Ne çok üzüldük…

Ne çok tükendik…

Ne çok ümitlendik…

Bu dizeleri söylemişti bir gün bir dost. Ne kadar da haklıydı. İnsan dediğin varlık ne kadar da zalimdi kendi hemcinsine. Zaman geçtikçe olgunlaşması gereken insanlık nedense hep kötülükte geliştirmişti kendisini. Ve insanlık hep çocukken saf ve temizdi, büyüdükçe zalimleşeceğini bilmeden. Çocuklar hep aynı şekilde ağladı bu topraklarda nedense. Ezilerek, üzülerek, tükenerek ve ümitlenerek…

Hangi ırktan, hangi dilden, hangi milletten olduğunu bile bilmeyen çocuklar hep ağlatıldılar hem de bilmedikleri bu sebeplerden dolayı. Ve ne enteresandı ki, aynı çocuklar büyüdüklerinde de ağladılar hayatları boyunca, tek farkları bu sefer sebeplerin farkına varmalarıydı…

Çocukluğumuzda biz de  bu sebebini bilmediğimiz şeylerden dolayı çok ağlatıldık. Sırf farklı dil konuştuğumuz için sebebini bilmeden ağlatıldık. Aynı ağlamalarımız, yine aynı sebep olan aynı dil ile susturdu bizi.  Anne kucağında dinlediğimiz ninni ile gözyaşı dökmeden ağlamanın nasıl olduğunu öğrendik zamanla. Ve büyüdükçe anladık bu sebeplerin ne kadar saçma olduğunu…

Ve yine ağladık bilmediğimiz bir dinin müntesibi olduğumuz için. Din denen olgunun ne olduğunu bile bilmeden, yine aynı dinin taraftarları tarafından ağlatıldık. Sürgünlere gönderildik o küçük ve savunmasız halimizle. Sorduk kendimize; “Neden!” diye…

Yine bir gün ailemizin düşünceleri ve hareketleri ağlamamıza sebep oldu. Babası falancı, annesi filancı diyerek ağlattılar bu sefer bizi. Bizim çocuksu olduğumuzu bile bilmeden…

Renkler için ağlatıldı çocuklar. Hangi beyazın gözyaşı siyahınkinden farklıydı acaba. Hangi insan rengini belirliyordu doğmadan, bilmeden ve görmeden. Nasıl oluyordu da siyah, beyazın bu karartısını örtemiyordu diye sorduk kendi kendimize…

Zaman geçti insanlık gelişti dünya değişti ama çocukların ağlamaları hiç değişmedi.

Bir zamanlar dili farklı olduğu için, dini farklı olduğu için, rengi farklı olduğu için ağlatılan çocuklar bugün yirmi birinci yüzyılda annesiz veya babasız ağlıyorlar artık. Kimisi cezaevinde annesinin kucağında, kimisi dışarıda anne kucağında olmadan ağlıyorlar.

Ve yine aynı çocuklar bir gün bu ağlamaları bitirecekler. 

Peki ya sen, 

Sen hangi dilde ağlıyorsun…

Adem Dumlu

Ne çok ağladık! | Adem Dumlu yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Tenkil Müzesi Hizmet Hareketine yapılan zulmün ete kemiğe bürünmüş bir hali diyebiliriz. Tenkil kelimesi anlam olarak; uzaklaştırmak,kökünü kazımak, tamamen ortadan kaldırmak için her türlü baskıyı uygulamak anlamına gelmekte olan bir kelime. Tenkil Müzesi projesinde aldığımız en fazla eleştirilerden biriside neden Tenkil kelimesinin kullanıldığıydı. Neden bütün dünyanın anlayabileceği bir İngilizce kelime değilde, insanlara anlatmakta zorlanacağımız bir kelime kullanıldı?

Bunun cevabı aslında çok basit; Holokost kelimesi nasıl Yahudi soykırımıyla özdeşleşmiş bir kelime ise, bizde hizmete yapılan bu soykırımın kavramsallaştırılmasını istiyoruz. Şuan yaşanılan süreç Yahudi Soykırımıyla kıyaslanabilecek bir durumda değil tabiki; ama emin olun şuan Türkiye’de ki mevcut iktidara bu imkanı verseniz soykırımdan daha beterini yapacağına adım gibi eminim.

