“Cadı” kelimesine yüklenen anlam, “çocukları öldüren, insan yiyen, geceleri dolaşan dişi hayalettir. Bu hayalet kısmen insana benzeyen bir varlıktır. Avrupa’nın kuzeyinde ve Almanca konuşulan bölgelerde halk dilinde cadı kelimesi, büyücü tanımlarını da kapsayacak bir üst anlama sahiptir.[1]

Cadıların ruhunu ve bedenini şeytana sattıkları, bu yüzden ağırlıkları olmadığında süpürge ile uçabildiklerine inanılmıştır!

Cadı Avı ilk olarak Avrupa Ortaçağında ruhban sınıfı tarafından toplumu kötülüklerden arındırma amacıyla başlatılmış ve batıl inançlardan beslenerek zamanla sapkın bir fikre dönüşmüştür. Cadı avlarının ilk kurbanları ebeler ve şifa dağıtan kadınlar olmuş̧, bitkileri çok iyi tanıyan bu kadınların, zaman zaman erkekler ve çocukların dahi, büyücü oldukları iddia edilmiş̧ ve bu insanlar tek bir ihbar ile tutuklanarak çeşitli işkencelere maruz kalmışlardır.

Cadılık inancı başlangıçta halkın folklorik inançlarında yerini almış ve hayal ile gerçek arasında sınırların ortadan kalkmasından sonra cadı olduğu iddia edilen şahıslarla ilgili korkunç bir yok etme ameliyesine evrilmiştir.[2]

Büyü yapan ve felaket getiren kadın figürü cadılık anlayışıyla birleşince, 13. yüzyılda Avrupa’da Kilise bünyesinde kurulan bir kurum vasıtasıyla cadılarla ilgili incelemeler başlatılmıştır.

Kilise, halkın batıl inançlarından da istifade ederek bir düşman icat etmiş, daha sonra kendi oluşturdukları cadıdan korkup yaşayan gerçek kadınları yakıp öldürmüşlerdir.[3] Kadınların yakalanmalarına, sorgulanıp işkence görmelerine ve sonunda öldürülmelerine sebep olan cadı avcıları, aslında ruhunu şeytana kaptırmış cadıları koruduklarına inanıyorlar ve onları yakarak günahlarından arındırdıklarını düşünüyorlardı.

Cadılara yönelik takip ve avın kurumsal hale gelmesi, Papa VIII. Innocentius’un cadıları mahkûm etmek için 5 Aralık 1484’te yayımladığı fermanla olmuştur. Daha sonra papalık, engizisyonda görevli Jakob Sprenger ve Heinrich Kramer’e bu konuyla ilgili geniş yetkiler vermiştir. Bu şahıslar, Malleus Maleficarum isimli bir kitap yazmıştır. “Cadıların Çekici” anlamına gelen ve cadı kadınların nasıl tespit edileceğine ve sorgulamanın nasıl yapılması gerektiğine dair bilgiler içeren bu kitabı hem Katolikler hem de Protestanlar, cadılık konusunda referans olarak kabul etmiştir.

Cadıları kendisine düşman seçen Kilise yetkilileri, devletin gücünü de arkasına aldıktan sonra Cadı Avı trajik bir yok etme girişimine dönüşmüştür.

Cadı avcılığı yıllar geçtikçe bir sektör haline gelmiş ve zamanla tam bir geçim ve zenginleşme aracına dönüşmüştür. Cadı avcılarına verilen ödüller, cadıların asıldığı ipin ve yakıldıkları odunları parası, infaz edilen kişiden veya kurbanın ailesinden alınmış ve bu şahıslara verilmiştir. Bir cadıyı yakalayana, tespit edene, kovuşturmayı yapanlara, mahkeme üyelerine ve kurbanının cezasını infaz edip yakanlara ikramiyeler verilmiştir.

Yakılan kişinin mirası kaldıysa, o da devlet ve Kilise arasında bölüştürülmüş bu yüzden başlangıçta yoksul ve köylü kadınları hedef alan Cadı Avı, daha sonra zenginlere yönelmiştir.

Cadı avları ilerleyen dönemlerde iyice çığırından çıkarak tam bir intikam aracına dönüşmüştür. İnsanlar şahsî husumet beslediklerini “cadı” diyerek ihbar etmeye başlamış Kilise’nin de kendi hatalarını örtmek için insanları cadı olarak suçlamasıyla Avrupa’nın birçok ülkesinde korkunç katliamlar yapılmıştır.

Bir insanın cadı olarak suçlanması için kuvvetli bir karineye ya da delile ihtiyaç duyulmamıştır. Bir kişinin ihbarı veya iftirası, kovuşturma başlatılması için yeterli olmuştur. Cadı olduğu ihbar edilen şahıslar daha sonra ağır işkencelerden geçirilmiş ve cadı olduklarını itiraf veya ikrar etmek zorunda kalmışlardır! İşkence esnasında, kurbanlardan başka cadıların isimleri de istenmiştir.

