İnsan hakları savunucuları ve Human Rights Solidarity (HRS) gönüllüleri, Türkiye’deki adaletsizliklere dikkat çekmek ve uluslararası kamuoyunu harekete geçirmek amacıyla, Hollanda’nın Utrecht şehrinden başlayarak 350 kilometrelik bir bisiklet yolculuğuna çıktı.

Geçtiğimiz yıl Lahey’den Strasbourg’a 800 kilometre pedal çevirerek Avrupa Konseyi önünde düzenlenen 3. Adalet Yürüyüşü’ne katılan gönüllüler, bu yıl da adalet arayışlarını sürdürüyor. “Bu yalnızca bir yolculuk değil; uluslararası bir nöbet” diyen gönüllüler, sıradaki duraklarının Almanya olduğunu duyurdu.

“AİHM Kararları Uygulanmıyor, Hukuksuzluk Artıyor”
HRS gönüllüleri, Türkiye’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının hâlâ uygulanmadığına dikkat çekerek, Avrupa Konseyi’ni yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı. Türkiye’de özellikle kadınlara yönelik insan hakları ihlallerinin derinleştiğine dikkat çeken gönüllüler, 2016’dan bu yana hamile ya da bebekli 17.000’den fazla kadının tutuklandığını, hâlen 550’den fazla çocuğun anneleriyle birlikte cezaevinde yaşadığını belirtti.

“Basit Eylemlerle Terör Suçlamaları”
Cezaevindeki kadınların, “yasal bir bankaya para yatırmak” veya “bir gazeteye abone olmak” gibi eylemlerle terörle suçlandığına vurgu yapılan açıklamada, bu durumun uluslararası hukuka aykırı ve insanlık dışı olduğu ifade edildi.

“Strasbourg’da Buluşalım”
Adalet maratonunun bir sonraki adımı Almanya olurken, gönüllüler tüm insan hakları savunucularını Strasbourg’da düzenlenecek 4. Adalet Yürüyüşü’ne katılmaya davet etti. “Adalet sağlanana kadar bu maratona devam edeceğiz,” diyen HRS gönüllüleri, umutlarını ve mücadelelerini pedal pedal büyütmeye kararlı.

HRS Gönüllüleri, Adalet İçin 350 Kilometrelik Yolculukta Pedal Çeviriyorlar yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Human Rights Solidarity (HRS) tarafından organize edilen eylemde gönüllü bisikletçiler, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte başkent Londra’daki Parlamento Binası ve ünlü saat kulesi Big Ben’in de bulunduğu meydandan yola çıktı. 15 kişilik ekip, ülkenin güneyindeki sahil kasabası Brighton’a kadar 100 km pedal çevirdi. Etkinlik, Avrupa kamuoyunun dikkatini Türkiye’deki hak ihlallerine çekmeyi ve Strasbourg’daki buluşmaya güçlü bir çağrı yapmayı hedefliyor.

Eylem bu yıl “bayrak yarışı” formatında gerçekleştiriliyor. Her ülkenin gönüllü ekipleri, kendi bölgelerinde bisiklet sürerek adalet çağrısını bir sonraki ülkeye devrediyor. İngiltere’nin ardından Hollanda, Almanya, İsviçre ve Fransa etaplarıyla devam edecek sürüşlere, Avustralya’daki gönüllüler de eş zamanlı olarak destek verecek.

Londra etabında pedal çeviren gönüllüler adına Hakkı Özal, Parlamento Meydanı’ndan Türkiye’deki hukuksuzluklara dikkat çekerek şunları söyledi:

“Sizlere, Londra’nın kalbinden, Big Ben’in önünden, yani Parlamento Meydanı’ndan sesleniyoruz.

Bizler, bisiklet sporuna gönül vermiş Human Rights Solidarity gönüllüleriyiz. Bu tutkumuzu Türkiye için adalet çağrısına dönüştürmek istiyoruz.

Geçen yıl, Londra’dan Strasbourg’a kadar 900 kilometre pedal çevirerek Avrupa Konseyi önündeki Adalet Yürüyüşü’ne katıldık. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmasını talep ettik.

Aradan bir yıl geçti ama hiçbir şey değişmedi. Türkiye, hukukun üstünlüğü yönünde hiçbir adım atmadı. Avrupa Konseyi de bu kararların uygulanmasını sağlama konusunda sorumluluğunu yerine getirmedi.

