Yerli misafirlerin yoğun ilgi gösterdiği akşam; sadece bir iftar yemeği değil, Avrupa’nın kalbinde diyaloğun ve karşılıklı anlayışın güçlendirildiği bir platform oldu.

Siyaset ve Yerel Yönetimden Güçlü Destek

Programa; Bas-Rhin 2. Bölge Milletvekili, Strasbourg Belediye Başkan Yardımcısı, Collectivité Européenne d’Alsace (CEA) Meclis Üyesi, Vali Yardımcısı ve GAIC Eşbaşkanı gibi bölge siyasetinin ve yönetiminin kilit isimleri katıldı. Davetliler, bu tür inisiyatiflerin Strasbourg’un çok kültürlü yapısını korumadaki ve toplumsal barışı pekiştirmedeki rolüne vurgu yaptılar. Bu etkinlikle birlikte Strasbourg, üçüncü AKPM üyesi milletvekilini de iftar sofrasında ağırlamış oldu.

Yarışmalarla Renklenen “Kardeşlik” Teması

Programda katılımcılar hem bilgilendi hem de eğlendi. İpe bağlı kalemle kandil çizme yarışması davetliler arasında neşeli anlar yaşatırken, Kahoot üzerinden yapılan kardeşlik temalı bilgi yarışmasıyla ortak insani değerler üzerine bir beyin fırtınası gerçekleştirildi. “Ramazan’ı Keşfet” sunumuyla ise misafirlere ayın manevi boyutu ve toplumsal dayanışma mesajları aktarıldı.

Anlamlı Hediye: Çikolata ve Kardeşlik Mesajı

Gecenin sonunda tüm misafirlere, etkinliğin ruhuna uygun birer kutu çikolata ile birlikte Fethullah Gülen Hocaefendi’nin kardeşlik üzerine bir sözü hediye edildi. Bu anlamlı jest, Strasbourg’daki bu samimi akşamın temel mesajı olan diyalog ve birlikte yaşama kültürünü taçlandırdı.

Strasbourg’un tarihi atmosferinde kurulan bu gönül köprüsü, katılan tüm misafirlerin ortak değerlerde buluştuğu unutulmaz bir anı olarak kayıtlara geçti.

Strasbourg’da “Kardeşlik” Sofrası: Milletvekili ve Belediye Başkan Yardımcısı İftarda Buluştu yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

“Yalnızlık Ne Hz. Muhammed’e Ne De Hz. İsa’ya Yabancıydı”

Gecenin en dokunaklı anlarından biri, Belçika Piskoposlar Birliği’nin her yıl Müslüman toplumu için kaleme aldığı Ramazan mektubunun okunması oldu. Mektubu davetlilerle paylaşan Joris De Jonghe, bu yılın ana temasının “yalnızlık” olduğunu belirterek şu dikkat çekici ifadeleri kullandı:

“Bu yıl özellikle yalnızlık temasına odaklanıyoruz. Bu öyle bir duygu ki ne Hz. Muhammed’e ne de Hz. İsa’ya yabancıydı. İnanç geleneklerimiz, kendisini yalnız hissedenlere özel bir hassasiyet göstermeyi öğütler. Piskoposlar olarak bizler, yalnızlığı fark etmeye ve inanç topluluklarımızın sınırlarını aşarak birbirimize açık bir bakışla yönelmeye çağrıda bulunuyoruz.”

Piskoposluk Danışmanı Vyvere: “Bu Toplumun Size İhtiyacı Var”

İftarın ardından gerçekleştirilen ney dinletisi ve semazen gösterisi davetlilere huzur dolu anlar yaşatırken, piskoposluk danışmanlarından Peter Vande Vyvere kapanış konuşmasında Hizmet gönüllülerine teşekkür etti. Vyvere, “Bu toplumun size ihtiyacı var. Lütfen bizimle irtibatta kalmaya devam edin,” sözleriyle diyalog çalışmalarının sürekliliğine vurgu yaptı.

Farklılıklar Toplumun Zenginliği

Programın ilerleyen bölümlerinde söz alan misafirler, farklılıkların bir ayrışma sebebi değil, toplumu güçlendiren bir zenginlik olduğunu ifade ettiler. Soru-cevap ve samimi sohbetlerle devam eden gece, önyargıların yıkıldığı ve gerçek bağların kurulduğu bir “tanışma” ikliminde sona erdi.

Gent’teki bu buluşma, yerel inanç önderleri ve sivil toplum kuruluşlarının el ele verdiğinde toplumsal huzurun nasıl inşa edilebileceğini bir kez daha kanıtladı.

Gent’te Gönüller Birleşti: Koza Derneği ve Gent Piskoposluğu’ndan “Yalnızlığa Karşı” İftar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Hollanda’nın simgesi Dam Meydanı, Ramazan ayının manevi ikliminde muazzam bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Stichting Burgerhart Amsterdam tarafından “Birlikte Yaşama Sanatı” projesi kapsamında, Amsterdam Belediyesi iş birliğiyle kurulan 300 kişilik iftar çadırı; siyaset, yargı ve akademi dünyasını aynı sofrada buluşturdu.

Üst Düzey Katılım: Amsterdam Protokolü Sofradaydı

Şehrin en turistik meydanında kurulan bu anlamlı sofraya; Amsterdam Belediye Başkan Yardımcıları Lotte Terwel ve Sofyan Mbarki, Amsterdam Mahkemesi Yönetim Kurulu Başkanı Betty Feenstra, Amsterdam Başsavcısı René de Beukelaer ve ÜNİTEE Başkanı Dr. Adem Kumcu gibi önemli isimler katıldı.