Sorgulama ve işkencenin yetersiz kaldığı zamanlarda cadı tespit deneyleri devreye girmiştir. Mesela sıcak su deneyinde, kurbandan kaynayan sudan bir nesnenin alınması istenir, yanma sonucunda oluşan yaralar çabuk iyileşirse suçsuz sayılırdı. Soğuk su deneyinde ise kadın suya elleri ve ayakları bağlı olarak atılır, su yüzeyine çıkarsa cadı olduğu ispat olunur ve yakılarak infaz edilirdi. Boğulursa suçsuz bulunurdu! Her halükarda kurban ölürdü ama bu katliamı yapanlar zaten cadıya dönüşmüş şahsın ruhunu kurtardıklarına inandıklarından boğulan kurbanın cadı olmadığına sevinirlerdi.

Ateş deneyinde ise, kurbana yanmakta olan bir nesne taşıtılır ve ateş̧ üzerinde yürütülürdü. Yanma sonuncunda oluşan yaralar çabuk iyileşirse masumiyet ispatlanmış olurdu.

Gözyaşı deneyinde, cadıların gözyaşına sahip olmadıkları düşüncesiyle kadının ağlaması istenir, ağlayınca suçsuzluğu ispat edilmiş̧ olurdu.

Cadıların ruhlarını şeytana sattıkları için daha hafif oldukları ve böylece uçabildiklerine inanılıyordu. Kurban bir kantarın üstüne çıkarılır ve karşı tarafa belirli bir ağırlık konurdu. Hafif gelirse cadı olduğuna, ağır gelirse kantarı büyülemiş̧ olduğuna hükmedilirdi. Kadın ancak kantara konulan ağırlığa denk geldiği zaman masum olduğuna kanaat getirilirdi.

Cadılık suçlaması ve takibinin yapılmasına karşı çıkanlar da olmuştur. Bu muhalif isimlerin başında Alman hukukçu Friedrich von Spee (1591–1635) gelir. Spee, Cautio Criminalis adlı eserinde, sorgulama yöntemlerinin hukuka aykırılığı, tek bir ihbarın kadının suçlanması için yeterli olmayacağı, işkence altında başka isimlerin verilmesinin istenmesinin ve bunun ihbar için delil olarak kullanılmasının yanlış̧ olduğunun üzerinde durmuştur. Çelişkili bilgilerin varlığını, mantık dışı verilerin delil sayılmasını ve yapılan haksızlıkları vurgulayarak yargılamaların gayr-i hukukî olduğunu ispatlamaya çalışmıştır.[4]

Avrupa’daki cadılık suçundan idam edilen son kadın, 1734 yılında İsviçre’nin Zürih şehrinde doğan Anna Göldi olmuştur. Anna Göldi fakir bir ailenin kızı olarak dünyaya gelmiş ve ilk çalıştığı yerde, patronunun tecavüzüne uğramıştır.

Bu olaydan sonra İsviçre’nin zengin bir sülalesine mensup doktor, hukukçu ve eyalet yönetiminde olan Johann Jakob Tschudi’nin asistanı olarak çalışmaya başlamış ve bu ailenin yanında 17 yıl kalmıştır. Tschudi,  48 yaşındaki yardımcısı Göldi’nin, ekmeklerin içine iğne koyarak sekiz yaşındaki kızına büyü yaptığı iddiasıyla onu polise ihbar etti. Göldi’ye atfedilen suç, “alışılmadık güçlerini kullanarak büyü yapmış” olmasıydı. İlk tutuklanmasından sonra kaçmayı başardı. Polis, İsviçre’deki bütün gazetelere ilan vererek, Göldi’yi ihbar edene yüz altın verileceği açıkladı. İlanın verildiği yıl, Göldi yakalandı ve ağır bir işkenceye maruz kaldı. Sorgu esnasında şeytanla işbirliği yaptığını itiraf ederek şeytanın kendisine siyah bir köpek şeklinde göründüğünü söyledi. İşkence sona erdiğinde itirafını geri aldı. 12–13 Mayıs 1782 tarihinde işkence devam ederken yapılan yargılamada idama mahkûm edildi.

Burada ilgi çekici bir gerçek, Göldi’nin görünürde cadılık suçundan, esasta ise zehirleme suçundan yargılanmış olmasıdır. Mahkeme gelecek tepkileri tahmin ettiği için yargılama esnasında cadılığı ön plana pek çıkarmamıştı, ama Tschudi’den yana olan mahkeme, çoktan idama hükmetmişti.

Anna Göldi, 13 Haziran 1782 tarihinde son cadı olarak ilan edildi. Tarihçiler, patronu olan Tschudi’nin, Göldi ile olan yasak ilişkisini gizlemek ve itibarını korumak için böyle bir ihbarda bulunduğunu ve itibarının zedelenmemesi için “cadı” suçlamasını tercih ettiğini söylerler. Göldi ölümünden tam 225 yıl sonra aklandı. 2007 yılında İsviçre Parlamentosu, Anna Göldi’nin davasının “haksız suçlama” olduğuna karar verdi ve iade-i itibarda bulundu. Anna Göldi Davası, resmi mahkeme tarafından yapılan son cadı avı infazı olarak Avrupa tarihine geçti. Bu talihsiz olay, İsviçre’nin Glarus şehrinde, her sene değişik faaliyetlerle anılmaktadır ve bu şehirde Anna Göldi adına açılmış bir müze bulunmaktadır.