Aksine, Türkiye’deki adaletsizlik her geçen gün daha da derinleşiyor. Siyasi iktidarın güdümündeki mahkemeler, masum insanları hapse atmaya devam ediyor. On binlerce kişiyi ilgilendiren AİHM’in Yüksel Yalçınkaya kararı hâlâ uygulanmıyor.

Gazeteciler Ali Ünal, Hidayet Karaca, Mehmet Baransu; Kürt siyasetçi Selahattin Demirtaş ve iş insanı Osman Kavala yıllardır siyasi gerekçelerle tutuklu. Şimdi onlara İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, çalışma arkadaşları ve onları savunan öğrenciler eklendi.

Bugün, bizler Londra’dan Brighton’a kadar 100 kilometreyi yine adalet için pedallayacağız. Bu adalet maratonunu bizden sonra Avrupa’daki arkadaşlarımız sürdürecek.

Bu vesileyle, Türkiye’de adalet talep eden herkesi Strasbourg’da yapılacak 4. Adalet Yürüyüşü’ne katılmaya davet ediyoruz. Adalet sağlanıncaya kadar pedal çevirmeye devam edeceğiz.”

Geciken Adalet İçin Yola Çıktılar! yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İnsan Hakları Günü vesilesiyle HRS’nin kanalında gerçekleşen ‘Aksiyon ve Aktivist’ başlıklı programda yeni projelere kaynak sağlamak üzere bağış kampanyası da başlatıldı. İnsan hakları gönüllülerinin farklı kanallardan yaptığı bağış 9 bin sterline ulaştı. Dernek yetkilileri bağış kanallarının yıl boyu açık kalacağını bildirdi.

Sunuculuğunu Barış Cem Kaya’nın üstlendiği programa yazar Emine Eroğlu, akademisyen Hafsa Girdap, avukat Ömer Turanlı ve LA İletişim Direktörü, gazeteci Kerim Balcı canlı yayın konuğu olarak katılırken, ünlü NBA yıldızı, aktivist Enes Kanter Freedom video mesajıyla destek verdi.

Programın başında konuşan HRS Genel Başkanı Merve Arslangören, 2 yıl önce kurdukları derneğin çatısı altında neler yaptıklarını ve gelecek yılki projelerini anlattı, gençleri birlikte çalışmaya davet etti. Dünyanın her yerinde yaşanan insan hakkı ihlallerine duyarlı olduklarını vurgulayan Arslangören, “Sadece kendi derdinizle ilgilendiğinizde başka kimse sizin derdinize ortak olmuyor, kendi kendinize konuşmuş oluyorsunuz. Biz elbette Türkiye’deki sorunları dile getirip çözüp istiyoruz ama dünyadaki diğer mağdurların da sesi olmayı bir görev sayıyoruz.” dedi.

LA İletişim Direktörü Kerim Balcı, Hizmet camiasının insan hakkı ihlalleri gibi büyük bir sorunun varlığını fark etme ve mücadeleye geçme konusunda çok geç kaldığını belirterek, bunun kazası ve kefaretinin hakkıyla ödenmesi gerektiğini dile getirdi. Kendi adına bu açığı kapatmak için yeni hukuk ‘master’ı yaptığını açıklayan Balcı, popülizmin, radikalliğin, yabancı düşmanlığının her yerde arttığı bir dönemde insan hakları kalesinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini, ömrünün kalanını bu mücadele içinde geçirmeye çalışacağını söyledi. Balcı, 2023 yılı içinde hayata geçirilecek mültecilerle ilgili dünya çapındaki karikatür yarışması ile nefret söylemi ve suçlarıyla mücadele için kurulan ‘Nefret Suçları Gözlemevi’ isimli platform hakkında da bazı detaylar paylaştı.

Erhan Karatürk de 3 yıl önce İngiltere’ye iltica sürecinde yaşadığı sıkıntıları ve onların nasıl aşıldığını aktardı. İngiltere’ye botla geldiğini ve bir süre sonra sürpriz şekilde tutuklandığını ifade eden Karatürk, şöyle devam etti: “5,5 ay tutuklu kaldım. Çok zor zamanlardı. Bana tayin edilen avukatın savunmasına kalsa 14 yıl ceza alabilirdim. Ama HRS bir bağış kampanyası ile yeni bir avukat bulmamı sağladı. Bu sayede ceza almaktan kurtuldum.”