“Birlikte Yaşamanın Kıymetini Hatırlıyoruz”

Programın açılışını yapan Platform INS Müdürü Bora Özdemir, Ramazan’ın empati ve dayanışma ayı olduğunun altını çizdi. Belediye Başkan Yardımcısı Lotte Terwel, bu yıl ikinci kez katıldığı iftar çadırında olmaktan duyduğu mutluluğu dile getirirken; Sofyan Mbarki ise Dam Meydanı’ndaki bu tablonun Amsterdam’ın çoğulcu kimliğini yansıtan güçlü bir sembol olduğunu vurguladı.

Nazım Hikmet Dizeleriyle Kardeşlik Vurgusu

Brüksel’den programa katılan ÜNİTEE Başkanı Dr. Adem Kumcu, konuşmasında Nazım Hikmet’in “Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür / Ve bir orman gibi kardeşçesine” dizelerine yer vererek, özgürlük ve birlikte yaşama kültürünün ayrılmaz bütünlüğüne değindi.

Ney Sesi ve Ezanın Huzuru

İftar vakti, ney sanatçısı Sinan Düzgün’ün okuduğu ezanla birlikte oruçlar açıldı. Amsterdam’ın en yoğun meydanında yankılanan ezan ve ardından gelen ney dinletisi, katılımcılara mistik ve huzur dolu anlar yaşattı. İlk kez bir iftar programına katılan Başsavcı René de Beukelaer, bu tür organizasyonların karşılıklı anlayışı artırmadaki rolüne dikkat çekti.

“Anlayış Köprüleri ile Birlikte Güçlenmek”

Amsterdam Mahkemesi Başkanı Betty Feenstra, gecenin teması olan “Bruggen van begrip. Samen sterker worden”(Anlayış köprüleri kurarak birlikte güçlenmek) ifadesinin altını çizerek, bu tablonun gelecek adına büyük bir umut verdiğini belirtti. CDA Amsterdam Parti Başkanı Gregor Rossen ise birlikte yaşamanın temelinin karşılıklı saygı olduğunu ifade etti.

Sanatla Taçlanan Veda

Gecenin sonunda katılımcılara Ramazan paketleri ve sanatçı Mürteza Özgedik tarafından hazırlanan özel kaligrafi kitap ayraçları takdim edildi. Organizatörler, “Birlikte yaşama sanatını büyütmeye kararlıyız” mesajıyla, bu tür etkinliklerin şehrin farklı noktalarında devam edeceğini müjdeledi.

Amsterdam’ın Kalbinde Kardeşlik Sofrası: Dam Meydanı’nda 300 Kişilik Tarihi İftar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Gecenin açılışı, kardeşlik ve insanî değerleri merkeze alan Cemal Süreya’dan bir şiirin seslendirilmesiyle yapıldı. Ardından Plateforme de Paris temsilcisi söz alarak Hizmet Hareketi’nin temel değerleri, diyalog anlayışı ve toplumsal barışa yönelik çalışmaları hakkında katılımcılara bilgi verdi. Konuşmayı, hareketin farklı ülkelerde yürüttüğü faaliyetleri tanıtan kısa bir video gösterimi takip etti.

Programın devamında Cohésions Derneğinin çalışmaları ile Plateforme de Paris’in yürüttüğü projeler tanıtıldı. Sunumlarda, sivil toplumun toplumsal uyum, karşılıklı anlayış ve birlikte yaşama kültürüne sunduğu katkılara dikkat çekildi.

Yemek bölümünde katılımcılar aynı sofrada bir araya gelerek sohbet etme imkânı buldu. Gecede gönüllü genç müzisyenlerin sunduğu müzik dinletisi ilgiyle takip edilirken, Fransızca deyimler üzerine düzenlenen mime oyunları ve karaoke etkinliği programa neşe kattı.

Kapanışta gerçekleştirilen “tour de table” bölümünde ise her masadan bir katılımcı mikrofon alarak duygu ve düşüncelerini paylaştı. Katılımcılar, etkinliğin sıcak atmosferinden ve kurulan samimi ilişkilerden duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Gecenin en duygusal anlarından biri, Beytüllahim’den yola çıkarak birçok ülkeden geçip Orléans’a ulaşan barış fenerinin derneğe hediye edilmesiyle yaşandı. Barışı ve umudu simgeleyen bu anlamlı ışığın, Rumi Derneği lokalinde muhafaza edileceği ifade edildi.

Etkinlik sonunda birçok davetli, organizasyonda emeği geçen gönüllülere teşekkür ederek, bu buluşmanın yılbaşı öncesinde kendileri için özel ve anlamlı bir hatıra olduğunu dile getirdi.

Orléans’ta Kardeşlik Sofrası: Rumi Derneği’nde Birlikte Yaşama Yemeği yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Tuna Vakfı Başkanı Yusuf Küçük ”Dört yıl önce başlattığımız insiyatifimizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Mağdur ailelerden gelen sıcak mesajlar her seferinde bize büyük şevk oluyor. Onlara yanlarında olduğunu hissettirmek tüm hayırseverlere huzur veriyordur. Az çok demeden katkı sunan herkese teşekkür ediyoruz. Mağdurlar oldukça bu yardımlar sürecek.”

