İnsan hakları savunucuları ve Human Rights Solidarity (HRS) gönüllüleri, Türkiye’deki adaletsizliklere dikkat çekmek ve uluslararası kamuoyunu harekete geçirmek amacıyla, Hollanda’nın Utrecht şehrinden başlayarak 350 kilometrelik bir bisiklet yolculuğuna çıktı.

Geçtiğimiz yıl Lahey’den Strasbourg’a 800 kilometre pedal çevirerek Avrupa Konseyi önünde düzenlenen 3. Adalet Yürüyüşü’ne katılan gönüllüler, bu yıl da adalet arayışlarını sürdürüyor. “Bu yalnızca bir yolculuk değil; uluslararası bir nöbet” diyen gönüllüler, sıradaki duraklarının Almanya olduğunu duyurdu.

“AİHM Kararları Uygulanmıyor, Hukuksuzluk Artıyor”
HRS gönüllüleri, Türkiye’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının hâlâ uygulanmadığına dikkat çekerek, Avrupa Konseyi’ni yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı. Türkiye’de özellikle kadınlara yönelik insan hakları ihlallerinin derinleştiğine dikkat çeken gönüllüler, 2016’dan bu yana hamile ya da bebekli 17.000’den fazla kadının tutuklandığını, hâlen 550’den fazla çocuğun anneleriyle birlikte cezaevinde yaşadığını belirtti.

“Basit Eylemlerle Terör Suçlamaları”
Cezaevindeki kadınların, “yasal bir bankaya para yatırmak” veya “bir gazeteye abone olmak” gibi eylemlerle terörle suçlandığına vurgu yapılan açıklamada, bu durumun uluslararası hukuka aykırı ve insanlık dışı olduğu ifade edildi.

“Strasbourg’da Buluşalım”
Adalet maratonunun bir sonraki adımı Almanya olurken, gönüllüler tüm insan hakları savunucularını Strasbourg’da düzenlenecek 4. Adalet Yürüyüşü’ne katılmaya davet etti. “Adalet sağlanana kadar bu maratona devam edeceğiz,” diyen HRS gönüllüleri, umutlarını ve mücadelelerini pedal pedal büyütmeye kararlı.

HRS Gönüllüleri, Adalet İçin 350 Kilometrelik Yolculukta Pedal Çeviriyorlar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Etkinlikte, Türkiye’de süregelen insan hakları ihlallerine dair Amerikalı kamuoyunun bilgilendirilmesi amaçlandı. Gecenin merkezinde yer alan Sessiz Çığlıklar Sergisi; siyasi baskılar, cezaevi tecrübeleri ve sürgün yaşamlarından kalan hafıza objeleri, çocuk çizimleri ve tanıklıklarla kurgulanmış güçlü bir anlatım sundu.

Program, tanışma yemeğiyle başladı ve ardından AST sözcüsü Hafsa Girdap’ın moderatörlüğünde devam etti. Girdap, zulmün farklı yüzlerine dikkat çekerek, Fatih Üniversitesi’ne kayyum atandıktan sonra araştırma laboratuvarlarının elektriğinin kesilmesi sonucu yılların bilimsel çalışmalarının yok edilmesini çarpıcı bir örnek olarak paylaştı.

AST CEO’su Osman Dülgeroğlu, katılımcılara teşekkür ederek bu hikâyelerin Amerikan kamuoyuna ulaştırılmasının önemini vurguladı. Bu tür sergilerin empati kurmak ve farkındalık oluşturmak adına büyük rol oynadığını ifade etti.

Aslıhan Kaş, sergi koordinatörü ve Metamorphosis belgeselinin yönetmeni olarak konuşmasında hem kendi mültecilik sürecini hem de son yedi yıldır AST bünyesinde yürüttüğü savunuculuk faaliyetlerini anlattı. Serginin, zulme uğrayanların gerçek eşyalarıyla yaşadıkları acıları görünür kılmak üzere doğduğunu ifade etti. Konuşmasının en dokunaklı anı ise Enes bebeğin hikâyesiydi: sadece 18 aylıkken, annesiyle birlikte valiz içinde bayıltılarak sınırdan geçirilen Enes’in hikâyesi salonda derin bir sessizlik yarattı.

Kas, aynı zamanda kaçış yolunda çocuğuyla birlikte hayatını kaybeden arkadaşı Hatice Akçabay’ı anarak, cenazesinde verdiği “bu hikâyeleri dünyaya duyurma” sözünün kendisine yön verdiğini söyledi.

Gecenin onur konuğu olan Dr. Kari O’Rourke, Kansas City Den katıldı. İnsan hakları savunucusu ve eğitimci olan O’Rourke, doktora tezini bu sergi üzerine yazıyor ve sergiyi Kansas City’de üç farklı yerde hayata geçirdi. Etkilenme anını şöyle anlattı:

“New Jersey Deki ilk sergide, bir kadının bir hatıra objesi önünde ağladığını gördüm. Kırık İngilizcesiyle ‘Bu benim kardeşime ait,’ diyordu. Ona sarıldım ve birlikte ağladık. O an, bu serginin yayılması gerektiğini anladım. Şehrime davet ettim. Artık Türkiye’deki insan hakları ihlallerini anlatmak benim görevim.”