Cadı Avı artık sona ermiş olsa da kavram, “bir zümreyi düşman ilan edip üzerinden siyasî menfaat devşirme” şeklinde kullanılmaktadır. Hukukun üstünlüğünün yerleşmediği ülkelerde, dinî ve millî argümanları istimal ederek tabanını adeta büyüleyen zümre, iktidarını devam ettirme ve suçlarını kapama adına muhaliflerini “terör suçu” işlemekle itham etmekte ve düzmece mahkemeler sayesinde mahkum edilmeleri adına ciddi bir gayret sarf etmektedir.

 Dipnotlar

[1] Haydar Akın, Ortaçağ Avrupası’nda Cadılar ve Cadı Avı, Ankara: Dost Kitapevi, 2011.

[2] Yücel Aksan, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXVIII/2, 2013, 355–368.

[3] Silvia Bovenschen, Die imaginierte Weiblichkeit – Exemplarische Untersuchungen zu kulturgeschichtlichen und literarischen Präsentationsformen des Weiblichen, Suhrkamp Verlag, Frankfurt, 1979.

[4] Oskar Wächter, Vehmgerichte und Hexen-Prozesse in Deutschland. Leipzig, 1995.

Son Cadı Avı | İSMET MACİT yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Kayserili Rum bir ailenin çocuğudur olan Kazan, 7 Eylül 1909’da İstanbul’da dünyaya gelir ve henüz 4 yaşındayken aile, ABD’ye göç eder. Asıl adı Elias Kazancıoğlu’dur.^[2] Aile, daha sonra ismini değiştirtmiştir. New York eyaletindeki New Rochelle’de büyüyen Kazan, orta eğitimini burada tamamlar ve sonrasında Yale Üniversitesinde tiyatro bölümü okur. 1932 yılında New York’ta oyuncu olarak tiyatroya başlayan Kazan’ın ünü kısa sürede bütün Amerika’ya yayılır ve ABD’nin en iyi yönetmenleri arasına girer.

1934’te Komünist Parti’ye giren Kazan, daha fazla insana ulaşabilmek için sinemaya yönelir. Anatole Litvak’ın yönettiği ‘City of Conquest’ filminde rol alan Kazan,1944 yılından itibaren sinema filmleri yönetmeye başlar. 1947 yılında çevirdiği ‘Gentleman’s Agreement’ (Centilmenlik Anlaşması) filmiyle üç Oscar ödülü kazanır. Bundan sonra Cheryl Crawford ile ‘Actors Studio’ aktörlük okulunu kurar. Açtığı bu okul vasıtasıyla unutulmaz bir oyuncu olan Marlon Brando ile beraber birçok oyuncuyu Hollywood’a kazandırır.

Soğuk savaş döneminde ABD Temsilciler Meclisi‘nde kurulan anti-komünist komitası, özellikle 1950’lerde ivme kazanır. Eski bir komünist olan Kazan da 1954’te çektiği ‘Rıhtımlar Üzerinde’ filmi ile bir boksörün işçileri örgütleme öyküsünü sahneye taşır. Bu yüzden Kazan da soruşturmaya tabi tutulur. McCarthy’nin kurduğu muhbirlik rejiminin baskılarına dayanamayan Kazan, HUAC’a (Amerikan karşıtı faaliyetleri izleme komitesi) verdiği ifadede 8 arkadaşını kişiyi ihbar eder. Bu yüzden Charlie Chaplin, Orson Welles, Paul Robeson gibi dev sanatçılar ülkeyi terk etmek zorunda kalır. Bu arada başta Arthur Miller olmak üzere birçok yakın arkadaşıyla arası açılır.

Kazan’ın ihbar ettiği senarist Abraham Polonsky, 1999 yılında Kazan’a, Onur Oscar’ı verileceğini duyunca ‘Umarım ödülünü alırken birisi onu vurur’ der. Orson Welles ise ‘Kazan, bir haindir, arkadaşlarını daha yüksek bir maaş alabilmek için McCarty’e sattı’ şeklinde eleştirir. Arkadaşı Arthur Miller de “cadı kazanı” oyununu yazıp sahneleyerek eski dostunu ağır bir dille örseler. 71. Akademi Ödüllerinde ‘Yaşam boyu Onur Ödülü’ verilmek istenen Kazan, geçmişte yaptığı bu ihbarlar yüzünden çok şiddetli protesto edilir ve Hollywood çalışanları arasında ciddi tartışmalara sebep olur. Tören gecesi, yaklaşık beş yüz kişi pankartlarla, akademiyi protesto eder. Her şeye rağmen Robert De Niro ve Martin Scorsese’nin elleriyle ödül verilir. Tören ayakta alkışlanması gerekirken Speilberg, Jim Carrey, Laura Dern gibi aktör/aktristler, Kazan’a tepki olarak ayağa kalkmadan alkışlarlar. Nick Nolte, Ed Harris, Jan Mckellen gibi aktörler ise hiç alkışlamadan ve asık bir yüzle tepki verirler. Böylece Oscar tarihinin en garip ödül törenlerinden biri olur. Bu törenden sonra tamamen sessizliğe bürünen Kazan, arkada birçok düşman ve unutulmaz filmler bırakarak 94 yıllık görkemli hayatına 28 Eylül 2003’te veda eder.^[3]

