Moderatörlüğünü Kübra Dalkılıç’ın yaptığı programda ilk olarak Hıristiyanları temsilen Stefan Konrad söz aldı. Hz İsa’nın 40 gün boyunca çölde geçirdiği çileli dönemi anan Hristiyanların bu sebeple tuttuğu Paskalya (Ostern) orucunu anlattı. Stefan Konrad, Hristiyanların orucunun Müslümanların orucundan farkının ‘vazgeçilmemek üzere niyet edilen bir unsurla sınırlı’ olduğuna işaret ederek, ‘’Temel prensip; her dinde olduğu gibi kul ile Yaratıcı arasındaki mesafeyi kapatmak amaçlanıyor. Bireyin vazgeçmekte zorlandığı bir şey belirlenip, o alışkanlıktan 40 gün boyunca vazgeçiliyor.’’ Dedi. Stefan Konrad, Hz İsa’nın Hristiyanların inancına göre çarmıha gerilip kabre girdikten kısa bir süre sonra kabrinden dirilişini kutladıkları Paskalya Bayramı’nın aynı zamanda bu orucun bitiş zamanı olduğunun altını çizdi.

Programa Yahudileri temsilen katılan Lev Schwarzmann,  yaklaşık 3500 yıl önce Mısır’da baskı ve zulüm gören Yahudiler’in Firavun’un elinden kurtuluşunu Pessach vesilesiyle oruç tutarak andıklarını belirtti. Lev Schwarzmann, tuttukları oruç sayesinde binlerce yıldır zulme maruz kalan insanların acılarını bugün gibi hissettiklerini söyledi. Yahudilerin Barış Günü olarak da bilinen Jom Kippur’da 25 saat boyunca süren oruç ibadeti hakkında da bilgi veren Lev Schwarzmann, ‘Bu oruç ibadeti sırasında elleri mecburi temizleme haricinde, yeme ve içme yoktur. Tıpkı İslam’da olduğu gibi yaşlılar, hastalar bugün de oruç tutmuyor. Kefaret olarak en az bir kişiyi doyuracak kadar maddi yardımda bulunuyor’ diye konuştu.

Müslümanları temsilen programa katılan Berlin İslami İlimler mezunu Büşra Dalkılıç’ın konuşmasında, Ramazan orucunun farklı yönlerini anlatan bir video gösterildi. Dalkılıç, İslam ile diğer semavi dinlerdeki oruç anlayışı arasında diyaloga vesile olan unsurlar olduğunu söyledi. Büşra Dalkılıç, Peygamber Efendimizin (sav) Medine’ye hicretinden sonra Hz Musa’yı örnek olarak oruç tutan Yahudilere şahit olduğunda ‘’Ben Musa’ya daha yakınım’’ deyip Ramazan orucu farz olmadan oruç tuttuğuna anlattı.

Konuşmalardan sonra ney dinletisi gerçekleşti. İftar saatinin gelmesiyle birlikte oruç açıldı. Sofra duasını Stefan Konrad yaparken, iftar masasında diyalog köprüleri kuruldu.

Üç semavi din temsilcileri orucu anlattı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

İffet sözlükte “haramdan uzak durmak, helâl ve güzel olmayan söz ve davranışlardan sakınmak” demektir. Kelime olarak “yeme içme ve cinsî arzu konusunda ölçülü olmak, aşırı istekleri bastırıp dinin ve aklın buyruğu altına sokmak suretiyle kazanılan erdem” şeklinde özetlemek mümkündür.[1]

Bu tariften yola çıkarak “iffet” meselesini sadece kadınlara münhasır anlamak doğru değil. Zira Hz. Meryem, daha doğmadan ana-babası tarafından mâbedin hizmetine vakfedilmiştir. Mâbede adanmış olması sebebiyle çocukluğunu ve gençliğini hep orada geçirmiştir. Orada bir sütrenin arkasında hayatını sürdürürken; “Hz. Zekeriyyâ ona yiyecek getirirdi. Ancak her seferinde onun yanına yiyecek bulurdu. ‘Meryem, bu yiyecekleri nereden buluyorsun!’ deyince de o, ‘Bunlar Allah tarafından gönderiliyor’ derdi.” (Âl-i İmrân, 3/37) Bu durum gösteriyor ki insan yeme içme noktasında da -iffetin tarifinde ifade edildiği gibi- haram olan şeylerden sakınarak, helâl ve güzel olanı tercih etmeli ve Bediüzzaman’ın deyimiyle “Helâl daire keyfe kafidir” deyip iffetini korumalıdır.