Canlı yayın konuklarından avukat Ömer Turanlı, uluslararası platformlarda hukuk mücadelesinin nasıl yürütüldüğünden bahsetti. Bunun uzun soluklu bir süreç olduğunu ve büyük bir sabır gerektirdiğine dikkat çeken Turanlı, “Özellikle hukuk ve demokrasinin işlemediği ülkelerde insan hakları mücadelesi sadece yargı kararlarına bırakılarak yapılmaz. Bireysel çabalarla, gönüllü grupların desteği ile toplumsal olarak yürütülmelidir. Bu anlamda HRS gibi derneklerin çalışmalarına ekmek kadar, su kadar ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı. Turanlı, bıkmadan usanmadan yapılan bu mücadelenin sonunda kazananın mutlaka hak ve adalet olacağını sözlerine ekledi.

Akademisyen, aktivist Hafsa Girdap, hayatını sürdürdüğü Amerika’daki insan hakları mücadelesinden örnekler verdi. Bu çalışmalar sırasında Türkiye’de iken fark edemediği sorunları anladığını belirten Girdap şu değerlendirmeyi yaptı: “Burada siyahların, Latin Amerikalı göçmenlerin hayatlarına daha yakından vakıf olma imkanı buldum. Bu bana Kürtlerin, Alevilerin sorunlarına tekrar bakmamı, hatta derinlemesine görmemi sağladı. Yani kendi konfor alanımdan çıkmayı öğretti. Aktivizm böyle bir şeydir.”

Yazar Emine Eroğlu, yoğun hayatının içinde bazı insan hakkı eylemlerine neden katıldığını anlatırken Bediüzzaman Said Nursi’ye referans verdi. Ona göre bu asırda iyiliği çoğaltıp kötülüğü engelleme vazifesinin ‘farz-ı ayn’ hükmünde olduğunu hatırlatan Eroğlu, bu sorumluluğu yerine getirmeye çalıştığını kaydetti. Eroğlu “İnsan hakları mücadelesi bir hizmet yöntemi midir?” şeklindeki soruya cevap verirken de şunları söyledi: “Maide Suresi’ne göre ‘haksız yere bir insanın öldürülmesi bütün insanlığın öldürülmesi hükmündedir’, yani odakta insan var, bir insana yapılan zulüm bütün insanlığa yapılmış sayılır, hepimizi ilgilendirir. Hocaefendi de ‘ateş düştüğü yeri yakar’ ifadesinden tiksindiğini ifade ederek ‘ateş nereye düşerse düşsün beni yakar’ der.”

Programda, London Advocacy’nin Türkiye’deki ‘cadı avı’ operasyonlarına maruz kalmış ve gözaltı süreci veya sonrasında işkence gören kişilerle birebir mülakat yaparak hazırladığı raporun tanıtımı da yapıldı. İşkence mağdurlarının sesli anlatımı ve çizim desteği ile hazırlanan kısa belgeselden bir bölüm sunuldu.

Ayrıca Human Rights Solidarity ile Avustralya merkezli Advocates For Dignity derneğinin ortak hazırladığı ‘Turkey Matters’ başlıklı infografik çalışması paylaşıldı. “Türkiye’nin sorunları vardır ama Türkiye önemlidir” mesajı veren çalışmada resmi verilerle Türkiye’nin 10 yıllık insan hakları karnesi, daha doğrusu çöküşü ortaya kondu.

Programın tamamını 16 Aralık cuma gününe kadar şu linkten izleyebilirsiniz.

Bağış yapabileceğiniz kanallar:

1. PayPal: www.paypal.me/hrsolidarity
2. GoFundMe: www.gofund.me/412cd877
3. Human Rights Solidarity: www.hrsolidarity.org (Donate Now)
4. Patreon: www.patreon.com/londonadvocacy

London Advocacy ve Human Rights Solidarity’den İnsan Hakları Programı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İngiltere merkezli İnsan Hakları Dayanışması (Human Rights Solidarity – HRS) gönüllüleri, 30 Ağustos Uluslararası Zorla Kaybetme Mağdurları Günü’nde tüm hükümetlere çağrı yaparak kayıpların bir an önce bulunup ailelerine teslim edilmesini istedi.