Bağışlarınız için;

PayPal: https://paypal.me/FundatiaTunaRo

Website: http://tuna.ro/donate.html

https://twitter.com/fundatia_tuna/status/1494655955899985921?s=12 

Tuna Vakfı’nın Yunanistan’a göndereceği Ramazan yardım tırında sizin de tuzunuz olsun yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Allah Resûlü, asabiyet anlayışının ve onun beraberinde getirdiği farklı sosyal problemlerin yaşandığı böylesi bir ortamda neşet etmişti. Müslüman olmadan önce birbirine azılı düşman olan ve yüz yıldır birbirleriyle savaşan Evs ve Hazreç kabileleri, O’nun rehberliği sayesinde kardeş ve dost olmuşlardı. Medine’ye hicretten sonra Muhacir ve Ensar arasında kurulan kardeşlik akdiyle de bir arada yaşayacak farklı topluluklar kaynaştırılmış ve birbirine en yakın dostlar haline getirilmişti. Kur’ân’ın beyanıyla bu, onlara Allah’ın büyük bir ihsanıydı: “Hep birlikte Allah’ın ipine (dinine) sımsıkı sarılın! Bölünüp parçalanmayın. Allah’ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın: Hani siz birbirinize düşman idiniz de Allah kalplerinizi birbirinize ısındırmış ve onun lütfu ile kardeş olmuştunuz…”¹

Allah Resûlü, üst kimlik olarak, şirkin yerine imanı/tevhidi, ırkçılık, hürlük, kölelik ve menfi milliyetçilik gibi duyguların yerine de kardeşlik olgusunu koymuştu. Böylece O, farklı ırk, kabile, sosyal statü ve kültürlere mensup sahâbîleri, “iman kardeşliği” potasında eritmiş ve âdeta bir vücudun uzuvları haline getirmişti. Ardından da bu kardeşliği hem sürdürmeleri hem de gelecek nesillere taşımaları adına kardeşlik hukukunun temel prensiplerini ders vermiş ve kıyamete kadar yaşatılmasını “Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun!”² buyurarak ashabına ve onların şahsında ümmetine emanet etmişti.

Allah İçin Sev ve Sevdiğini Söyle!

Allah Resûlü’nün, İslam kardeşliğinin toplumda yerleşmesi ve gelişmesi adına tavsiye ettiği önemli prensiplerden ilki, mü’minlerin birbirini Allah için sevmesi ve bunu birbirlerine ifade etmeleridir. Zira sevgi, imanın bir araya getirdiği insanları, hakiki kardeş kılacak ve kaynaştıracak en etkili iksirdir. Bir gün Efendimiz’in yanında oturan bir sahabî, mescide gelen bir şahsı göstererek ‘Ey Allah’ın Resûlü! Ben bu şahsı çok seviyorum!’ der. Allah Resûlü, ‘Peki! Bunu kendisine söyledin mi?’ buyurur. Sahabî, ‘Hayır!’ diye cevap verir. Efendimiz, ‘O zaman git ve Allah için kendisini sevdiğini söyle!’ buyurur. Bunun üzerine adamın yanına giden sahabî, ‘Seni Allah için seviyorum!’ der. Din kardeşinden bu sevgi dolu hitabı duyan sahabi de ona ‘Beni, rızası için sevdiğin Allah da seni sevsin!’³ diye duada bulunur. Efendimiz, o sahabînin şahsında bütün müminlere “Bir kimse din kardeşini Allah için sevdiği zaman bunu ona söylesin!”⁴ ilkesini verir. Bu sünnet, inananların arasındaki ülfet ve muhabbeti artıracağı gibi hem imanın hem de İslam kardeşliğinin tadını tatmalarına da vesile olur.⁵

Allah Resûlü, kardeşlik duygularını pekiştiren/besleyen bu sevginin öneminin anlaşılması ve yaygınlaştırılması için ötelerdeki karşılığını da bildirir: “Allahu Teâla kıyamet gününde şöyle ilan buyurur: ‘Celâlim hakkı için birbirini sevenler nerede? Ben hiçbir gölgenin olmadığı bugün, onları Arş’ımın gölgesi altında gölgelendireceğim.”⁶ Yine Efendimiz (aleyhissalatü vesselam) bu çetin günde Cenab-ı Hakk’ın yedi grup insanı, Arş’ın gölgesi altında barındıracağını müjdeler ve bunlar arasında “Allah için birbirlerini karşılıksız sevenlerin yanında “sırf O’nun rızası için bir araya gelip-dağılan kimseleri” de sayar.⁷ Bir diğer hadislerinde de “onların nurdan minberlerden üzerinde ağırlanacağını” ifade eder.⁸

Kardeşine Vakit Ayır, Ziyaret Et ve İlgilen! 

Kardeşlerin birbirini sevmesi, sorumluluğun başlangıç noktasıdır. Asıl olan sevginin irtibata ve ilgiye dönüşmesidir. Bu sünnet, mü’minleri hem birbirine kaynaştıracak hem de toplumda yalnız kalmalarının ya da kendilerini sahipsiz ve kimsesiz hissetmelerinin önüne geçecektir. Bunun içindir ki Allah Resûlü, karşılıklı ziyaretleşmelerin, salih bir amel olduğunu ifade eder: “Allah (celle celâluhu) buyurur ki ‘Benim için birbirini seven, benim için bir araya gelip oturan, benim için birbirini ziyaret eden ve birbirine ikramda bulunanlara muhabbetim hak olmuştur.”⁹