Almanya’nın Kassel şehrinde 13-15 Aralık tarihlerinde Tenkil Müzesi projesini hayata geçirmek için yaklaşık 5 aydır hummalı bir çalışma vardı. Elhamdülillah müzemizi en güzel şekilde yaptık ve bitirdik. Hem projenin arka planında yaşananlar hemde bundan sonrasında yapılacak olan yerler adına da yardımcı olacağı kanaati ile böyle bir yazı yazmayı düşündüm.

Müzeyi Kassel şehrinde yapmadan önce kendimize yerel bir partner arayışına girdik. Amacımız kendi kendimize bir iş yapmak değildi. Yerel insanlara ulaşabilmek, onlara yaşanılan mağduriyetleri anlatabilmek adına mutlaka yerelden insanlarla birlikte bu projenin yapılması gerektiğine inanıyorduk. Ve yaklaşık 2 yıldır tanıdığımız, İnsan Hakları üzerine tanınan bir bilim adamı ve aynı zamanda aktivist olan Dr. Theodor Rahtgeber ile görüştük. Kendisi seve seve bu projeye danışmanlık ve hamilik yapabileceğini söyleyince gerçekten çok mutlu olduk. Bu proje için ayda en az iki kez buluşup onun fikirlerini ve değerlendirmelerini alıyorduk. Bu arada büyün hikayeler ve yazılar Almancaya çevrildi. Çeviri noktasında yardımcı olan işin yükünü çeken bütün herkese buradan tekrar bir teşekkürü borç biliyorum. Yaklaşık 120 sayfaya yakın çeviri yapıldı.

Müzenin yapılacağı salonla alakalı arayışa girdiğimizde karşımıza iki ihtimal çıktı. Birincisi normal bir belediye salonunda programı yapmak ya da Kassel’de bu tür sanatsal ve kültürel sergilerin yapıldığı bir salonu tercih etmekti. Zaman olarak vaktin az olması ve içerik olarak kısmende politik konu olması salon bulmakta bizi zorladı. Kassel’in en önemli sergi salonu olan Südflügel salonunu tutmak istedik fakat ısrarcı isteklerimize rağmen maalesef bize olumlu cevap ilk etapta verilmedi. Tam bu vakitte Dr. Rathgeber bizzat araya girerek bize salonu tutmamızda yardımcı oldu. Bu olayla birlikte yerel bir partner ile program yapmanın önemine bir kere daha şahit olduk. Program salonu da belli olduktan sonra bir çok milletvekili, yerel veya ulusal gazeteci ve yerel derneklere davetiyeler gönderildi. Bu davetiyelere çok güzel geri dönüşümler oldu.

Programın açılış gününde salonda bir hayli yerel katılımcı vardı. Açılışta konuşma yapan; Yunanistan’da vefat eden Esma Uludağ’ın eşi Mehmet Ali Uludağ, Meriç’te ailesi şehit olan Murat Akçabay ve gazeteci Yüksel Durgut beye buradan tekrar teşekkür ediyorum. Program gerçekten çok hüzünlü ve insanların bam teline dokunan şekilde oldu. Yaşanılanları duymak o anları tekrar yaşamak her ne kadar zor olsa da insanların mağduriyetleri birinci ağızdan duymaları gerçekten zulmün anlaşılması  ve anlatılması açısından çok önemliydi. Konuşmasını yarıda bitirmek zorunda kalan Mehmet Ali Uludağ’ın yerine geçtiğinde kızının babasına sarılarak döktüğü yaşlar bütün salondakileri göz yaşlarına boğdu. Program sonunda konuştuğum bir yerli Alman dostum bana şu cümleyi kurdu; “O küçük kız çocuğunun döktüğü gözyaşlarına mı yoksa yanında sarılacak bir evladı dahi kalmayan diğer babanın bakışlarına mı ağlayayım, bilemedim.”  Evet bir tarafta kızına sarılarak ağlayan Mehmet Ali Uludağ diğer tarafta sarılacak bir evladı dahi kalmayan Murat Akçabay. O gece o salonda olan herkesin hayatta görecekleri en acıklı sahne ve gözyaşlarının sel olup akması.

Açılış programının son konuşmacısı Dr. Teheodor Rathgeberdi. Konuşmasında; “Türkiye’de yaşanılan insan hakları ihlalleri ve diktatörlüğün en çarpıcı en acı bir örneğidir Tenkil Müzesi.” sözlerine yer verdi. Ve zulmün bu şekilde devam edemeyeceğini bir gün bu günlerinde geçeceğini bize bu sefer bir Alman dostumuz söylüyordu. Program sonunda vermiş oldukları röportajlarda hepsinin düşüncesinin aynı olduğunu görmek bize güç ve kuvvet verdi.

