Yarı zamanlı olarak North American University’de Öğretim Üyesi olan emekli Polis Müdürü Dr. Mustafa Dönmez, son zamanlarda sık rastlanan Hollywood yıldızlarının evlerinin soyulmasının nedenlerini bundan 14 yıl önce yaptığı bilimsel bir araştırmayla açıkladı.

ABD, Türkiye ve dünyanın çeşitli ülkelerinde ünlülerin ev ve işyerlerinde artış kaydeden evden hırsızlıkların artık tehlikeli bir noktaya ulaştığı belirtildi. Bu tür suçlar birçokları tarafından her ne kadar “çoğunlukla yalnızca maddi bir kayıp olarak değerlendirilse de”, aslında onların insanların güvenlik duygusunu ciddi şekilde sarstığına dikkat çeken Dr. Dönmez, söz konusu suçun ailelerin öfkesine neden olduğunu söyledi.

Dr. Dönmez, özellikle Hollywood yıldızlarının lüks evlerinin oldukça değerli eşyalar nedeniyle hırsızların hedefi haline geldiğine işaret etti ve şöyle dedi: “Nicole Kidman ve Keith Urban’ın Los Angeles’taki malikanesi, 14 Şubat 2025’te bir hırsızlık girişimine uğradı. Olay sırasında evde kimse olmadığı için hırsızlar camı kırarak içeri girdi. Olay sonrası ne kadar para veya nelerin çalındığına dair bir açıklama yapılmadı. Tabii ki, bu olay, ünlülerin başına gelen tek vaka değil. Geçmişte de birçok yıldız benzeri sorunla karşı karşıya kaldı. Örneğin, Keanu Reeves’in evi 2023’te üçüncü kez soyuldu ve bu hırsızlıkların birinde 9 bin dolar değerindeki saati çalındı. Rita Ora’nın Londra’daki evinden 200 bin sterlin değerinde mücevher çalındığı sırada kendisi evde uyuyordu. Bunun yanında Simon Cowell’in evde uyuduğu sırada evine dadanan hırsızlar, 1 milyon sterlin değerinde saat ve mücevheri çaldılar.”

Ünlüler hırsızların hedefinde

Son yıllarda benzer vakaların saymakla bitmediğine dikkat çeken Dönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Mesela Mariah Carey’nin Los Angeles’taki evinden 50 bin dolar değerinde çanta ve güneş gözlüğü çalındı. Alanis Morissette’in kasasını soyanlar, onun 2 milyon dolar değerindeki eşyasını çaldılar. Ve bu olaylar bize gösteriyor ki, ünlüler büyük bir güvenlik endişesi yaşıyorlar.”

Dönmez, evden hırsızlık vakalarına 14 yıl önce yaptığı bilimsel araştırmayla ışık tuttu

Yaşanan gelişmeleri ve hırsızlıkların nasıl önüne geçilebileceğiyle ilgili ise; 14 yıl önce Türkiye’de gerçekleştirdiği bilimsel çalışmasını referans göstererek dikkat çeken Dr. Mustafa Dönmez, Bursa Emniyet Müdürlüğü’nün yıllarca topladığı verileri dikkatlice incelediğini söyledi ve ekledi: “Söz konusu bilimsel çalışmamla Bursa Emniyet Müdürlüğü’nün yıllar boyunca topladığı binlerce suç verisini inceledim ve hırsızlıkların ardındaki dinamikleri ortaya koymuş oldum. Ortaya çıkan sonuçlar oldukça ilginç çünkü bu suçun yaygınlığı yalnızca ‘fırsat’ ya da ‘çevre’yle değil, en çok da ‘failin özellikleriyle’ bağlantılı.”