Allah Resûlü, bu tür ziyaret ve ilgilenmelerin önemini geçmiş ümmetlerden bir misal verir ve şöyle anlatır: “Bir gün bir adam köyde yaşayan bir din kardeşini ziyarete karar verir ve yola çıkar. Derken yolu yarıladığında, Allah (celle celâluhu) kendisine bir melek gönderir. Melek, ona ‘Nereye gidiyorsun?’ diye sorar. Adam ‘Şu köyde bir din kardeşim var. Onu ziyarete gidiyorum.’ der. Bu sefer melek ‘Peki’! Onda bir alacağın mı var.’ diye sorar. Adam ‘Hayır! Ben onu sadece Allah için seviyorum ve ziyaret etmek istiyorum.’ der. Bu kez melek ‘Ben, sana Allah’ın gönderdiği bir meleğim. Şunu bil ki senin onu sevdiğin gibi Allah da seni seviyor.’ der.”¹⁰

Ashâb-ı kiram bu sünneti yaşama ve yaşatma hususunda dikkatli davranır ve çevrelerini de uyarırlardı.  Abdullah İbn-i Mes’ud bir gün arkadaşlarına, “Birbirinizle buluşup dertleşiyor ve ilmî müzâkereler yapıyor musunuz?” diye sorar. Onlar da “Bunu hiç terk etmiyoruz.” diye cevap verirler. Bunun üzerine İbn-i Mes’ud “Peki! Onun haricinde birbirinizi arayıp soruyor musunuz?” diye sorar. Onlar da “Evet birbirimizi zaman zaman ziyaret de ediyoruz. Hatta bir kardeşimizi birkaç gün görmesek şehrin uzak bir yerinde de otursa onu gidip ziyaret ediyoruz.” derler. Bunun üzerine İbn-i Mes’ud, “Sizler böyle devam ettiğiniz sürece hep hayır üzere kalırsınız.”¹¹ buyurur.

Kendin İçin İstediğini, Kardeşin İçin de İste!

Allah Resûlü, Kur’ân’ın belirlediği “Mü’minler kardeştir!” ilkesini hayata geçirme adına meseleyi imanla da irtibatlı ele alır ve “Sizden biri, kendi şahsı için istediğini kardeşi için de istemedikçe hakkıyla iman etmiş olmaz.”¹² buyurur. Kardeşliğin, imanın hayata ve ilişkilere yansımasının en önemli göstergelerinden birisi olduğuna vurgu yapar. Bir yönüyle   kardeşliğin gerçekleşebilmesini ve yaşanır hale gelmesini de bu anlayışın/ahlakın kazanılmasına bağlar. Kaldı ki kendi için istediğini başkası için de düşünüp istemeyen bencil ruhlar, kardeşliği yaşayıp yaşatamaz. Bu açıdan böyle bir anlayışın imanla ilişkilendirilmesi, meselenin iman kadar önemli olduğunu gösterdiği gibi bu ufuk yakalanmadan toplumda birlik ve beraberlik olgusunun da yerleştirilemeyeceğini ifade eder.

Kaldı ki “emniyet ve emânet” kelimeleri ile aynı kökten gelen “iman ve mü’min” kavramları, Allah’a inanmanın yanında insanlara emniyet ve güven vermeyi de ifade eder ki hadiste üzerinde durulan çizgi yakalanmadıkça kimse birbirinden emin olamaz ve güven ortamı da oluşturulamaz. Dolayısıyla Allah Resûlü “kendini düşündüğü kadar başkalarını da düşünen” kimselerin gerçek manada imanı elde edeceğine dikkat çeker ve kardeşliğe vurgu yapar.

Kardeşinin Yardımına Koş!

Din kardeşliğinden kaynaklanan haklardan biri de ihtiyaç anında imkanlar ölçüsünde iyilikte ve takvada yardımlaşmaktır. Kur’ân,“… Siz iyilik yapmak, fenalıkta sakınmak hususunda yardımlaşın, günah işlemek ve başkasına düşmanlık hususunda ise birbirinizi desteklemeyin…”¹³ buyurur ve yardımlaşmanın genel sınırlarını belirler. Allah Resûlü de hem kardeşliğin bir gereği hem de içtimaî bağları güçlendirme adına yardımlaşmaya teşvik eder: “…Kim, kardeşinin ihtiyacını gidermek için yardımına koşarsa, Allah da ona ihtiyaç anında yardım eder. Kim bir Müslümanın bir sıkıntısını giderirse, Allah da kıyamet günü onun sıkıntılarından birini giderir…”¹⁴ Bunun yanında Allah Resûlü’nün verdiği bir diğer esas ve müjde de şudur: “Kul, kardeşine yardımcı olduğu sürece Allah da onun yardımcısıdır.”¹⁵

Yardımlaşma ve dayanışma sosyal hayatın bir gereğidir. Yardıma muhtaç olduğu zaman diliminde birbirlerine destek olmayan kimseler bir vahdet teşkil edip toplum olamazlar. Halbuki iman birliği, içtimaî vahdeti de gerektirir. Ancak yardımlaşma da ahlâkî ve hukukî kurallar çerçevesinde yapılmalıdır. Aksi takdirde yapılan yardımın bir değeri olmayacağı gibi, insanın omuzuna dünyevî ve uhrevî sorumluluk da yükler. Mesela Kur’ân zulmü yasakladığı gibi zalime meyledip ona yardımcı olmayı/destek olmayı da yasaklar: “Ey iman edenler! Kim olursa olsun zulüm ve haksızlık yapanlara asla güvenip bel bağlamayın; onlara, duygu ve düşünce planında dahi kesinlikle meyletmeyin; yoksa cehennem ateşi size de dokunur. Unutmayın ki sizin Allah’tan başka hiçbir dostunuz yoktur. Öyleyse kendinize başka bir dost aramayın. Aksi takdirde ilâhî inayetten mahrum kalırsınız!”¹⁶

Kardeşinin Derdiyle Dertlen!