Ülkemizde de ‘cadı avıysa, cadı avı’ denen zulmü yapanların işini bilerek ve isteyerek kolaylaştıranlar, yaptığı muhbirlikle McCarthy rejimine payanda olan Elia Kazan gibi itiraf adı altında ihbar ve iftira ateşine odun taşımışlardır. Elia Kazan, Hollywood’da beraber çalıştığı meslektaşlarına yaptığı muhbirlikten dolayı -50 yıl geçmiş olmasına rağmen- affedilmemiştir. Bu açıdan Hizmet hareketine itiraf adı altında ihbar ve iftira edenler de elbette yaptıkları bu hatanın utancıyla bir ömür boyu -tefessüh etmemişse- vicdan azabı çekeceklerdir. Şayet bilerek ve kasti yapmışlarsa ona hata denemez ve kul hakkına girdiği için affedilmesi de mazlumların vicdanına kalmıştır.

Son olarak işin bir de ahirete bakan yönü var ki, onunla ilgili Hocaefendi’nin yorumu da şöyle: “Bazıları işin içinden sıyrılmak için arkadaşlarının aleyhinde konuştular, yalan söylediler ve önlerine konan kâğıtlara imza attılar. Bu mevzuda tercihi yanlış yaptılar. Zira bir mü’minin aleyhinde konuşma, yazılan yalanı imza etme, düpedüz iftira, bühtan ve günah-ı kebâirdir. Bunu “bilerek yaptıysa, yapmada da mahzur görmüyorsa,” zavallı -farkına varmadan- İslam yolunda (!) kâfir olur. Çünkü, günah-ı kebâir, tevbe ile zâil olur; fakat insan yaptığı “günahı, gıybeti, iftirayı, bühtanı, mahzursuz görerek, sürekli tekrar ediyorsa;” beş vakit namaza beş de ilave ederek, on vakte çıkarsa, yine kâfir, yine kâfir, yine kâfirdir!..[4]  İşte burası sözün bittiği yerdir.

[1] Nurten Bengi Aksoy, ”Elia Kazan; Günahları ve Sevaplarıyla Dünyaca Ünlü Anadolulu Bir Yönetmen” | ListeList.com.

[2] Elia Kazan Biyografi.info.

[3] Aksoy, a.g.yer.

[4] Fethullah Gülen, “Özgür Herkul” Kazanma Kuşağındayken Korku, İftira ve Gıybet. 14.01.2018

Elia Kazan ve Cadı Avı | RECEP ATICI yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Cezaevinin en yaşlısı: Yusuf Bekmezci müebbetle yargılanıyor yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Kimi için anne, kimi için evlat kimi için kardeş , kimi için de belki bir eş.Listeyi uzatmak mümkün ama değişmeyen bir gerçek var ise o da dünyanın onlar olmadan güzel olamayacağı.Kadınlar… Değerleri anlatılamayacak kadar büyük, yoklukları yüreklerde derin yara…

Dünyanın dört bir yanında kadınlar türlü türlü şiddete maruz kalıyor.Türkiye için bu tablo daha da vahim.Verilere göre, 2017’de 409, 2018’de 440, 2019 yılında ise 474 kadın erkekler tarafından ekonomik sıkıntı, boşanmak istemesi ya da barışma isteğini reddetmesi gibi nedenlerle öldürüldü.

Bu istatistiklere dahil olmayan cinayetler de var tabi.

15 Temmuz Darbe Teşebbüsünün ardından yapılan hukuksuzluklar,işkenceler,cezaevlerinde ilaçlarının verilmemesi gibi olaylar neticesinde 85 kadın hayatını kaybetti.Dile kolay…Tam 85 can… Kimi anne olmayı bekliyordu, kimi de evladının yolunu gözlüyordu.Kimi de üzerine yapışan iftira gömleğini çıkarmaya çalışıyor kimi de yüreğinde dert biriktiriyordu.

Yine bu süreçte 48 çocuk(0-18) yaş arası hayatını kaybederken, 33 anne ise evlatlarını(0-18 yaş) toprağa verdi.

85 sayısı bitenhayatlar.com olarak kendi çabalarımızla tespit edebildiğimiz sayı.Gerçekte bu rakamın daha yüksek olduğu kesin.Kesin olduğu kadarda yürek dağlayıcı.

Cadı avının kurbanı olanlardan hepsinin ayrı hazin bir öyküsü var.Biz ise onların anısına sadece birkaç tanesinin hikayesini anlatacağız.