Müzede sergilenen eşyalar arasında Gökhan Açıkkollu’nun işkencede kırılan gözlüğünden, 3 yıldır hapishanede kalan ve beton zeminde emeklemekten küçük pantolonları yırtılan Asım bebeğin eşyalarına kadar, bir hayli farklı hikayesi olan eşya vardı. 3 gün boyunca Kassel şehrinde bu müzeyi yüzlerce insan ziyaret ederek yaşanılan mağduriyetin boyutlarına somut bir şekilde şahit oldular.

Ümidimiz; yaşanılan bu kadar mağduriyetin çabucak bitmesi ve daha başka hikayelerin bu müzeye eklenmemesi…

Niyetimiz; belki affedebilirsiniz ama asla unutmayın unutturmayın…

Adem Dumlu | Hizmetten

Asla unutma unutturma… | Adem Dumlu’nun kaleminden Tenkil izlenimleri yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Tam iki yıl oldu bugün, bir yiğit daha göçeli şu üç günlük dünyadan.

O yiğidin adı Birol Dikyurt’tu. İki sene önce hasta yatağında “Hizmet Hizmet” diyerek ruhunun ufkuna yürümüştü.

Dokuz aylık bir birlikteliğimiz olmuştu ama sanki yıllardır tanıyordum onu. Derin izler bırakmıştı bende.

Hizmet insanı nasıl olmalı diye sorulsa, sorunun karşılığı muhakkak ki Birol Dikyurt olurdu. İşte böyle bir yiğit geldi geçti hayatımdan.

8 Eylül 2017 tarihinde bir hastane odasında kansere yenik düşmüş olsa da geride adını tarihe belki altın harflerle geçecek bir hizmet insanı olarak yazdırdı. Bu satırları da bir vefa olsun diye yazmak geçti içimden. 

Türkiye’de yaşanan o sıkıntılı süreçten ilk etkilenenlerin başında geliyordu. Birol abi.

Fakir bir ailede yetişmişti.Bir yandan yıllarca esnaflık yapmış, bir yandan da talebe okutmuş yüce yaratıcının rızasını kazanmak için hep hizmet etmişti. Sahabenin yolunda gitmenin bir bedeli olacaktı elbette.

Bütün mal varlığına daha darbeden önce el konulmuştu. Kendisine teklif edilen milletvekilliği makamını bile hizmetine engel olmaması için elinin tersiyle itmişti. Bu yiğit adam, bir gece canından çok sevdiği ülkesinden çıkmak zorunda kalmıştı. Zaten kader hep böyle tekrarlamıyor mu sanki yaşananları. 

İlk durak olarak Afrika’nın incilerinden Ruanda’ya hicret eden Birol abi çok geçmeden orda çok güzel dostluklar edinir. Hatta o kadar güzel bir temsil örneği sergiler ki, kısa süre de yetkili makamlar tarafından en başarılı yabancı işadamı olarak seçilir ve hediyesini alır. Bir gün beraber otururken bana; “Orada inci gibi değerli kardeşlerimiz vardı. Hepsini bırakıp gelmek zorunda kaldım buraya” demişti. Bu aslında öylesine söylenen bir cümle değildi.O kadar samimiyet, o kadar içtenlikle söylemişti ki hayretimi gizleyememiştim.Hastalığını öğrenmesiyle tedavi imkanı olmadığı için Ruanda’dan Almanya’ya gelmişti. 

Almanya’ya geldiği ilk günden, ebedi istirahat edeceği kabrine indirildiği ana kadar hep beraber olmamız bana yeryüzünde belki de verilen en büyük nimetlerden biriydi.

İlk tetkikler ve teşhisler yapılmıştı hastanede…Doktorlar türünün en kötü huylu tümörüne yakalandığını söylemişti yüzüne…Onun ise ilk söylediği cümlenin “Elhamdulillah” olduğunu hiç unutamıyorum ve unutacağımı da sanmıyorum. İnsan biraz olsa dahi üzülmez mi be abi biraz olsun ; “Ne yapacaz” demez mi? Demedi; ne o gün ne de daha sonra… 

Aynı odada beraber kaldıkları 80 yaşında Rabenau isminde bir Alman arkadaş edinmişti hemen. Sanki yıllardır varolan bir dostlukları var gibiydi. Halbuki tanışalı daha bir hafta olmamıştı. O kadar samimi olmuşlardı ki Rabenau amca taburcu olduktan sonra bile devamlı ziyaretine geliyordu. Birgün Rabenau amcaya nasıl anlaşıyorsunuz diye sorduğumda bana; “Birol ile aramızda bir gönül dili var.” demişti. Demek ki o gönüle ben sahip değildim be Birol abi. O gönül değil miydi sana o tevekkülü, o ihlası veren. O gönül değilmiydi sana; “Ya rabbi şu millete iman nasip et.” diye geceler boyu dua dua yalvartan. 