Allah Resûlü, kardeş ilan ettiği müminleri birbirlerinin dertleriyle de dertlenmeye teşvik eder ve şöyle buyurur: “Müslümanların işleriyle/dertleriyle dertlenmeyenler onlardan değildir.”¹⁷ O, verdiği bu ölçünün yanında herkesin anlayacağı bir misalle bu hususta kardeşliğin taşınması gerektiği noktayı da belirler: “Müminler, birbirlerini sevmekte, birbirlerine merhametli davranmada ve birbirlerini korumada, gözetmede ve kollamada bir vücudun uzuvları gibidir. Vücudun bir uzvu bir hastalığa mübtela olduğu zaman diğer uzuvlarda ona dert ortağı olur ve bu sebepten dolayı uykusuzluğa ve ateşe maruz kalırlar.”¹⁸ Dolayısıyla kardeşlikte bu hedefi yakalayan hakiki müminler, kardeşlerinin ıstırabını hisseder ve çektiklerine ortak olur; sıkıntılarına çare bulmaya çalışırlar.

Bir sefer esnasında Allah Resûlü, sağa sola bakınan bir bedevinin genel halinden muhtaç olduğunu hisseder ve ashabına, “Kimin yanında fazla hayvanı varsa, onu hayvanı olmayana versin. Kimin de fazla azığı varsa onu azığı olmayana versin.”  buyurur. Bu hadiseyi anlatan Ebu Said el-Hudrî, “Resûlüllah, bazı mal çeşitlerini bu suretle saymaya devam etti. Öyle ki bu, bizde hiç kimsenin herhangi bir fazlalıkta hakkı olmadığı kanaatini oluşturdu.” der.¹⁹

Maddi-manevi desteğe ihtiyaç duyduğunda onu derdiyle baş başa bırakmaz, terk etmezler.²⁰ Zira Allah Resûlü’nün beyanıyla “Müminin, mümine karşı durumu, birbirine omuz vererek bir binayı oluşturan tuğlaların misali gibidir.” Hatta O, müminlerin bu dayanışma ve kaynaşmasını ifade ederken parmaklarını birbirine kenetler.²¹

Allah Resûlü’nden bu ruh ve şuuru alan ashab-ı kiram çok kısa zamanda bu anlayışı îsâr hasleti ile daha da zirveye taşır. Îsâr, kendisi ihtiyaç içerisinde olan bir kimsenin, kardeşinin ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarından önde tutması, Allah rızasını ve mükafatını umarak onu kendi nefsine tercih etmesi demektir. Öyle ki Kur’ân onları bu kardeşlik ufku ve fedakarlıklarıyla da takdir eder: “… Hatta onlar kendileri ihtiyaç duysalar bile kardeşlerine öncelik verir, onlara verilmesini tercih ederler…”²² “Kendileri ihtiyaç duydukları halde yiyeceklerini, sırf Allah’ın rızasına ermek için fakire, yetime ve esire ikram ederler.”²³

Abdullah İbn-i Ömer, saadet asrında zirvede yaşanan îsâr ruhunu şöyle özetler: “Biz öyle zamanlar gördük ki içimizden hiç kimse kendisinin altın ve gümüşe, herhangi bir Müslüman kardeşinden daha çok hak sahibi olduğunu düşünmezdi.  Şimdi öyle bir devirdeyiz ki altın ve gümüşü, mümin kardeşimizden daha çok seviyoruz.”²⁴ Ashab-ı kiram birbirinin manevi dertleriyle de ilgilenir; birbirlerine hayırhah olurlardı Selmân-ı Fârisî bir gün kardeşi Ebu’d-Derdâ’yı ziyaretinde kendisini tamamen ibadet u taate verdiğine ve ailesini ihmal ettiğine şahit olunca “Senin üzerinde Rabbi’nin hakkı vardır, nefsinin hakkı vardır, ailenin hakkı vardır. Böyle yapmamalı her hak sahibine hakkını vermelisin!” diyerek uyarır. Hatta, gece ibadetini daha çok yapmasına engel olduğu için Allah Resûlü’ne durumu anlatan Ebu’d-Derdâ’ya Efendimiz, “Selman doğru söylemiş!” buyurur ve onu tasdik eder.²⁵ Hz. Selman, kardeşlik hukukuna riayet için Hz. Ebu’d-Derdâ, Şam’a  hicret ettikten sonra da Medâin’den yaya olarak yola çıkıp kendisini ziyaret edip dönmüştür.²⁶