Halime Gülsu zulme uğrayan kadınlardan biriydi.15 Temmuz sonrası cadı avının kurbanı olmuştu. İngilizce öğretmeniydi. Yardımseverdi ve derdi olanla oturup dertlenirdi. Mazlumlara yardım etmenin bir gün suç olacağını nerden bilebilirdi ki… Dünyadaki insanların bu kadar kötü olabileceği belki de hiç aklından gelmemişti. Halime öğretmen ve arkadaşları 20 Şubat 2018’de ihtiyaç sahipleri için içli köfte yaparken gözaltına alındı,  daha sonra da tutuklandı.

Suçu yardıma muhtaç olanlara el uzatmaktı. Sancılı hapishane günleri başladı Halime öğretmen için,   zira Gülsu sistemik lupus eritematozus hastası idi. Tüm ısrar ve isteklerine rağmen ilaçları verilmedi. Bu sebeple cezaevinde 2 defa komaya girdi ve dili boğazına kaçtı. Pek çok yetkiliye ilaçlarını alabilmesi için mektup yazdı ancak hiç birine cevap alamadı.Hatta yazdığı son mektubunda Gülsu ;

“Hastalığım (sistemik LUPUS) son derece ölümcül. İlaçlarım verilmiyor. Gardiyanlar yalan söylediğimi düşünüyor ve beni azarlıyorlar. Cezaevi kuralları gereği revire çıkmak için defalarca sayısını dahi hatırlayamadığım ve üzerine ‘Acil’ ibaresi düştüğüm dilekçelerime cevap verilmedi ve revire de götürülmedim”

İfadelerini kullanmıştı. Halime Gülsu göz göre ölüme sürüklendi. Doktor raporlarına rağmen ilaçları verilmeyen ve hastaneye sevk edilmeyen Gülsu, 28 Nisan 2018’de cezaevinde hayata gözlerini yumdu.

Bir başka kadın ise Hamide Şenyurt.

Şenyurt işini çok seven bir anaokulu öğretmeniydi. Mesleğine ve öğrencilerine yürekten bağlı, heyecanlı bir öğretmendi. Ta ki 15 Temmuz’un kurbanı olana kadar. Çok büyük istekleri yoktu hayattan tek isteği iyi bir öğretmen iyi de bir anne olmaktı.

Anne olacaktı ancak onun için bu süreç çok sancılı geçmişti. Tam 8 defa düşük yapmıştı. Sonuncu bebeği anne karnına tutunmayı başarmıştı.Bu sefer anne olacaktı. Hatta öyle ki minik yavrusunun patiklerini bile hazırlamıştı. Ancak onu çok ağır bir imtihan bekliyordu. Doğumuna kısa bir süre kala KHK ile mesleğinden ihraç edildi Hamide öğretmen. Yaşadığı üzüntü neticesinde önce bebeğini kaybetti. Bebeğinin cenazesinde “cennette buluşuruz yavrum” diye gözyaşları döktü. Yüreği kaldıramadı bu iki acıyı. Kanser hastalığına yakalandı. Yürüyemez haldeyken polisler gözaltına aldı. Ancak hastalığının son evresinde olduğu için serbest bırakıldı. İki hafta sonra ise Hamide öğretmen hayata gözlerini yumdu. Geriye hayalleri, umutları bir çiftte bebek ayakkabısı kaldı.

Havva Civelek. Görüş yolunda hayatını kaybeden çileli bir anne.

Kırıkkale Keskin cezaevinde bulunan oğlu Enes Evren Civelek’i ziyarete gidiyorlardı. Her görüşte Düzce’den Kırıkkale’ye gitmek ailece çok zor oluyordu. Ancak ana yüreği evladını görmeden yapamazdı isterse evladı dünyanın diğer ucunda bile olsaydı.

Defalarca başvurmalarına rağmen memleketleri Düzce Cezaevine sevk edilme talebi bakanlık tarafından bir türlü kabul edilmemişti. Kader hükmünü yine bir cezaevi görüşü yolunda vermişti.Ailece trafik kazası geçirdiler. Havva Civelek(58), çok sevdiği torunları Betül (3) ve Naime Civelek (8) ile Emin Balıkçı hayatını kaybetti. Enes Evren Civelek, gözünün nuru evlatları, annesi ve kayınpederinin canazesine elleri kelepçeli getirildi.Ağır imtihana maruz kalan , kazada iki evladını kaybeden ve kazadan yaralı kurtulan Hatice Civelek tarihe geçecek şu cümleleri kurmuştu. “Ben, evlatlarını, babasını, işini, sağlığını kaybetmiş bir insan olarak sizden yardım istiyorum. Hayattaki tek dayanağım olan (ki eşim için de aynısı söz konusu) eşime çok ihtiyacım var. Evlatlarının cenazelerinde bir arada olamayan, birbirine sarılıp ağlayamayan bizler gerçek manada zor günler geçiriyoruz. “ ifadeleri vicdanı olanların yüreğine bir hançer gibi saplanmıştı.

Acının, gözyaşının bir diğer adı Hicran Dalga’ydı.

O da diğer mağdur yakınları gibi suçsuz yere cezaevinde yatan eşini ziyarete gidiyordu. Hatay’dan yola çıkmışlardı. Nerden bilebilirdi ki bu çileli dünya hayatında kendisinin son yolculuğu olacağını…Dalga’nın içinde bulunduğu araç Sivas Sarkışla’da trafik kazası geçirdi. Kazada vefat eden sadece Hicran Dalga değildi elbette. Abisi ve 3 yeğenini de kaybetti.