New Jersey İnsan Hakları Komiseri Joan Rivits, Yunanistan’daki mülteci kamplarını ziyaretinde gördüklerini paylaştı ve serginin New York ve New Jersey ‘de bazi  müzelerde sergilenmesi  için destek sözü verdi.

FBI Citizens Academy Alumni Association eski başkanı DeAnne Dileo-Odria, serginin duygusal gücünü takdir ettiğini söylerken, mevcut başkan Edie Peters Liguori özellikle Enes bebeğin hikâyesinden çok etkilendiğini dile getirdi ve insanların birbirine hiçbir sebep olmadan bunları yapabilmesinin akıl almaz olduğunu ifade etti.

Etkinlik, derin duygular ve yeniden kurulan vicdani bağlarla sona erdi:  “Sessiz çığlıklar artık duyulmalı.”

AST ve New Jersey Türk Kültür Merkezi İş Birliğiyle Sessiz Çığlıklar Sergisi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Programa katılan konuşmacılar, bu 3 ülkede yaşanan insan hakları ihlallerini anlattı.

Programın başında kısa bir konuşma yapan Weltanwälte e.V Derneği Başkanı Mehmet Reşat, İnsan Hakları Sözleşmesi’nin imzalanmasının üzerinden tam 75 yıl geçmesine rağmen dünyanın birçok noktasında büyük insan hakları ihlallerinin yaşandığını söyledi. Son 10 yıldır da Türkiye’nin bu konuda en çok ihlal yaşanan ülkelerden biri olduğunu söyledi.

BEBEĞİYLE BİRLİKTE CEZAEVİNDE 5 YIL

2017 yılına kadar Türkiye’de avukatlık yapan Özge Elif Hendekçi, Reşat’ın ardından kürsüye çıktı. Hem Türkiye’deki ihlalleri, hem de 3 aylık bebeği ile beraber girdiği ve tam 5 yıl kaldığı cezaevinde yaşadığı zorlu süreci anlattı. Dönemin Cumhuriyet Savcısı Hasan Yılmaz tarafından kendisi hakkında, önce hükumet yanlısı medyaya ‘izdivaç ablası’ diye haber yaptırıldığını ardından da o haberi delil gösterilerek iddianame hazırladığını belirtti. İstanbul Barosu avukatlarından Özge Elif Hendekçi’nin, Tokat Cezaevi’nde bebeğiyle birlikte yaşadığı işkence ve hukuksuzlar ise dinleyenleri dehşete düşürdü.

Hendekçi, özellikle 17-25 Aralık öncesinden itibaren iktidarın bütün hazırlıklarını 15 Temmuz için yapmaya başladığını vurguladı. Ceza hakimliklerinden başlayıp birçok konuda taşların teker teker döşendiğini ve bunun amacının 15 Temmuz’a hazırlık olduğunu söyledi. İnsan haklarının sadece metin üzerinde yazılı ve sadece bir cümle için geçerli olduğu Türkiye’de, bir soykırım yaşandığını vurguladı.

AFGANİSTAN’DAKİ HAK İHLALLERİ

Daha sonra söz alan Afganistanlı savcı Jahangir Jaweed, Taliban’ın Afganistan’da iktidara geldiğinden beri anayasanın askıya alındığını dile getirdi. Jaweed, “Ülkemizde hukuk, hak ve özgürlükler yok ediliyor. Afganistan’da şu anda medeni haklar, kadın hakları, basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, seçme özgürlüğü, eğitim hakkı, beraat ilkesi, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi, adil yargılanma ilkesi yok. İşkence ve yasadışı gözaltı günlük olaylardan. Taliban yönetimi geldikten sonra devletin temel direği olan yargının adı değiştirildi ve tüm hakimler görevden alındı. Öyle ki mahkemelerimizde hukukçu kalmadı. Ceza muhakemesinin önemli süreçlerinden biri olan soruşturma aşaması ortadan kaldırıldı. Taliban yönetiminin ilk altı ayında 2 bin hakim ve bin 16 savcı görevden alındı, bazıları ise öldürüldü. Avukatlara yönelik eşeklere bindirme, şehirde koşturma gibi çirkin muameleler ve insanlık dışı cezalar tüm ulusu etkiledi. Afganistan ve dünya buna tanıklık ediyor” ifadelerini kullandı.

ERİTRE’DEKİ ZULÜM

Eritreli gazeteci Kibreab ise Eritre’nin Afrika’daki ‘Kuzey Kore’ olarak tanımlandığını söyledi. Kibreab, ülkesinde yaşanan insan hakları ihlallerinin kelimelerle anlatılamayacağını belirtti. Kibreab, Eritre’de tek adam iktidarının ve korku ikliminin hâkim olduğuna şu sözlerle dikkat çekti: “Orda insanlar kolayca ve sebepsiz yere ölebilirler, birden kaybolabilirler. Yargı ve basın özgürlüğünden söz etmek mümkün değil. Birleşmiş Milletler’in bildirdiğine göre Eritre’de hâlâ sebepsiz yere hapis yatmakta olan on binden fazla insan var.”

Programın yapıldığı salonda ayrıca, Almanya’da yaşayan sürgün insanların yaptığı resimlerden oluşan ‘özgürlük ve barış’ konulu bir de sergi açıldı.

Şahitleri Türkiye, Afganistan ve Eritre’deki İnsan Hakları İhlallerini Anlattı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.