Kaynak:Dr. Selim Koç | Peygamberyolu.com

1. Âl-i İmrân Sûresi, 3/103
2. Buharî, Edeb 57; Müslim, Birr 9/28 (2563)
3. Ebû Dâvud, Edeb 122
4. Ebû Dâvud, Edeb 122; Tirmizî, Zühd 54
5. Bkz. Buharî, İman 9; İkrah 1; Edeb 42; Müslim, İman 15/67 (43)
6. Müslim, Birr 12/37 (2566)
7. Bkz. Buharî, Ezan 36, Zekât 16, Rikâk 24; Müslim, Zekât 31/91 (1031)
8. Bkz. Tirmizî, Zühd 53
9. Muvatta, Kitabu’ş-Şear 5 (1731); Ahmed İbn-i Hanbel, Müsned (22030)
10. Müslim, Birr 12/38 (2567)
11. Dârimî, Mukaddime 51
12. Buharî, İman 7; Müslim İman 17/71 (45)
13. Mâide Sûresi, 5/2
14. Buharî, Mezâlim 3; Müslim, Birr 15/58 (2580); Ebû Dâvud, Edeb 46
15. Müslim, Zikr ve Dua 11/38 (2699); Ahmed İbn-i Hanbel, Müsned, II/252 (7461)
16. Hûd Sûresi, 11/113
17. Taberânî, Mu’cemu’l-Evsat, V/270
18. Buharî, Edeb 27; Müslim, Birr 17/ 66 (2586)
19. Müslim, Lukata 5/18 (1728); Ebû Dâvud,  Zekât 33
20. Bkz. Müslim, Birr 10/32 (2564)
21. Buharî, Salât 88; Müslim, Birr 17/65 (2585)
22. Haşr Sûresi, 59/9
23. İnsan Sûresi, 76/8
24. Heysemî, Zevâid, X/285
25. Bkz. Buharî, Edeb 86
26. Buharî, Edebu’l-Müfred, s. 127 (346)

Kardeşlik hakkı için!-1 | Dr. Selim Koç yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İşte, bütün bu soruların cevabını bulmak için, Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)’in ilk yaptığı şeylerden birisi, Mekke’den gelen Muhacirler ile Medineli Ensâr arasında kardeşlik bağlarını oluşturmak oldu. Bugünkü mânâda bir nevi kardeş aile benzeri bu uygulama ile, ilk etapta kırk beş ailenin mesken meselesi ve diğer benzeri sosyal problemleri çözülmüş oluyordu. Enes İbn Mâlik’in evinde, ashâbıyla birlikte bir araya gelmiş;¹ onlara şöyle diyordu:

– Allah için ikişer ikişer kardeş olun!

Müslüman toplumun birbiriyle kaynaşabilmesi için bugün ortaya koyduğu kardeşlik anlayışı, sadece hicret sonrasında ortaya çıkan bir uygulama değildi. Daha Mekke yıllarındayken de O (sallallahu aleyhi ve sellem), Zübeyr İbn Avâm ile Abdullah İbn Mes’ûd gibi kimseleri kardeş ilan etmiş ve böylelikle, çetin şartların en ağır şekilde yaşandığı bu dönemlerde kardeşlikten öte bir tesanütle her türlü sıkıntının üstesinden gelmeyi hedeflemişti.

İlk uygulamayı da, yine kendisi yapacaktı; bunun için, yeğeni Hz. Ali’nin elini kaldırdı ve:

– İşte bu, benim kardeşim, buyurdu. Küçüklüğünden bu yana yanında kalan ve nebevî terbiye ile gelişip boy atan yeğeni Hz. Ali’yi kimseye bırakmıyor ve onu, kendisine kardeş ilan ediyordu. Ardından, amcası ve aslan avcısı Hz. Hamza² ile cahilî toplumun yanlış bir telakkisine kurban giderek köleleştirilen, ancak kaderin yoluna su serpmesiyle Efendimiz’e hizmet etme şerefine ulaşan azatlı Zeyd İbn Hârise’yi kardeş ilan ediyor ve belli ki bu iki delikanlıyı, özellikle yakınında tutmak istiyordu.

Bir anda Medine’yi saran bu heyecanlı kardeşleşmede artık her bir Ensâr, kendisi için zikredilecek bir Muhâcir’i gözler olmuştu. Çok geçmeden de, Hz. Ebû Bekir, Hârice İbn Züheyr; Hz. Ömer, Itbân İbn Mâlik; Ebû Ubeyde, Sa’d İbn Muâz; Abdurrahman İbn Avf, Sa’d İbn Rebî’; Zübeyr İbn Avvâm,³ Selâme İbn Selâme; Hz. Osmân, Evs İbn Sâbit; Talha İbn Ubeydullah, Ka’b İbn Mâlik; Sa’d İbn Zeyd, Übeyy İbn Ka’b; Ca’fer İbn Ebî Tâlib,⁴ Muâz İbn Cebel; Mus’ab İbn Umeyr, Ebû Eyyûb Hâlid İbn Zeyd; Ebû Huzeyfe, Abbâd İbn Bişr; Ammâr İbn Yâsir, Huzeyfe İbnü’l-Yemân ve Bilâl-i Habeşî de, Ebû Ruveyha⁵ ile kardeş olacak, çok geçmeden bu sayı, önce yüz elli,⁶ ardından da yüz seksen altı aileyi kapsayacak ve kardeş bulamayıp da ortada kalan tek bir Muhacir aile kalmayacaktı.

Şüphe yok ki bu kardeşlikte, karşılıklı fedakârlıklar öne çıkacak ve Mekke’den gelen Muhâcirler, Medineli Ensâr’ın bütün ısrarına rağmen kendi alın terinin ürününü alma yarışına girecekti. Sa’d İbn Rebî’, kendisine kardeş ilan edilen Abdurrahman İbn Avf’ı alıp evine götürmüştü. Evine, Resûlullah gelmiş gibi seviniyor ve onun için daha fazlasını yapmak istiyordu. Bunun için önce onu karşısına aldı:

– Ey kardeşim! Ben, mal ve mülk yönüyle Medine’nin en zenginlerinden birisiyim; malımın yarısı senin olsun, al onu! Ayrıca benim, taht-ı nikâhımda iki tane eşim var; onlardan hangisini beğenirsen bak, ben onu boşayayım, iddetini beklesin ve daha sonra da onunla sen evlen!

