi de hiçbirine vermedik. Hz. Peygamber Cüleybîb’den başkasını bulamamış mı? diye ileri geri söylenmeye başladı. Eşinin bu olumsuz tavrını gören sahâbî, Resulüllah’a Cüleybîb’e kızlarını vermeyeceklerini söylemek üzere ayağa kalktı. Anne ve babasının konuşmalarını duyan genç kız: ‘‘Kendisini evlendirmek için aracılık yapanın kim olduğunu’’ sorunca annesi: ‘‘Resulüllah’’ diye cevap verdi. Bunun üzerine genç kız: ‘‘Resulüllah beni birine uygun görüyor, siz buna karşı çıkıyor ve bu teklifi reddediyorsunuz, öyle mi? Resulüllah beni birine uygun görüyorsa, siz de uygun görün. Zira o, benim aleyhime olacak bir şeyi yapmaz’’ diyerek Efendimize olan bağlılığını ortaya koydu. Aile, Peygamberimize haber göndererek kızlarının Cüleybîb ile evlenebileceğini bildirdi. Bu duruma çok sevine Allah’ın elçisi, bu iki çifti evlendirdi. Çıktığı bir savaşta şehit düşen Cüleybîb hakkında Allah Resulü: ‘‘O bendendir, ben de ondanım’’ diyerek ona olan sevgisini ortaya koymuştur.²

¹ Ahmed B. Hanbel, V, 256-257.

² Ahmed b. Hanbel, III, 136; IV,422, 425; Müslim, Fedâilü’s-Sahâbe 131; Muhammed Yusuf el- Kandehlevî, Hayâtü’s-Sahâbe, Dâru’l-Kalem, Beyrut 1993, II, 671-672.

Hizmetten | Mithat Tayyar

Olumsuz davranışlar karşısında peygamberimizin tavrı-2 | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Peygamberimizin, ezana saygısızlık eden gence karşı tavrı:

İlerde Müslüman olacak, sahâbeden Ebû Mahzûre başından geçen olayı şöyle anlatıyor: Allah Resulü, Huneyn savaşından dönüyordu. Ben de hepsi Mekkeli olan on kişilik bir grup gençle beraberdim. Gönlüm gerçek anlamda İslâm’a ısınmamıştı. Bu esnada Resulüllah’ın müezzini Bilal ezan okumaya başladı. Biz de bir köşeye saklanıp müezzinin sesini alay ederek tekrarlamaya başladık. Yaptıklarımızı Resulüllah da duymuştu. Ezan bittikten sonra ‘Şunların içinde güzel sesli biri var’ diye gönderdiği adamlar bizi alıp onun huzuruna götürdüler. Yanına vardığımızda: ‘‘Güzel sesli hanginiz’’ diye sordu. Arkadaşlarım beni gösterdiler. Resulüllah beni yanına çağırdı ve ezan okumamı istedi. Bu esnada Allah Resulünden hiç hoşlanmadığım halde çaresizlik içerisinde önünde ezan okudum. Ezanı bitirdiğim zaman bana bir miktar para verdi. Daha sonra da alnımı öpüp sırtımı sıvazladı. Bunun üzerine ben de: ‘‘Ey Allah’ın elçisi, Mekke’de ezan okumama izin verir misin’’ dedim. O da izin verdiğini söyledi. İşte o anda bende Resulüllah’a karşı duyduğum hoşnutsuzluktan eser kalmadı, gönlüm ona karşı sevgi ile doldu.

Allah Resulü, Mekke’yi fethettiğinde herkes İslam’a girmemişti. Hatta bırakın İslama’a girmeyi, birde içlerinde ona karşı kin duyanlar vardı. İçlerinde hissettikleri bu sıkıntıyı, okunan ezanı sabote ederek ortaya çıkaran gençleri, Peygamber efendimiz fark ettiğinde, ‘‘Siz nasıl olurda İslam’a, ezana saygısızlık edersiniz.’’ deyip cezalandırmamış, dövdürmemiş ve öldürmemişti. Halbuki bunu yapacak güç ve kudreti vardı. Ama o bunun yerine gençlerin içindeki güzel sesli olana odaklanmış, ona hediyeler, gümüş paralar vermiş ve ona iltifat etmiş. Onun kalbini kazanmıştı. Efendimiz, Ebu Mahzure’nin başını okşamıştı. Ebu Mahzure, Resulullahın okşadığı alnına düşen saçını ölene kadar kestirmemişti. Efendimizin başını okşadığı yer ölene kadar ağarmamıştı.²

  ¹ Ahzab 21.