Acı haber cezaevindeki baba Lütfü Dalgaya tez ulaşmıştı. Eşiyle birlikte 5 akrabasını kaybeden baba Lütfü Dalga’ya cezaevi dar geliyordu. Nasıl gelmezdi ki? Cezaevi yönetimi gürültü yaptığı gerekçesiyle acılı babayı hücreye kapattı. Daha sonra eşinin cenazesine hücreden çıkartılıp elleri kelepçeli bir şekilde getirildi. Minik kızı artık hem annesiz hem de babasız kalmıştı. Acılı baba cenaze töreninde “Artık sabretmek için bir sebebim yok” diyerek yürekleri dağlamıştı.

Nereden ödenirdi ki annelerin hakkı ödenmezdi tabi. Zira cennet onların ayakları altındaydı. O annelerden biriydi Firdevs Karabekmez. Yıllardır gözünden sakındığı evladı haksızlığa uğramış ve cadı avı kurbanı olmuştu. Adıyaman Cezaevine eşiyle birlikte evlatlarınız ziyaret  etmek için yola çıkmışlardı. Heyhat ne yazık ki evlatlarını son bir defa olsun göremediler. Geçirdikleri trafik kazasında Anne Firdevs Karabekmez hayatını kaybetti. Yaralanan baba ise eşinin vefat ettiğini duyunca  olanlara daha fazla dayanamadı o da hakka yürüdü.

Hayırsever bir esnafın eşiydi Hatice Gündebahar.

Eşi ise Aydın’da bir kırtasiye dükkanı işletiyordu.15 Temmuz’un ardından cadı avından Gündebahar ailesi de nasibini almıştı. Eşi tutuklanmış hayatın ağır yükü Hatice ablanın omuzlarına kalmıştı. Eşinin tutuklanmasının ardından dükkanlarını bir müddet daha işletmeye çalıştı ama olmadı. Hayat yükü ağır geldi ona ve dayanamadı refikayı hayatının başına gelenlere. Evde kimsenin olmadığı bir sırada tavana asılı bir iple intihar ederek hayatına son verdi.

İlkay Mutlu, 38 yaşında işini çok seven bir öğretmendi. Hem kendisi hem de eşi KHK’ların kurbanı oldu mesleklerinden atıldı. İlkay Hoca’ya yaşadıkları çok ağır gelmişti çünkü suçlu değildi ve bunu kimseye anlatamıyordu. Kanser hastalığına yakalandı. 30 Ağustos 2018’de hayata gözlerini yumdu. Asıl olanlar bundan sonra oldu. Onu görevden ihraç edenler vefatından sonra “pardon siz suçsuzmuşsunuz” diyerek görevine iade etti ama her şey için çok geçti.Bir hesap daha Mahkeme-i Kübra’ya kaldı.

Bir başka masum, hayatının baharında, henüz 30 yaşında. Kur’an hafızı. Adı Nesrin Gençosman. Cadı avı onu Ordu’da yakaladı. Tutuklandıktan 41 gün sonra cezaevinin sağlıksız koşullarında zatürre mikrobuna yakalandı. Cezaevi yönetimi Gençosman’ın rahatsızlığını dikkate almayarak geçiştirdi. İlaçları verilmeyince de komaya girerek daha ilk mahkemesine çıkamadan hayatını kaybetti.

Eğer mahkemeye çıkabilseydi suçsuz olduğunu anlatmaya çalışacaktı ama olmadı. Nesrin Gençosman’ın küçük yaşlardan beri hafız olduğunu belirten bir yakını onu şöyle tanımlamıştı: ”Tek işi Kur’ân öğretmekti. Melek gibi bir insandı. Onu tanıdığım 15 yıl boyunca hiç kimseyi incittiğini görmedim. Şimdi hakikaten de melek oldu… Birisine bağırdığını, sesini yükselttiğini hiç duymadım. Etrafında bulunan maddî durumu kötü öğrencilere yardımcı olur, soğuk kış günlerinde onların mont-pardesü almasına yardım ederdi. Acımız, yüreğimizdeki yangın çok büyük. “

Ve pek çok kişinin yakından tanıdığı Maden ailesi.  36 yaşındaydı ve anaokulu öğretmeniydi. Türkiye’deki zulüm onlar için hayatı artık yaşanılmaz hale getirmişti. Sonunda her ne kadar zor olsa da ailecek çok sevdikleri vatanlarını terk etmeye karar verdiler. Ama bu onların da son yolculuğu oldu. Anne Nur Maden, Fizik Öğretmeni Baba Hüseyin Maden, Nadire (13) Nur (10) isimli iki kızı ve Feridun (7) isimli bir oğlu bindikleri teknenin alabora olması neticesinde Ege denizinde hayatını kaybetti.

Bir aile yok oldu. Maden ailesinin çocuklarının cansız bedenleri Midilli Adası’nın Lesvos Plajı’na vurdu. Aylan Bebek için günlerce konuşan kamuoyu Maden ailesi için adeta suspus oldu.