Çok temiz ve nezih bir atmosferde, iffetli ve şerefli bir şekilde yetişen Hz. Meryem’in içinde bulunduğu toplum iffetin tarifi içindeki hususların hiçbirini riâyet etmiyordu. Dolayısıyla Cenab-ı Hak, bu topluluğu istikamet verecek ve onlara iffetin bütün hususlarını hâl diliyle gösterecek bir Râsül gönderecekti. Buda biyolojik olarak babası olmayan ve Allah(cc)’ü tarafından Hz. Meryem’e ilkah edilen Hz. İsa (as)’dır. Bu çok ağır bir vazifedir. Ayrıca çok ağır bir imtihan olması hasebiyle Hz. Meryem validemiz kavminden uzak bir yere çekilir. Aslında onu uzlete çeken şey, iffetsiz bir toplumdan uzaklaşma arzusudur. Doğum sancıları onu kıvrandırmaya başladığı anda, sevk-i ilâhî ile bir hurma ağacına yaslanır ve başına gelen şeyler karşısında derin düşüncelere dalar ve “Keşke bundan önce ölseydim de unutulup gitseydim!” (Meryem, 19/23) der. “Keşke ölseydim.. unutulup gitseydim!” ifadeleri her şeyden önce onun iffet meselesindeki hassasiyetidir.

Hz. Meryem ve Hz. İsa (as)’in bahsetmek bana içinde bulunduğumuz şu “Advent” günlerini de hatırlattı. Belki bir çoğumuz bu kültüre yabacı olduğu için ‘Advent’in anlamını ve manasını bilmiyor olabiliriz. Advent: “Özellikle büyük önem taşıyan bir şeyin “gelişi” veya “gelme” anlamına gelen Latince “adventus”[2] kelimesinden gelir. Dolayısıyla Hz. İsa’nın dini olan Hristiyanlığa inanan birçok insan, bu Advent günlerinde İsa Mesih’in doğumu veya gelmesi için hazırlık yaptıkları manevi bir hazırlık dönemidir. Advent’i kutlamak tipik olarak bir dua etme, oruç tutma, tövbe etme ve ardından da beklenti, umut ve neşeyi içerir.

20’nci yüzyıla dayanan bu Advent, bir Alman geleneğidir. Advent’i kutlamak Noel’de İsa Mesih’in gelişi için manevi hazırlık yapmayı içerdiği için Noel Günü öncesinde dördüncü Pazar günü veya 30 Kasım’a en yakın olan Pazar günü başlar ve Noel Arifesi veya 24 Aralık’a kadar sürer. Noel’e kadar geçen 24 gün için 24 küçük sürpriz hediye ile çocuklar sevindirilir.

Advent geleneğinin birçok farklı versiyonu ve yorumu vardır. Bunlardan en bilineni ise “Advent Çelenk’idir. 16. yüzyıl Almanya’sında Lutherans ve Katolikler ile başlayan bir gelenek olup genellikle, çelenk üzerinde düzenlenmiş dört veya beş mum bulunur. Advent mevsimi boyunca, Advent pazarlarının bir parçası olarak her pazar günü çelenkteki bir mum yakılır. Advent mumları ve renklerinde üç ana renk vardır. Mor, pembe ve beyazdır. Mor tövbe, pembe neşe ve sevinç, beyaz ise saflık ve ışık anlamına gelir. Her mumun belirli bir ismi vardır. İlk mor muma Umut Mumu, ikinci mor mum,  hazırlama mumudur. Üçüncü (pembe) mum, Çoban Mumu veya Sevinç Mumudur. Dördüncü (mor) mum, Aşk Mumu’dur. Ve son (beyaz) mum, Mesih Mumudur. Jesse Ağacı ise İsa Mesih’in soy ağacını temsil eder. Mesih’in gelişine kadar, yaratılıştan başlayarak ve devam ederek kurtuluş hikayesini anlatmak için kullanılır.