² İbn Mace, Ezan 2; Nesai, Ezan 3-6; Ahmed B. Hanbel, Müsned,III, 408-409.

Hizmetten | Mithat Tayyar

Olumsuz davranışlara karşı peygamberimizin tavrı-1 | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Allah Resulü ’ne, gece namazları kendisine farz kılınmasından itibaren, geceleri kalkıp evinde veya evinin bahçesinde namaz kılıyor ve namazda Kur’an’ı sesli okuyordu. Öyle bir Kur’an okuyuşu vardı ki, adeta bülbüller bile susuyordu. Onun Kur’ân okuyuşu, bazen şafak atıncaya kadar sürerdi. Mekkeli müşrikler her ne kadar onun peygamberliğini inkâr etseler de güzel sesinden ve Kur’ân’ın cezbesinden kendilerini alamıyorlardı. Bir gece, Mekke’nin ileri gelen müşriklerinden Ebu Süfyan, Ebu Cehil ve Ahnes birbirlerinden haberleri olmaksızın evlerinden çıkmışlar ve Efendimiz’in evinin yakınlarına gelerek gizlenmişlerdi. Allah Resulü’nün Kur’ân okuyuşunu dinlemek istiyorlardı. Fakat bunu yaparken de kimseye görünmek istemiyorlardı. Gidip Efendimiz’in evinin etrafına oturdular. Her biri, diğerinin orada bulunduğunu bilmiyordu. O sırada Peygamber Efendimiz de evinde namaz kılmaktaydı. Gecenin karanlığında, yıldızların altında, içleri aydınlatan bir nur gibi güzel sesiyle açıktan Kur’ân okuyordu. Şafak atıncaya kadar onun Kur’ân okuyuşuna mest olarak, onu dinlediler, sonra oradan ayrıldılar. Yolda birbirlerine rastlayınca, birbirlerini ayıpladılar. Yazıklar olsun bize, biz neler yapıyoruz böyle, dediler ve:

“Artık bir daha buraya gelip Kur’ân dinlemeyelim. Eğer aramızdaki bazı beyinsizler bizi görecek olurlarsa kalplerine şüphe düşer.” dediler. Sonra da oradan ayrıldılar. Ertesi gece yine hepsi aynı yere gelip Peygamber Efendimiz’in evinin etrafında toplandılar ve Kur’ân-ı Kerim’i dinlemeye başladılar. Hepsi de: “Nasıl olsa dün sözleştik. Birbirimizi ayıpladık. Bugün gelmezler.” diye düşünüyordu. Şafak ağarıncaya kadar orada durdular. Tam evlerine gitmek için ayrılmışlardı ki yolda yine birbirleriyle karşılaştılar ve aynı davranışları tekrarlamamak üzere birbirlerine yeniden söz verdiler ve oradan uzaklaştılar. Üçüncü gece herkes yine aynı yere geldi. Ve yine Peygamber Efendimiz’i şafak ağarıncaya kadar dinleyip oradan ayrıldıklarında yine birbirleriyle karşılaşınca:

“Tekrar Muhammed’in evinin yanına gelip Kur’ân dinlememek üzere birbirimize yemin etmeden buradan ayrılmayalım.” diyerek yeminleştiler ve oradan ayrıldılar.

Evet, Kur’ân mucizeydi, çok güzeldi. Allah Resulü de güzel sesiyle onun hakkını veriyor, onu sesiyle güzelleştiriyordu. Onlar müşrik de olsalar Kur’ân’ın cazibesinden kendilerini alamıyorlardı. Bir çalgı aletinin usta ellere geçince, güzel notalarla sıralandığı gibi Kur’ân’da Efendimiz’in dilinden dökülünce etrafındakileri mest ediyordu. Bir de bu okuyuşu, hal ve tavrına aksedip, Efendimiz ahlakıyla Kur’ânlaşınca, etrafındakilerin yanında bir güneş gibi parlıyordu.