Ameliyat kararı çıkmıştı.Doktorlar kendisine masadan kalkma ihtimalinin çok az olduğunu kalksa bile eskisi gibi yürüyemeyeceğini söylediklerinde yüzüme bakmış; “Kader be Adem hoca vuslat bu şekilde ise biz razıyız.” dediğinde kalkıp odadan çıkmak, avazım çıktığım kadar bağırmak geldi içimden. Bu nasıl bir tevekküldü, bu nasıl bir samimiyetti, bu nasıl bir bağlılıktı, inanın anlamak mümkün değil.

Ameliyat saati gelip çatmıştı. Birol abi iki rekat namazını kıldı ve uğruna hayatını feda edebileceği İlahi Kelamı okuyarak gitti ameliyata. Yaklaşık 7 saat süren ameliyat ve 4 günlük yoğun bakımın ardından karşılaştık kendisiyle…Hâla dudaklarından aynı İlahi Kelam dökülüyordu. 

Ameliyattan sonra bütün doktorları bile şaşırtan bir hale geldi. 4 gün sonra ayaklandı ve yürümeye başladı Birol abi. “Hizmet beklemez Adem hoca. Hadi Rabenauya ziyarete gidelim.” dediğinde nasılda gülüyordu gözlerinin içi anlatamam. Bir ay sonra hastaneden taburcu oldu ve evimizi şereflendirdi. Geceler boyunca teheccütte döktüğün gözyaşlarını unutamıyorum hiç. Sana bu zulmü reva görenlere bile dua edişini kim, nasıl, ne ile izah edebilir. Kim hangi sönük cümlelerle ifade edebilir. 

Çok geçmeden nükseden tümör ile bir gece tekrar hastaneye kaldırmıştık. Bu sefer hastane odasında kendisi de biliyordu vuslata az kaldığını. Ziyaretine gelenlere her cümlesinde aynı şeyi tekrarlıyordu. “Abilerimiz hizmetten dur olmasınlar.” Kendine ziyarete gelinmesini bile hizmete engel olarak gören bir kahramandın sen Birol abi. O kadar beklentisiz ve bir o kadarda adanmıştın sen. Ve dokuz ayın sonunda dudaklarında dua dua yalvarırken teslim etti ruhunu Rahman’a. Bir abide şahsiyet gibi yürümüştü ruhunun ufkuna. 

“Hicret’e gidenler geri dönmemek için gittiler. Biz de buraya geri dönmemek için geldik. Ölürsem beni buraya gömün. Dirimi istemeyenlere ölümü de vermeyin.” demişti bir kahvaltı sofrasında. Ve öyle de oldu Almanya’ya bir Hicret kahramanı olarak defnedildi. Camide cenazesini yıkamaya bile izin vermeyen bir zihniyet vardı karşımızda. Cenaze namazını bile kıldıramayız dediler o talihsizler. Rabenau amcanın referansıyla bir kilisede kılındı Cenaze Namazı ve kilisenin müslüman mezarlığına defnedildi. Kader bu şerefi bile nasip etmemişti o talihsizlere. Elbet bir gün hesabının verileceğini bilerek sabrediyoruz bunlara.

Hayatının sonunda bile “Bir yiğit vardı gömdüler şu karşı bayıra…” diyen asrın sahibinin sözüne sadık kalarak gömüldü Birol abi. Ve geride sahabe misali yaşanılan bir hayat bıraktı. Ruhun şad olsun güzel insan…

Yazar: Adem Dumlu

Âhir zaman yiğitlerinden bir yiğit: Birol Dikyurt yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.

Kimi hatıra der unutmak istemez, kimi özlem, kimi de hicran…

Muharrem ayı aslında sadece İslam toplumu için değil bütün insanlık adına, içinde önemli olayları barındırır. Zamanların ve mekanların öneminin dille getirildiği bir dönem bu dönem. İnsanlık tarihini, Muharrem ayı özelinde bir bakışla bakılıp okunması gerektiğine inananlardanım. 