Abdurrahman İbn Avf’ın kanını donduracak bir teklifti bunlar! Bir taraftan, Mekke’de karşılaştıkları muameleyi düşünüyor; diğer yandan da Medine’nin kucaklamasına bakıyor; daha dün denilebilecek kadar yeni Müslüman olan Ensâr’ın bu fedakârlığı karşısında hicap duyuyordu. Bir aralık, Muhâcirîn’e kapılarını açan Ensâr’ı anlatan Kur’ân ayetleri geçti zihninden! Elbette Allah (celle celâluhû), onların kalbinde olanlara da muttaliydi ve olanı anlatıyordu:

– Muhâcirlerden önce Medine’yi yurt ve vatan edinip imana sarılanlar, kendi beldelerine hicret edenlere sevgi beslerler; onlara verilen maddi paylardan ötürü herhangi bir kıskançlık göstermedikleri gibi tam aksine, kendileri aşırı ihtiyaç içinde kıvransalar bile hep kardeşlerine öncelik verir ve onları kendi nefislerine tercih ederler!⁷

Ancak onlar, dünyayı elde etmek için gelmemişlerdi ki Medine’ye!

– Malın da hanımların da senin için mübarek olsun, dedi önce. Ardından da, “Sen bana, çarşı-pazarın yolunu göster!” diye ilave etti. İnanan insan için istiğna, çok önemli bir prensipti ve kendi kazancını kendi alın teriyle kazanmalı, maişetini de bizzat çalışarak temin etmeliydi.

Hz. Sa’d’ın tekliflerine evet demeyen Hz. Abdurrahman, ertesi gün Benî Kaynukâ pazarındaydı. Bundan sonra da hep çarşı-pazarda olacaktı. Kendi ifadesiyle, elini değdirdiği her taş adeta altın ve gümüş oluyordu.⁸ Demek ki Allah, olayları iyi okuyan ve rızası istikametinde irade beyan edenlerin yoluna su serpiyordu.

Bir gün huzur-u risalete gelmişlerdi. Çok geçmeden Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem):

– Bu ne iş, diye sormuştu. Çünkü Abdurrahman İbn Avf, za’feran kokusu sürmüş ve meclise öyle gelmişti.

– Ensâr’dan bir kadınla evlendim, yâ Resûlallah, diye cevapladı Abdurrahman İbn Avf. Efendiler Efendisi, kısa zamanda geldiği yeri öğrenmek için sordu:

– Mehir bedelini de verdin mi?

– Evet, beş dirhem ağırlığında altın verdim, dedi.

Demek ki Abdurrahman, işlerini yoluna koymuş ve ticarî hayatı adına belli bir yere gelmişti. Aynı zamanda böyle bir başarının, diğer insanlarla da paylaşılması ve aynı yolda yürüyenlere moral olması gerekiyordu. Öyleyse sıra, bu nikâhı ilan etmeye gelmişti ve Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem):

– Bir koyun bile olsa velime adına yemek ver, buyurdu.⁹

Sa’d İbn Rebî’ ve Abdurrahman İbn Avf’ta olduğu gibi bazı insanlar, Muhâcir ve Ensâr arasında kurulan bu kardeşliğin, miras hakkını da doğuracağı sonucuna varmışlar; Efendimiz’in huzuruna gelip de:

– Hurmalıkları da onlarla bizim aramızda bölüştür, teklifinde bulunuyorlardı. İşin garip tarafı, bu teklifi yapanlar, Medineli Ensâr’dı.

– Hayır, dedi önce. Ardından da:

– Çalışıp alın teri dökmede müşterek hareket edin ve ortaya çıkan meyveleri de aranızda pay edin, buyurdu.¹⁰ Bunun anlamı açıktı; bundan böyle herkes, elinden geleni yerine getirmek için alın teri döküp gayret gösterecek ve Mekkeli Muhâcirlerle Medineli Ensâr aileler, elde ettikleri ürünü aralarında paylaşarak bir hayat yaşayacaklardı. Sahabeyi, sahabe yapan cevap gecikmedi:

– İşittik ve itaat ettik!¹¹

Bu arada, Nisâ suresi 33. ayet de gelmişti ve zaten, akrabalık bağlarının dışında böyle bir miras anlayışının olamayacağını anlatıyordu.

Ensâr Farkı

Görüldüğü gibi, Muhacir kendi üzerlerine düşeni yapıyor Ensâr da daha fazla ne yapabileceğinin heyecanını yaşıyordu. Mekke’den kopup gelen kardeşleri istemese de onlar, mutlaka bir şeyler yapmak istiyor ve bu konuda ısrarcı oluyorlardı.

Bir gün oturmuş aralarında şunu konuşuyorlardı:

– Allah Teâlâ, kız kardeşinizin oğlu bu Zât sebebiyle sizi hidayete erdirdi. O ise, herkesin işlerini omzuna almış, bütün sıkıntıları deruhte ediyor. Hâlbuki O’nun, bütün bunları yapabilmek için elinde imkânları da yok! Öyleyse siz, elinizden geldiği kadar aranızda mal-mülk toplayın ve O’na verin ki yapageldiği bu hayır işlerinde elini güçlendirmiş olursunuz!