Öldükten sonra bile örnek olan bir yaşamdı onunkisi.Tayland asıllı Rana Öztürk.Eşinin suçsuz yere aylarca hapishanede kalmasını gururuna yediremedi. Kalp krizi geçiren, 3 çocuk annesi genç kadın, hayatını kaybetti. Öztürk yaşarken olduğu gibi öldükten sonra da insanlığa umut oldu. Tıpkı diğer haksızlığa uğrayanlar gibi. Öztürk’ün ailesi kızının organlarını nakil bekleyenlere bağışladı.

Denizli’den gelen öyle bir haber vardı ki dinleyenler için kurşundan ağırdı. 15 Temmuz sonrası yüzbinlerce insan gibi’ın da hayatı karamıştı. Seher hanım eşinden boşanmış ve 17 yaşındaki Serebral Palsi hastası oğlu Eyüp Öztürk ile birlikte yaşıyordu. Anne Seher Baş ile oğlunun, engelli maaşı ile belediyeler ve komşulardan gelen yardımlarla geçinmeye çalışıyordu. Oğlunun durumu ve uğradığı toplumsal linç hayatı onun için yaşanılmaz bir noktaya getirmişti. Baş sık sık komşularına, “Oğlumu da öldürüp intihar edeceğim” diyordu.Toplum her zamanki gibi bu feryada da duyarsız kalmıştı. Anne Baş av tüfeğiyle önce engelli oğlu Eyüp Öztürk’e doğrulttu ve kafasına ateş ederek öldürdü , ardından yine aynı tüfekle kendini başından vurarak intihar etti.

Genç bir anne Tuğba Erdoğan. Henüz yeni doğum yapmıştı. KHK mağduru eşinin cezaevinden çıkacağı günü hasretle bekliyoru. Ama olmadı. Erdoğan Yozgat’ın Sorgun ilçesinde geçirdiği kazada hayatını kaybetti.2 aylık bebeğine doyamadan bu dünyadan göçüp gitti. Eşi Mehmet Reşit Doğan Sincan Cezaevi çıkışında eşi ve çocuğunun kendini beklediğini düşünüyordu. Talihsiz baba tahliye olduğuna daha sevinemeden aldığı acı haberle yıkıldı.

Bir başka masum Zeynep Binen. Diyarbakır’da tıbbi sekreter olarak çalışırken 675 sayılı KHK ile mesleğinden ihraç edildi. Binen, altı aylık hamile iken yaşadığı üzüntü ve stres sonucunda geçirdiği beyin kanaması sebebiyle karnındaki bebeği ile birlikte vefat etmişti.

Hatice Akçabay sürecin yok ettiği bir ailenin bireyi. 15 Temmuz’dan on binlerce öğretmen gibi onun ve eşi Murat Akçabay’ında hayatı altüst oldu. Hizmet Hareketi’yle bağlantıları nedeniyle haklarında arama kaydı çıkartılınca 23 ay saklanmak zorunda kaldılar. Endişeleri ikisinin de tutuklanıp, üç çocuklarının ortada kalmasıydı. 18 Temmuz 2018 gece yarısı Meriç Nehri üzerinden Yunanistan’a geçmeye çalışırken botları alabora oldu. Hatice Akçabay(36), ve üç oğlu Ahmet Esat(6), Mesut(5), Bekir Aras(1) Meriç’in sularında can verdi. Aileden geriye sadece baba Murat Akçabay kaldı.

Meriç nehrinin soğuk sularında bindikleri botun batması sonucu hayatını kaybeden 28 yaşındaki Aslı Doğan ile ailesi(Fahrettin Doğan (30) çocukları İbrahim Selim Doğan (2,5)), aynı botta bulunan Ayşe Abdürrezzak ve ailesi(Halil Münir (3) ve Abdülkadir Enes’e (11)),Atina’da yaşadıklarına dayanamayan ve  hayatını kaybeden Esma Uludağ, eski hakim olan eşinin hapiste olmasına dayanamayıp İstanbul Başaksehir’de 9. kattaki evinden atlayarak intihar eden Adalet Betül Çavdır, strese bağlı aort damarının yırtılması sonucu hayatını kaybeden Emniyet Müdürü Hayati Akça’nın eşi Ayşegül Akça, tutuklu iki evladına hasret giden eski Milli Güreşçi Sebahattin Kasap’ın annesi Fatime Kasap, tutuklu damadını cezaevinde ziyaret ettikten sonra çıkışta karşıya geçmek isterken kamyon çarpması neticesinde vefat eden Hatice Atasever…Mazlumlar listesi maalesef uzayıp gidiyor.

Biten Hayatlar ekibi olarak daha buraya yazamadığımız pek çok hikaye var. Yazarken boğazımızı düğüm düğüm yapan bazı ayrıntılara girmeye ise yüreğimiz dayanamadı.  Bu vesileyle uğradıkları haksızlıklar,baskılar,işkenceler ve zulümler sebebiyle hayatını kaybeden kadınları Dünya Kadınlar Gününde rahmetle ve saygıyla anıyoruz.