Dünyada hırsızlık vakalarının ama özellikle konuttan hırsızlıkların en yaygın suçlardan biri olduğunu kaydeden Dönmez, ABD’de bu yüzden hayatın artık çekilemez bir noktaya geldiğine işaret etti. Dönmez sözlerini şöyle sürdürdü: “Mesela Avrupa’da ve özellikle İngiltere ve Galler’de suçların önemli bir kısmını evden hırsızlık oluşturuyor. İngiltere’de yapılan bir araştırmaya göre hırsızlığa uğrayanların yüzde 40’ı olaydan sonra uzun süre korku ve öfke yaşıyor ve mağdurların çoğu da yaşadığı talihsiz olay sonrası uykusuzluk ve güvensizlikle baş etmek zorunda kalıyor.

Türkiye’de de tablo bundan farklı değil. Emniyet Teşkilatı verilerine göre Türkiye’de 2006 yılında yaklaşık 90 bin konuttan hırsızlık vakası kayıtlara geçti. Ve bu rakam tüm hırsızlık olaylarının dörtte birine denk geliyor. Ancak uzmanlara göre bu resmi rakamlar bile gerçeğin tamamını yansıtmıyor çünkü birçok hırsızlık vakası polise bildirilmeden geçiştiriliyor. Ayrıca bazı mağdurlar ‘nasıl olsa bulunmaz’ diyerek adli mercilere şikâyet etmiyor, bazıları da küçük kayıpları önemsemiyor. Sonuçta gerçek boyut olduğundan daha küçük görünüyor. Oysa işin ekonomik yükü kadar psikolojik yükü de ağır.”

Sadece Bursa’da 20 bin suç dosyası var:

Yazdığı doktora tezinin içeriğine dikkat çeken Dr. Dönmez, 1993–2009 yılları arasında Bursa Emniyet Müdürlüğü’nün topladığı 20 bine yakın evden hırsızlık verisini incelediğini ve söz konusu tezinin üç ana sacayağı üzerinde oturtulduğunu söyledi:

Faillerin kendi ikametleri ile hırsızlık yaptıkları evlerin arasındaki mesafeyi ve soyulan evler ile en yakın polis karakolu arasındaki mesafeyi tek tek ölçtüğünü (maps.google.com yardımı ile) belirten Dönmez, şu sonuca ulaştı:
“Bulgular oldukça çarpıcı: Hırsızlık suçunda belirleyici olan asıl etken failin kişisel özellikleri. Eğitim seviyesi düşük, genç ve erkek bireylerin hırsızlık yapma ihtimali çok daha yüksek. Diğer taraftan fırsat faktörleri sanıldığı kadar etkili değil. Yani bir evin gece mi yoksa gündüz mü soyulduğu ya da suçlunun hangi yöntemle eve girdiği olgusu, suçun tekrarlanmasında anlamlı bir fark yaratmıyor. Benzer şekilde, çevresel faktörler de –örneğin soyulan evin polis merkezine yakınlığı– caydırıcı olmaktan oldukça uzak.”

Türkiye ile Batı arasında dikkat çeken fark

Batı ülkelerinde evden hırsızlıkların büyük kısmının gündüz, Türkiye’de ise gece işlendiğinin altını çizen Dr. Dönmez, söz konusu farkın gündelik yaşam biçimi ile ve kültürel alışkanlıkların suçu nasıl şekillendirdiğini açıkça ortaya koyduğunu kaydetti.

“Peki evden hırsızlığı önlemek için ne yapmalı?” şeklindeki bir soruyu ise maddeler halinde cevap verdi:

Çözüm: Sosyal politikalar üretmek

Evlerde güvenliği sağlamanın en önemli ayaklarından birinin sosyal politikalar üretmek olduğunu söyleyen Dönmez sözlerini şöyle tamamladı:
“Bursa’daki araştırmada da ortaya koyduğum gibi; hırsızlık yalnızca kapıları kilitleyerek önlenemez. Failin kim olduğu, hangi koşullarda yaşadığı ve neden suça yöneldiği anlaşılmadan kalıcı çözümler bulmak mümkün değil. Eğitim, sosyal destek ve sürekli suç işleyenlerin kontrolü, caydırıcı güvenlik önlemlerinden daha etkilidir. Bursa’dan çıkan bu kapsamlı bilimsel araştırma, Türkiye’de hırsızlık suçunun dinamiklerini gözler önüne seriyor. Ortaya çıkan tablo açık: Fail faktörleri, suçun en güçlü belirleyicisidir. Çözüm, yalnızca daha çok polis ya da daha kalın kapılar değil; aynı zamanda daha güçlü bir toplum, daha adil fırsatlar ve daha bilinçli bir yönetimdir.”