Hz. Adem’i yakıp kavuran pişmanlık duygularıyla başladı insanlık. “Keşke bütün insanlık bu duygu ve düşünce ile hayatına devam edebilseydi de bu kadar zulüm ve acı yaşanmasaydı” diyesi geliyor insanın. Muharrem ayında bu pişmanlığa karşı beraat ihsan edildi. İnsanlık, pişmanlığını devam ettiremeden kardeşinin kanını yine aynı ay içinde döktü…

Acıların, ve nefretin sel gibi aktığı bir dönemde Hz. Nuh’un gemisi belirdi insanlığın üzerinde. Ve derken yine bir Muharrem günü, insanlık ikinci kez beratını aldı , tarih tekerrür etti…

Bütün dinlerin babası olarak anılan Hz. İbrahim değil miydi evlat hasreti ile yanıp tutuşan. Ve yaratan yine bir Muharrem günü kavuşturdu İsmail’i babası Halilullaha…

Yine bir Muharrem günü hırs ve hazımsızlıkla gözleri dönen kardeşleri atmışlardı Hz. Yusuf’u kuyuya. Fakat ilahi kanaviçe yine bir Muharrem günü O’nu kurtarmıştı o kuyudan.

Oğlunun kanlı gömleği ile gözleri kapanan Hz. Yakub’un gözleri, yıllar sonra yine bir Muharrem günü açılmıştı aynı gömleği hasretle koklarken. 

“La ilahe ille ente Subhaneke inni küntü minezzalimin” diyerek bize pişmanlığı dile getirmenin üslubunu öğreten Hz. Yunus’ta bir Muharrem günü çıkmıştı şecere-i yaktinin gölgesine…

Ve yine bir Muharrem günüydü. Hz. Meryem anamızın kucağına verilmişti Hz. İsa gibi bir insanlık kahramanı. Fakat öfke ve hırs ile gözleri dönenler yine bir Muharrem günü canına kastetmek istemişlerdi Ruhullah’ın…

İnsanlığın iftihar tablosu bir Muharrem günü Yesrib’i Medineye çevirecek yola çıkmıştı. Ve islam tarihi aynı günle başlamıştı Hicri Takvime. Hicret ile başlayan kutlu yol asırlardır devam edegeldi bugünlere kadar. 

Yıllar sonra yine bir Muharrem günü gündüzümüz geceye döndü. Kerbela denilen yerde. Kerbela, iyi ile kötünün, zalimle mazlumun, lanetli ile kutsalın, karanlık ile aydınlığın hesaplaşmasıydı. Asrın Yezid’inin zulmü, hırsı ve nefretine karşı İmam Hüseyin’in cesareti ve mertliğiydi. O gün insanlık, zulmün ve haksızlığın karşısında nasıl durulması gerektiğini öğrendi. 

Ve günümüzde kendini insanlığa adayan kutlular her gün bir Muharrem yaşıyorlar Kerbelavari bu dünyada. İmam Hüseyin’in emanetine sahip çıkan bu kutlular asrın Yezidine karşı mazlum olarak duruyorlar mazlumların yanında. Mazlumiyetin vermiş olduğu mahsuniyet görünüyor her hallerinde. Ama dayandıkları noktai istinad Kimsesizler Kimsesi.

Muharrem ayının yaklaştığı şu günlerde yıllardır yapılagelen ama kimsenin çok farkına varamadığı bir hataya temas etmeden de geçemeyeceğim; Kerbela hadisesi Muharremin 10. gününe rast gelmiştir. Daha öncede dediğimiz gibi insanlık tarihi acı ve sevinci, nefret ile sevgiyi hep birlikte görmüştür. Aşure günü de bu günlerden birisidir. Bir tarafta Aşure gününde olan sevinçli olaylar. diğer tarafta ise hüzünlü bir matem günü. O gün aslında yas ile geçirilmesi gereken bir gündür. Çünkü o günde 70 tane Ehli Beyt kahramanı şehit edilmiştir. Bundan dolayı toplumumuzda Aşure günü yapılan tatlı ve tatlının dağıtılması bu manada çok uygun değildir. Mümkünse Aşure gününden bir iki gün önce ya da bir iki gün sonra yapılırsa Kerbela matemine hürmetsizlik edilmemiş olur.

Dileğimiz ve temennimiz her ayımızın Muharrem, her yerimizin Kerbela olduğu bu günlerin çabucak son bulup mazlumların ahının bitmesidir…

Yazar: Adem Dumlu

İmam Hüseyin’in emanetine sahip çıkan kutlular yazısı ilk önce Hizmetten üzerinde ortaya çıktı.