Kur’an’ın, “Onlardan her biri Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman etti. O’nun resullerinden hiçbirini diğerinden ayırt etmezler.” (Bakar;2/285) ayetinin gereği olarak bizler, Hz. İsa (as)’i Hz. Muhammed (sav)’den farklı görmeyiz. Dolayısıyla Hz. İsa (as)’ın gelişinin beklendiği bu ‘Advent’ günlerinde tanıdığımız Alman veya başka milletten dostlarımızın yanında olmalıyız. Onların sevinç ve mutluluklarını paylaşmalıyız. Hatta bu Advent’i kutlamanın tipik ritüelleri olan ‘dua etme, oruç tutma, tövbe etme, ardından da beklenti ve umutlarımızı dile getirme’ şeklinde bir tutum sergileme bizim dinimizin de emrettiği ve yapmamızı tavsiye ettiği şeylerdir. Bu açıdan bu günleri bu anlamda kendimizi anlatma adına bir vesile yapabiliriz. Gerçi bu yazıyı okuyan dostlarımız bu tür şeyleri bizden daha iyi bilirler. Bizimkisi sadece bir hatırlatma!.

[1] Mustafa Çağrıcı, “TDV İslam Ansiklopedisi” İffet maddesi

[2] Daniel MacDonald / www.dmacphoto.com / Getty Images

Hz. Meryem, Hz. İsa ve Advent | RECEP ATICI yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Hristiyanların inancına göre Hazreti İsa çarmıha gerildikten sonra 3’üncü günde dirilir ve bu gün Paskalya Bayramı olarak kutlanır. Hristiyanlıkta en eski ve en önemli bayram olarak kabul edilen Paskalya, bu yıl Norveç’te Hristiyanları ve Müslümanları dijital ortamda bir araya getirdi.

En Verden i Dialog – Oslo’nun (EVID) düzenlediği programda, konuşmacı olarak Trondheim Kirkelig Dialogsenter’in (Trondheim Kiliseleri Diyalog Merkezi) Genel Müdürü Dag Aakre davetliydi.  Programın moderatörlüğünü ise ilahiyatçı ve EVID Oslo’nun Genel Müdürü Umut Külahçı yaptı.

Programda Dag Aakre, katılımcılara Hristiyanlıkta Paskalya’ya verilen önemi vurguladı ve Hazreti İsa’nın Hristiyanlık inancına göre son günlerini anlattı. Moderatör Külahçı da program esnasında Aakre’ye katılımcılardan gelen soruları yöneltti.

Programa katılanların büyük çoğunluğunu Müslümanlar oluştururken, Dag Aakre’ye program esnasında interaktif sorular sorma imkanı da oldu. Hristiyan geleneğine göre Hz İsa’nın hayatının son dönemlerinde birçok zulüm ve eziyete maruz kaldığını dile getiren Aakre, günümüzde de bir çok Hizmet Hareketi gönüllüsünün inanç ve değerlerinden ötürü vatanlarından kaçmak zorunda kaldığını da ifade etti. Dinleyiciler Aakre’nin bu jestine karşılık kendisine teşekkür ettiler.

“Günümüzde farklı dinlerdeki insanlar, nasıl bir araya gelip diyalog yapılabilir” sorusuna ise Aakre şöyle cevap verdi:

“Norveç’te bilindiği üzere gönüllüler bir araya gelip ‘RamadanGjest’ projesi başlatmıştır. Bu proje tam manasıyla gönüllere su serpecek şekilde. Müslümanlar Ramazan ayında, Norveçli insanları kendi evlerine iftarlara davet ediyorlar. Böylelikle doğal bir şekilde insanlar farklı inanç ve kültürleri tanıma şansı buluyor.”

Dag Aakre ayrıca kendisinin de genel müdürü olduğu Trondheim Kirkelig Dialogsenterin bu projeye destek olacaklarını ve ‘RamadanGjest – Ramazan Misafirliği’ kapsamında iftar kardeşliği kurmayı hedeflediklerini ifade etti. Programın karşılıklı iyilik temennileriyle son buldu.

Paskalya, Hristiyanları ve Müslümanları bir araya getirdi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.