Dr. Mustafa Dönmez kimdir?

Mustafa Dönmez 1974 yılında Adana’da doğdu. İlkokulu 1985’te, ortaokulu 1988’de, Polis Koleji’ni (lise dengi bir okul) 1992’de bitirdi ve 1996’da Polis Akademisi’nden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından İstanbul’da komiser yardımcısı olarak göreve başladı. Ekim 1999 – Temmuz 2000 tarihleri arasında Türk Silahlı Kuvvetleri’nde zorunlu askerlik hizmetini tamamladıktan sonra İstanbul’daki görevine geri döndü. 20 yıllık emniyet kariyeri boyunca Atatürk Havalimanı Güvenliği, Çevik Kuvvet, Interpol Şubesi, Beyoğlu İlçe Emniyet Müdürlüğü, Araştırma-Geliştirme Şubesi ve Bahçelievler İlçe Emniyet Müdürlüğü gibi çeşitli birimlerde görev yaptı. Ayrıca bir yıl boyunca Birleşmiş Milletler Kosova Misyonu’nda (UNMIK) görev aldı. 2016 yılında Emniyet Teşkilatı’ndan Emniyet Müdürü rütbesiyle emekli oldu. Dr. Dönmez, 2008 yılında Cincinnati Üniversitesi’nde yüksek lisansını ve 2011 yılında Central Florida Üniversitesi’nde doktorasını tamamladı. Kendisi evli ve iki çocuk babasıdır ve hâlen İsviçre’de yaşamaktadır.

Bursa’dan Hollywood’a Uzanan Başarı Hikayesi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

*Pusulasız geminin rotası neresidir? Denizin dibi! Bir sürü pusulasız yürüyen var. Bir sürü kopuk (Allah’tan kopmuş manasına) pusulasız yürüyor. Helal-haram bilgileri yok. Çalıyor, çırpıyor ama kendini camideki insan gibi zannediyor. “İslam” diyor, “iman” diyor fakat hırsızlıkla onu nasıl telif ediyor, anlamak çok zor. İrtikâpta bulunuyor, ihtilasta bulunuyor, irtişâda bulunuyor ve bir sürü insanı da bu mevzuda sükût etme günahına sevk ediyor. Ve bir sürü kendini beğendirme gayreti içinde bulunan teologdan da bu mevzuda fetva alıyor; onların da ahiretlerini karartıyor; onları da Allah’tan koparıyor ve kopuklar haline getiriyor. Pusulasız yürüyenin arkasında yürüyenler!.. Pusulalı yürüyor denebilir mi onlara? Pusulasız kıble tayin edenler var. Pusulasız kıble tayin eden imamların arkasında namaz kılanların kıbleyi buldukları söylenebilir mi?!.

*Gözümüz açılacağı âna kadar da zannediyorum çok defa yalancı mumlara yahşi çekecek, belki o türlü insanları alkışlayacağız. Allah erken vakitte gözlerimizi açsın, bize hakikat-i imaniye, İslamiye ve Kur’aniyeyi göstersin. (Âmin…) “Nesep, mal, taraftar ve imkânla böbürlenip yarışma sizleri oyaladıkça oyaladı!..” Soru: Bir sûreye isim olan ve insanı oyaladığı anlatılan “Tekâsür” mefhumuna neler dâhildir? Şu kesret âleminde hep vahdete müteveccih kalabilmenin yolu nedir? Sûrenin sonunda hesabının sorulacağı haber verilen “naîm” hangi türlü nimetlerdir?