Hayatını Kaybeden Kadınlar ve tarihleri

1- Adalet Betül Çağdır27 Mart 2018

2- Aslı Doğan 13 Şubat 2018

3- Aslıhan Dayan16 Ağustos 2018

4- Aydan Menderes26 Temmuz 2016

5- Aysel Özdemir05 Eylül 2018

6- Ayşe Abdürrezzak 13Şubat 2018

7- Ayşe Ateş 28 Haziran 2019

8- Ayşe Aydın  28 Şubat 2018

9- Ayşe Balık02 Mart 2019

10- Ayşe Çalışkan 30 Mart 2018

11- Ayşe Doğan08 Ağustos 2019

12- Ayşe Şahin18 Ağustos 2018

13- Ayşegül Akça 04 Ocak 2018

14- Ayşegül Öztürk 08 Eylül 2014

15- Canan Deniz17 Haziran 2019

16- Dilek Kevci 27 Kasım 2018

17- Dudu İnce Çelikten23 Temmuz 2018

18- Emine Filiz29 Ağustos 2019

19- Emine Yürükçü 12 Haziran 2019

20- Esma Uludağ29 Nisan 2019

21- Esma Özgül  31 Ekim 2018

22- Fadime Güler07 Aralık 2019

23- Fatime Kasap 04 Ocak 2019

24- Fatma Alpay 06 Ekim 2018

25- Fatma Kalem12 Subat 2020

26- Fatma Kaya 13 Mayıs 2019

27- Feride Afşar 08 Eylül 2018

28- Fikriye Çağlar 05 Ağustos 2018

29- Filiz Düvencioğlu17 Ocak 2018

30- Firdevs Karabekmez  15 Mart 2018

31- Firdevs Pekgüzel06 Mayıs 2019

32- Gülcan Aracı22 Nisan 2017

33- Güler Demirbağ14 Mayıs 2018

34- Gülyeter Aydın  28 Şubat 2018

35- Gülhan Köseler 18 Kasım 2018

36- Gülhanım Sessiz 21 Eylül 2018

37- Habibe Eyüpoğlu 03 Şubat 2018

38- Habibe Sevinç Çimen10 Ocak 2019

39- Hacer Atasever11 Ocak 2019

40- Halime Gülsu27 Nisan 2018

41- Hamide Şenyurt13 Haziran 2017

42- Hatice Akçabay18 Temmuz 2018

43- Hatice Demirci 18 Ekim 2018

44- Hatice Ezgi Orçan08 Mayıs 2018

45- Hatice Gündebahar12 Haziran 2017

46- Havva Civelek  07 Aralık 2018

47- Hayriye Öztürk09 Mayıs 2019

48- Hicran Dalga25 Eylül 2019

49- Huriye İnce26 Temmuz 2019

50- İlhan Ataman 18 Aralık 2018

51- İlkay Mutlu30 Ağustos 2018

52- İsimsiz Anne (Konya Ereğli Cezaevinde bebeği ile)05 Kasım 2017

53- Kadriye Irmak28 Ekim 2019

54- Kevser Sezer27 Eylül 2019

55- Lale Yıldız 22 Mayıs 2019

56- Meltem Zenbil27 Eylül 2019

57- Meral Barut03 Ağustos 2019

58- Nazmiye Dabak03 Ekim 2018

59- Nesrin Gençosman11 Temmuz 2018

60- Nevin Dağ28 Ağustos 2018

61- Nihan Nur Çetiner 12 Aralık 2018

62- Nilüfer Gül Çiftçi 10 Mayıs 2019

63- Nur Maden  21 Kasım 2017

64- Okşan Ayhan 25 Ekim 2018

65- Özlem Kurt 05 Aralık 2017

66- Özlem Özkan14 Temmuz 2018

67- Pınar Çınar30 Haziran 2017

68- Rana Öztürk 21 Kasım 2017

69- Rukiye Öztürk16 Temmuz 2018

70- Seher Baş16 Şubat 2018

71- Sena Aksoy29 Temmuz 2018

72- Serpil Tavşanlı24 Ekim 2019

73- Sevgi Balcı 25 Ağustos 2017

74- Sibel Taşdemir07Ağustos 2017

75- Süeda Çeliktürk16 Ocak 2020

76- Sümeyye Avcı 29 Temmuz 2018

77- Şafak Demir 03 Temmuz 2018

78- Şebnem Zehra Şen 09 Eylül 2018

79- Tuğba Erdoğan16 Kasım 2016

80- Tuğçe Ölçer 10 Haziran 2017

81- Ülvan Çullukoğlu 27 Ağustos 2017

82- Yadigar Handanoğlu16 Ağustos 2018

83- Zeliha Sungur03 Mayıs 2018

84- Zeynep Binen08 Ekim 2017

85- Zeynep Bozkurt03 Nisan 2019

Kaynak:Bitenhayatlar.com

Biten Hayatlar sitesi Kadınlar Günün’de acı tabloyu açıkladı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Cadı avı Bükreş’teki Büşra öğretmene uzandı yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.