Hizmetten | Mithat Tayyar

Ebu Cehil Sessizce Kur’an Dinlerken | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Allah, bu dünyada adalet, hikmet ve rahmetiyle muamelede bulunur. İnsanları farklı cinsiyette, farklı özellikte, farklı zaman ve mekânda yaratmakla birlikte onlara kendi şartlarına uygun seçenek sunar ve ona göre hesaba çeker. Ve yine her şahsa akıl ve vicdan verilmiştir. Herkes aklıyla iyiliği ve kötülüğü bilir. Herkes yalan söylese de vicdan yalan söylemez. Hırsızlığın kötü olduğunu herkes bilir. Hatta çete reislerinin, elemanlarına karşı söylediği klişe bir sözü vardır: ‘‘Ey hırsız kardeşlerim! Şunu iyi bilin. Hayatta en sevmediğim şey; benden bir şeyin çalınmasıdır. Herkesi affederim, ama benden çalanı asla.’’ İşte bu ortamda yaratılanların da seçme ve tercih fırsatları vardır. Firavunun sarayında bile olsa, vicdanının güzelliklerini takip eden Musalar ve Asiyeler her zaman olmuştur ve olacaktır. Allah Resulü, kötülük ortamında olanların, bulundukları ortamdan sıyrılmaları gerektiğini ısrarla vurgular. Çünkü kötülük ikliminde bulunanlar, vicdanlarıyla doğruyu bulsalar bile bir süre sonra bu ortamın olumsuzluklarından etkilenirler ve yeniden kötülüğe dönmeleri kuvvetle muhtemeldir. Peygamber Efendimiz, kötü ortamlardan uzak kalmayla ilgili arkadaşlarına şöyle bir olay anlatır:

“Sizden önce yaşayanlar arasında doksan dokuz kişiyi öldüren bir adam vardı. Bir ara yeryüzünün en bilgin kişisini sordu. Kendisine bir râhib tarif edildi. Ona kadar gidip, doksan dokuz kişi öldürdüğünü, kendisi için bir tövbe imkânının olup olmadığını sordu. Râhib: ’Hayır yoktur!’ dedi. Herif onu da öldürüp cinayetini yüze tamamladı.”

“Adamcağız, yeryüzünün en bilginini sormaya devam etti. Kendisine âlim bir kişi tarif edildi. Ona gelip, yüz kişi öldürdüğünü, kendisi için bir tövbe imkânı olup olmadığını sordu. Âlim: ’Evet, vardır, seninle tövben arasına kim perde olabilir?’ dedi. Ve ilâve etti: ’Ancak, falan memlekete gitmelisin. Zîra orada Allah’a ibadet eden kimseler var. Sen de onlarla Allah’a ibadet edeceksin ve bir daha kendi memleketine dönmeyeceksin. Zira orası kötü bir yer.'”

“Adam yola çıktı. Giderken yarı yola varır varmaz ölüm meleği gelip ruhunu kabzetti. Rahmet ve azab melekleri onun hakkında ihtilâfa düştüler. Rahmet melekleri: ’Bu adam tövbekâr olarak geldi. Kalben Allah’a yönelmişti.’ dediler. Azab  melekleri de: ’Bu adam hiçbir hayır işlemedi.’ dediler.”

Onlar böyle tartışırken insan suretinde bir başka melek, yanlarına geldi. Melekler onu aralarında hakem yaptılar. Hakem onlara: ’Onun çıktığı yerle, gitmekte olduğu yer arasını ölçün, hangi tarafa daha yakınsa ona teslim edin.’ dedi. Ölçtüler, gördüler ki, gitmeyi arzu ettiği (iyiler diyarına) bir karış daha yakın. Onu hemen rahmet melekleri aldılar.”¹

Üstad hazretlerinin güzel bir sözü var: ‘‘Güzel gören güzel düşünür. Güzel düşünen hayatından lezzet alır.’’ diye. İnsan, hep iyiyi ve güzeli tercih etmeli. İyi olana fokuslanmalı. İyi insanlarla birlikte olmalı. İyilik atmosferinden uzak kalmamalı. Aksi takdirde insan her an günah deryalarına dalabilir. İsyan denizlerine yelken açabilir…

¹ Buharî, Enbiya 50; Müslim, Tövbe 46, (2766); İbnu Mâce, Diyât 2, (2621)

Hizmetten | Mithat Tayyar

Kötülüğün içinde doğanlar | Mithat Tayyar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.