*Tekâsür Sûresi, daha çok dünyalığa sahip olma ve bunlarla övünme yarışına karşı insanları ikaz etmektedir. Zannediyorum burada “tekâsür”den evvelen ve bizzat maksud olan şey; mal, evlad u ıyâl ve kabile bakımından çoklukla tefahür etmektir. Hususiyle İslamiyet’in zuhuru döneminde kabileler arasındaki rekabetlere işaret edilmektedir. Onlarda böyle bir tekâsür duygusu vardı; “Biz güçlüyüz, biz kuvvetliyiz!” duygusu. Öyle ki bunlar dedelerini dahi sayıyorlar ve onları mezar taşlarıyla ispat etmeye çalışıyorlardı.

*Bir de mal ve imkân açısından dediklerini yaptırıyorlar; ona para veriyor, bir yönüyle vesayet altına alıyor; öbürünün bir kısım ihtiyaçlarını görüyor, vesayet altına alıyorlardı. Cahiliye döneminin cahillerinin, insanları peyleme, vesayet altına alma, dediğini yaptırtma, aynı zamanda kendi hizbine oy kazandırma vasıtasıydı mal ve imkân çokluğu. Çoklukla övünme bazen o kadar ileriye gidiyordu ki, hatta hayvanları kesme mevzuunda dahi “Ben senden daha fazla hayvan boğazladım, avladım; çölde ben senden daha fazla şunu yaptım, bunu yaptım.” diyerek üstünlük iddia ediyorlardı. Bir tefâhür yarışı başını almış gidiyordu.

“İslam” diyor, “iman” diyor fakat hırsızlıkla onu nasıl telif ediyor! | M.Fethullah Gülen Hocaefendi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

*“Hikmet-i dünya ve mâ fîhâ bilen ârif değil / Ârif oldur bilmeye dünya ve mâ fîhâ nedir.” (Fuzuli)

*Âlemi nasıl bilirsin? Kendin gibi!.. Dünyaya perestiş eden insanlar, sizin bu koşmalarınızı da o türlü şeylerin arkasından koşma gibi değerlendirebilirler. Sizi de kendileri gibi görebilirler. “Acaba şimdi değilse bile gelecekte bunların da sarayda, saraycıkta, gemide, gemicikte, villada gözleri var mı?” diye düşünebilirler. Cahildir onlar, mazur görün onları. Onlar için de hidayet dilek ve temennisinden dûr olmayın. Keramet Sahibi Değil İstikamet Eri Olmaktır Marifet!..

*Hiç kimse gönlünüze girdiğinde ayakta kalacağı endişesine kapılmamalı. Mutlaka orada herkesin bir sandalyesi, bir koltuğu olmalı; geldiğinde gönlünüzde kendine bir yer bulmalı. Bu fiilî bir duadır. Cenâb-ı Allah onu fiilî bir dua kabul buyurur. Bakarsınız, bütün bütün istidadı körelmemiş insanlar, sağda-solda yalpa yapsalar bile, patikalarda yürüseler bile, dağ-dere-tepe düşe kalka emekleseler bile, bir gün döner gelir, Hazreti Ruh-u Seyyidi’l-Enâm’ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) güzergâhında yürümeye dururlar.

*Önemli olan bizim o güzergâhta yürümeyi devam ettirmemizdir. Küçük bir zikzak çizme, yolun kenarına gitme, bazen patikada yürüme, bazen trafiğe göre yürünmeyecek yerde yürüme, başkalarının kafalarında tereddüt hâsıl eder. İstikamet çok önemli bir faktördür. Sadakat Allah kapısında çok önemli bir faktördür, fakat bunların en önemli, en inandırıcı referansı devam ve temadîdir. Bu, o istikamet içinde yürümekten daha önemlidir. Çünkü bu halinizle kimseyi aldatmamış olursunuz.