Londra’daki II. Dünya Savaşı Kadınları Anıtı’nın önünde toplanan HRS gönüllüleri, Türkiye, Afganistan ve Çin gibi birçok ülkede zorla kaybedilen yüzlerce insan için adalet talebinde bulundu. Türkiye’de son yıllarda kaybedilen veya kaçırılan Hseyin Galip Küçüközyiğit, Yusuf Bilge Tunç, Sunay Elmas, Ayhan Oran, Gökhan Güneş, Mustafa Özgür Gültekin gibi 27 kişinin acilen bulunması çağrısı yaptılar.

Basın açıklamasını okuyan HRS gönüllüsü İhsan Şengel, 30 Ağustos tarihinin 2010 yılında Birleşmiş Milletler tarafından  bilinmeyen yerlerde hapsedilen kişilerin akıbetine dikkat çekmek amacıyla ‘Uluslararası Zorla Kaybetme Mağdurları Günü’ ilan edildiğini belirtti.

Geçen 10 yılda hiçbir şeyin değişmediğini hükümetlere hatırlatmak istediklerini ifade eden Şengel, “Ekim 2020’de günlük zorla kaybetme sayısı dünya çapında bin kişiyi aştı. Bu insanların çoğu, bir çatışma bölgesinden göç girişimleri sırasında kayboldu.” dedi.

Hükümetler o zözleşmeyi imzalasın

HRS gönüllüsü Şengel, Avrupa ülkelerinin muhalif isimlerin kaçırılmasına karıştığını, Türk istihbarat ajanlarının vatandaşlarının kaçırılmasında Moldova ve Kosova’da işbirliği yapan ortaklar bulduğunu hatırlattı.

Çin toplama kamplarında kaybolan Uygurlarla ilgili tüm ifşaatlara rağmen, hükümetlerin Çin’i bir ticaret ortağı olarak tercih etmeyi sürdürdüğünü vurgulayan Şengel şöyle devam etti: “Batılı hükümetler, diktatörlere göç dalgalarına karşı sınır koruma görevi yüklüyor. Hükümetler zorla kaybetmeler karşısında en iyi ihtimalle sessiz kalıyor. Çin’deki kayıp Uygurlar, İslamabad’daki kayıp akrabaları hakkında bilgi talep eden aileler, Afganistan’da 30 yıl sonra düzenlenen cenazeler ve Türkiye’yi korsan devlete çeviren uluslararası adam kaçırma rejimi…”

Bütün bu insanlık dışı uygulamalara karşı hükümetlere ‘hemen adalet’ çağrısında bulunan HRS gönüllüleri, dünyanın her yerindeki zorla kaybetme mağdurları için herkesin sesini yükseltmesini isteyerek şu taleplerde bulundular: “Hükümetimizden, Herkesin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme’yi imzalamasını ve onaylamasını istiyoruz. Küresel İnsan Hakları Yaptırımları Rejimi’nin zorla kaybetmelerin faillerini de içerecek şekilde geliştirilmesini talep ediyoruz. Dostane ilişkilerin bir ön şartı olarak devlet tarafından yürütülen kaçırma faaliyetleri tamamen durdurulmalı. Artık zorla kaybetmeler olmasın! Artık devlet ajanları tarafından zorla kaçırılmalar sona ersin!”

So 7 yılda 35 bin göçmen ya kayboldu ya da öldü

HRS’nin verdiği bilgilere göre, Uluslararası Göç Örgütü, Kayıp Göçmenler Projesi kapsamında kaçırılma vakalarının yalnızca küçük bir bölümünü rapor etmesine ragmen 2014’ten bu yana hayatını kaybeden veya kaybolan göçmenlerin sayısı 35.000’i geçti.

Silahlı Çatışma Yeri ve Olay Verileri Projesi çerçevesinde ise Ağustos 2020’den önceki 18 ayda, dünya çapında 3.200’den fazla kaçırma ve zorla kaybetme vakasını bildirildi. Bu kaçırma olaylarının yarısından fazlası sadece dört ülkede gerçekleşti: Çin, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Meksika ve Suriye.

HRS’den çağrı: Zorla kaçırılanlar bulunsun, mağduriyetler bitsin yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.