Durumu tam olarak anlatan bir fikirdi. Zira gerçekte durum, bundan farklı değildi. İşte bu, Ensâr farkıydı ve çok geçmeden, meselenin sadece sözde kalmadığını da gösterecek ve gidip gerekli olan mal ve mülkü toplayıp huzura geleceklerdi. Şöyle diyorlardı:

– Yâ Resûlallah! Sen bizim, kardeşimizin oğlusun! Allah (celle celâluhû) bizi, Senin vesilenle hidayete erdirdi! Sen ise, bütün hayır işlerini kendi omuzların üstüne almış her türlü sıkıntıyı deruhte ediyorsun. Halbuki Senin elinde, bunu yapabilmek için imkânların da yok! Bizler, kendi aramızda oturup konuştuk ve bunları toplamaya karar verdik; umulur ki böylelikle Sana bir nebze yardım etmiş, hayır yarışında da elini güçlendirmiş oluruz. İşte, bunları bizden kabul buyur!

Bu ne hassasiyet ve bu ne nezaketti? Ancak, hayır adına mesafe alırken hak yolcusu, aynı zamanda müstağni olmalıydı ve attığı adımlara mukabil kimseden bir şey istememeliydi. Sahaya inilmiş; bizzat ve fiili bir terbiye örneği sergileniyordu. Çok geçmeden Cibril geldi:

– Bunun için Ben sizden, ücret talep etmiyorum; Benim talep ettiğim tek şey, ehl-i beyte muhabbet beslemenizdir,¹² mânâsındaki ayeti indiriyordu. Demek ki mesele, karşılık beklemeden yürüme hassasiyeti gerektiren bir meseleydi. Muhataplar nezdinde önemsenmenin yolu da buradan geçiyordu. Aynı zamanda bu, açık arayan müşrik ve kâfir gruplara, isteklerine nail olabilecekleri zemini bırakmama mânâsına geliyordu. Zira istiğna, ne kadar çok olursa olsun dünya malından daha güçlü bir dinamizim demekti.¹³

Yazar: Dr. Reşit Haylamaz

1. Ahmed b. Hanbel, Müsned, 3/111 (12110)
2. Daha sonra, Uhud gününde Hz. Hamza, hicretteki kardeşini kendisine mirasçı olarak vasiyet edecekti. Bkz. İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-Nihâye, 3/226
3. Zübeyr İbn Avvâm’ın kardeşi, bazı kaynaklarda Abdullah İbn Mes’ûd olarak da geçmektedir.
4. Bu sırada Hz. Ca’fer İbn Ebî Tâlib, hâlâ Habeşistan’da bulunuyordu.
5. Hz. Bilâl, Hz. Ömer’in oluşturduğu Divan’da kütüğü tespit edilirken, “Resûlullah’ın ilan ettiği kardeşlikten asla ayrılmam.” diyerek hicretteki kardeşi Ebû Reveyha ile adını birleştirecek ve bundan böyle Habeşlilerin adı hep, Has’amoğullarıyla birlikte anılacaktır. Zaten mezarı da, Şam’da Has’am mahallesindedir. Bkz. İbn Sa’d, Tabakât, 3/234
6. Bkz. İbn Sa’d, Tabakât, 1/238
7. Bkz. Haşir, 59/9
8. Bkz. Ahmed b. Hanbel, Müsned, 3/190, 271; İbn Sa’d, Tabakât, 3/126
9. Bkz. Buhâri, Sahîh, 3/1378 (3569-3571); Müslim, Sahîh, 2/1042 (1428); İbn Sa’d, Tabakât, 3/126
10. Bkz. Buhâri, Sahîh, 3/1378 (3571)
11. Bkz. Hâkim, Müstedrek, 2/199 (4833); İbn Teymiye, Mecmûatu’l-Fetâvâ, 14/157
12. Bkz. Şûrâ, 42/23
13. Vâhidî, Esbâbü Nüzûli’l-Kur’ân, s. 389

Kaynak:Peygamberyolu.com

Kardeşlik Bağları ve Ensar Farkı | Reşit Haylamaz yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Sıcacık yuvalarının kapılarını mazlum kardeşleri için sonuna kadar açtılar, gün geldi ekmeklerini bölüştüler, gün geldi dertleriyle dertlendiler. Tıpkı bir zamanlar geçmişte olduğu gibi.

Tenkil Sürecinde  Türkiye’deki zulümden  kurtulmayı başaran  aileler Almanya’nın Köln şehrinde, kendilerine sadece kapılarını değil, yüreklerini de açan Ensar ailelere  teşekkür programı düzenlediler.

Köln’e de yerleşen Muhacir aileler, Ensar aileleri  “Forum Cologne ” binası lokalindeki programa davet ettiler. Anadolu mutfağının birbirinden güzel yemeklerini hazırladılar ve  Ensar ailelere kendi elleri ikramda bulundular.

Program Kuran-ı Kerim tilaveti ile başladı.Ardından dernek gönüllüleri diğer ülkelere yapılan yardımlarla ilgili bir sunum yaptılar. Daha sonra katılımcılar için yarışmalar ve çekilişler yapıldı. Muhacirlere ev sahipliği yapıp sürekli misafir ağırlayan annelere “Muhacirlerin Anneleri” ünvanı ile taltif edilerek hediyeler takdim edildi.

Yaşanan acı süreçle ilgili duygularını ifade eden Ensar ve Muhacir aileler “insanlığa hizmet sevdasında kaldıkları yerden yola devam etme azim ve gayretinde olduklarını ” ifade ettiler.

Program sonunda Muhacirler, bütün her bir Ensar aileye sevginin sembolü olan gül ile  kendi elleriyle yaptıkları Ebru tablolarını hediye ettiler.

Köln’de Muhacirlerden Ensarlara “Teşekkür Yemeği” yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.