*Bir gün uçuyor gibi olabilirsiniz.. gidip Kâbe’yi tavaf ediyor olabilirsiniz.. Ravza-yı Tahire’ye yüz sürebilirsiniz.. yüreğiniz İnsanlığın İftihar Tablosu’nun aşk u heyecanıyla çarpabilir. Fakat bir yerde bir avuçluk bir hırsızlık yaparsanız, o ölçüde bir rüşvete girerseniz ve halk nazarında o ölçüde bir itibar kaybına uğrarsanız, o güne kadar yaptığınız bütün güzellikler gümbür gümbür yıkılır. Ve ne yaparsınız siz? Kendi düşünce ve inanç dünyanıza itimadı yıkmış olursunuz.

Bir yerde bir avuçluk bir hırsızlık yaparsanız… | M.Fethullah Gülen Hocaefendi yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Hırsızlık mı yolsuzluk mu? başlıklı yayında Prof Dr Ayhan Tekineş şu konuları ele aldı;

Hırsızlıkla yolsuzluk arasında fark var mıdır?

Hırsızlık yolsuzluktan hangi açılardan ayrılır?

Dini açıdan kamu malını çalmanın hükmü nedir?

Yolsuzluk dini açıdan hırsızlıktan daha hafif bir suç mudur?

İmam Pezdevi ve İmam Maturidi’nin yolsuzluk konusundaki görüşleri nedir?

‘’Emanete hıyanet etmek, bir peygamberin yapacağı iş değildir. Her kim hıyanet edip de ganimetten veya kamuya ait hasılattan bir şey aşırır, bunu da gizlerse, kıyamet gününe o vebâlini aldığı şeyler, boynuna asılı olarak gelir. Sonra her kişiye kazandığı şeylerin mükâfat veya cezası eksiksiz ödenir Ve onlar asla haksızlığa uğratılmazlar.’’ (Al-i İmran suresi 161)

‘’Kamu malından çalanı gizleyen de onun suçuna ortaktır’’ Hadis-i Şerif

İmam Maturidi ‘’Kamu malından çalanlar hakkında çok fazla tehdidin bulunması fakir ve muhtaçların haklarını korumak içindir’’ der.

Allah hakkı – kul hakkı şeklindeki adlandırma Pezdevî ve Serahsî’den itibaren İslam hukukunda haklar konusundaki temel ayrımdır.

Hanefî usulcülerinden Abdülazîz el-Buhârî, Allah haklarının belirli bir şahsın değil bütün âlemin genel yararıyla ilgili bulunduğunu, bu hakların Allah’a nisbet edilmesinin sırf Allah’ı tâzim için olduğunu; bir şahsın herhangi bir şekilde bu hakları kendine ait görmesini ve keyfî tasarruflara yönelmesini önlemek için böyle adlandırıldığını belirtir (Keşfü’l-esrâr, IV, 1255).

Allah hakkı grubunda yer alan hakların sulha ve malî mübadeleye konu olması da kural olarak câiz görülmez (Kâsânî, VI, 48).

Allah haklarının, modern hukuktaki kamu haklarının iki temel özelliği vardır:

– İlk olarak bu hakların af, sulh gibi bir yolla ıskatı câiz olmadığı gibi bunları kaldırmak ve değiştirmek de kural olarak câiz görülmez. Taabbüdîlik, mukadderât-ı şer‘iyye gibi kavramlar da bu değişmezliği ifadeye yöneliktir.

– İkinci olarak bu hakları toplumda bütün fertlerin ve onları temsilen kamu otoritesine sahip kişilerin koruma, kollama ve kovuşturma hak ve sorumluluğu vardır. Bu husus, İslâm’ın fert ve toplumlara bir ödev olarak yüklediği iyiliği emredip kötülükten vazgeçirme (emir bi’l-ma‘rûf nehiy ani’l-münker) ilkesinin tabii bir sonucudur.

Yolsuzluk, hırsızlık mı? yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.